Background
စီးပွားရေးလုပ်ငန်း လုပ်ဆောင်မှုတွင် ပြည်ပမှ ဝယ်ယူတင်သွင်းခြင်း၊ ပြည်ပသို့တင်ပို့ခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် ဝယ်သူနှင့် ရောင်းသူ နှစ်ဦးအကြား နားလည်မှုဖြစ်စေရန် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ (English Language ) ကိုဆက်သွယ် မှု ဘာသာအဖြစ်အသုံးပြုကြသည်။ ဥရောပတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာထက်ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီဘာသာ များကဆက်သွယ်
ကျေးရွာရပ်ကွက်ဒေသတစ်ခုက နေမြို့နယ်၊ အဲဒီကတစ်ဆင့် ခရိုင်၊ တိုင်း၊ ဒီကမှတစ်ဆင့်တက်ရင် တိုင်းပြည်၊ တိုင်းပြည်တစ်ပြည်မှာထွက်ကုန်ဆိုတာရှိတတ်ပါတယ်။ဥပမာကိုယ့်တိုင်းပြည်တစ်ခုထဲမှာကို ဧရာဝတီဟာ မြန် မာ ပြည်ရဲ့စပါးကျီ။ နောက်ပိုင်းနည်းပညာ တွေတိုးတက်ခေတ်မီလာတော့ အညာဒေသရွှေဘိုကို အညာရဲ့ စပါးကျီ။ မကွေး တိုင်းကြီးသည် မြန်မာပြည်ရဲ့ ဆီအိုး။ ဒီလိုအသီးသီးအသက အသက အမည် သညာ သတ်မှတ်ခဲ့ ပါ တယ်။ ခေတ်မီမီ ကမ္ဘာကြည့်ကြည့်ရင်တစ်ချိန်က မြန်မာ နိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာမှာ ဆန်နဲ့ ပတ်သက် လို့ ထိပ်ပိုင်းကနေ တယ်။ပဲနဲ့ပတ်သက်ရင်ဒုတိယလိုက်ခဲ့တယ်ဆိုတာတွေဟာမကြာသေးသောကာလက ယန္တရား တစ်ခုရဲ့ သတ်မှတ် ချက်ပါ။ ဆိုလိုချင်တာ ကတိုင်းပြည်တစ်ပြည်နဲ့တစ်ပြည် ဒေသ မတူညီကြလို့ ထွက်ကုန်ဆိုတာလည်း တူညီမှုရှိနိုင် မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အကောင်အထည်ဖော်မည့် အာဆီယံစီးပွားရေး အသိုက်အဝန်း ပေါ်ပေါက်ရန် အချိန်နီး ကပ်လာသည်နှင့်အမျှ ရှုထောင့်အသီးသီး မှAFTA, AE တို့နှင့် ပတ်သက်၍ ပူပန်မှုများ၊ ထင်မြင်ယူဆချက်များကို ဂျာနယ် များတွင် ပိုမို ဖတ်ရှုလာရပါသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ မြန်မာနိုင်ငံ အာဆီယံသို့ ဝင်ရောက်ရာ တွင် ပြင်ဆင်ခဲ့ရပုံ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များဘက်မှ ကာလကြာရှည်စွာရပ်တည်ကာကွယ်ပေးခဲ့ပုံ၊ပြည်သူများနှင့်စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များသို့အသိပညာပေး လှုံ့ဆော်ခဲ့ပုံ များကို အောက် ဖော်ပြပါ ခေါင်းစဉ်တို့ဖြင့် တင်ပြလိုပါသည်-
ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကျေးလက်ပြည်သူတွေအတွက် အသေးစားကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရင်း လူမှု စီးပွားဘ၀ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေဖို့ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ဆက်စပ်ရာ၀ န်ကြီး ဌာန များနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိုင်ငံတော်ရဲ့ စီးပွားရေးဦးတည်ချက်
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အနေဖြင့် ခေတ်မီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော နိုင်ငံတော်ကြီးတစ်ရပ်ဖြစ်ပေါ်လာစေ ရန်ရည်ရွယ်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာတွင်မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့သည်လည်းအရေးကြီးသည့်ဒေသ ကြီးတစ်ခုအနေဖြင့်ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့အနေနဲ့ ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးနင့်ဆင်းရဲမှုလျှော့ချရေးအတွက်နိုင်င်ငံတော်မှ
သတ္တလောကမှာရှိတဲ့သက်ရှိသတ္တဝါများအနက်လူဆိုတဲ့သတ္တဝါအမျိုးအစားဟာအသိဉာဏ်ပညာအရှိဆုံး အုပ်စု ဖြစ် ကြပါတယ်။ ဒီအသိဉာဏ်တွေကို အစွမ်းကုန်အမြဲတမ်း အသုံးချနေပြီး သူတို့လူပင်ပန်း စိတ်ပင်ပန်းဖြစ် ရင် လည်း နည်းမျိုးစုံနဲ့ အပန်းဖြေတတ်ကြပါတယ်။ အဲဒီလို
သတိပေး တပ်လှန့်သံများ
ကမ္ဘာပေါ်တွင် နေထိုင်ပြီးကမ္ဘာမြေထုအခြေခံ၍ ဖြစ်ပေါ်နေသော သဘာ၀၀န်းကျင်ကို မှီခိုနေရသည့်လူသား များ အနေဖြင့်ပုံမှန်မဟုတ်သောရာသီဥတုအပြောင်းအလဲများကြောင့်သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ၊အခက်အခဲများရင်ဆိုင်နေ ရသည်မှာ ထူးခြားဆန်းကျယ်သောအခြေအနေများ မဟုတ်ပေ။သို့သော်လူတို့၏ပယောဂ ကြောင့်ဖြစ်ပေါ် လာသော စီးပွားရေး မပြေလည်မှု အကျပ်အတည်းများနှင့် ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်မှု
ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံအချင်းချင်း စီးပွားရေးပေါင်းစည်းမှုကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုမှ စတင်ခဲ့ပြီး၊ အကျယ်ပြန့် ဆုံးနှင့် အများဆုံးဖြစ်သည့်အတွက်လည်း တရားမျှတသောကုန်သွယ်မှုဖြစ်ပေါ်စေရေး၊ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး အဖွဲ့ (WTO) မှ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများချမှတ်ကာ နိုင်ငံတိုင်း လိုက်နာ ဆောင်ရွက်နေပေ သည်။သို့သော် လက်တွေ့ ဘဝတွင် နိုင်ငံများ၏သဘာဝတည်ရှိမှုအနေအထားများအရ ကုန်းနှင့်ပင်လယ်ထိစပ်နေသည့်
၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်မှ ၂၁ ရက်အတွင်းမှာ ဌာနဆိုင်ရာကိစ္စ တစ်ခုနဲ့ ယောနယ်တစ်ခွင် ပြဲပြဲစင် အောင် ခရီး သွားဖြစ်ပါတယ်။ တောင် ယောနယ်၊ ဆာ၊ ကျောက်ထု၊အလယ် ယောထီးလင်း၊ မြောက်ယောဂန့်ဂေါ မြို့တို့မှ တစ် ဆင့် ဒေသအခေါ် အောက် ပြည်၊ ပိုင်ကန်ရွာ၊ မွေ့လယ်ရွာ၊ နှမ်းခါး ရွာတွေအထိ ဆန့်ခဲ့ပါတယ်။ ပုံတောင် တောင်ကိုေ ကျာ်၊ပုံညာတောင်ပေါ်ဖြတ် သွားတဲ့ခရီးလမ်း၊ဒီရက်ပိုင်းကာလလေး တစ်ခုမှာ ဒီခရီးလမ်း ဆက်တိုက်သွားဖို့ ဆိုတာ ဟိုတုံး က စိတ်မပြောနဲ့ စလယ် တောင် စဉ်းစားမရခဲ့တာပါ။ တစ်ခေတ် တစ်ခါစနစ်တစ်ခုမှာတုံးက မိမိတို့ဌာန ရဲ့ဝယ်ယူရေးေ တွ ရှိတုံးက သွားခဲ့လာခဲ့ ရတာဟာ ခြေလျင်တစ်လှည့်၊ ကုန်း ကြောင်း တစ်ဖုံ။
ဘီအိုင်တီ ယခုလဇူလိုင် ၂၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဆန်းမစ်ပါစ့်ဗျူးဟိုတယ်၌ နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံအကြား ချုပ်ဆိုကြသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စာချုပ် များနှင့် မြန်မာ နိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကော်မရှင်၏ အခန်း ကဏ္ဍနှင့်သက်ဆိုင်သောအလုပ်ရုံ ဆွေး နွေးပွဲ တစ်ခုပြု လုပ် မည် ဟုသိရှိရချိန် တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစာချုပ်များနှင့် အရင်း အနှီးမဲ့နေသောဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ ဆက် စပ် ပတ်သက်မှု အခြေ အနေများကို ပိုမို စိတ်ဝင်စားမှု ရှိလာခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အိမ်ရှင်နိုင်ငံနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ မှုပြု လုပ် မည့်နိုင်ငံကြားချုပ်ဆိုမည့် ထိုစာချုပ်ကိုအင်္ဂလိပ်ဘာသာ အားဖြင့် Bilateral Investment Treaty ဟုခေါ်ပြီး အတို ကောက်အားဖြငBIT ဟုလည်းလူသိ များသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစာချုပ်ဖြစ်ပြီး ရ င်းနှီးမြှုပ်နှံ မှုပြုလုပ်မည့် နိုင်ငံနှင့် ရင်း နှီးမြှုပ်နှံမှု ပြုလုပ်ခြင်းကို လက်ခံမည့် နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံအကြား လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းတည်ဆောက်လျက်နှစ်ဘက် သဘောတူမှုရယူခြင်းဖြစ်သည်။