Background
သနပ်ခါးကို မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်း မိုးနည်းရပ်ဝန်းဒေသ၊ ကျောက်စရစ်ကုန်းမြေညံ့၊ ရေရရှိရန် ခက်ခဲသည့် ဒေသများတွင် သဘာဝအလျောက် အလေ့ကျ ရှင်သန်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ သနပ်ခါး သည် ဆေဖက်ဝင်အပင်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ရှေးအစဉ်အဆက် မြန်မာ့မြေပေါက် သဘာဝအရင်းအမြစ်စစ် မြန်မာ့သနပ်ခါးသည် မြန်မာ့လူနေမှုတွင် အလှအပအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းသာမက တိုင်း ရင်းဆေးဆိုင်ရာ၊ လူ့အသုံးအဆောင်ဆိုင်ရာတွင် အသုံးဝင်လျက် ရှိရာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက် အထိ ပေါက်ရောက်နိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးအောက်ပိုင်းတွင် အနှံ့အပြား ပေါက်ရောက်ပြီး ထင်ရှား သောဒေသများမှာ မကွေးတိုင်းဒေသ
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ကျောက်ဆည်ခရိုင်သည် ရှေး ယခင်ကပင် လယ်တွင်းကိုးခရိုင်တွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဆည်၊မြောင်း၊ ကန်၊ချောင်းများတည်ရှိသောကြောင့် စိုက်ပျိုး ရေးလုပ်ငန်းများ ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်လျက်ရှိသည်။ ခရိုင် အတွင်း အဓိကစိုက်ပျိုးသော သီးနှံများမှာ စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်း၊ နှမ်း၊ ငရုတ်၊ ကြက်သွန်၊ဝါ၊နနွင်း စသည့်သီးနှံများဖြစ်သည်။
ပဲပုပ်သည် နိုင်ငံတကာသုံး အစားအစာဖြစ်၍ ပဲပုပ်ကိုSoy- bean, Soja Bean, Soya Bean ဟု အမျိုးမျိုးခေါ်ကြသည်။ Fabaceaeမျိုးရင်းဝင်ဖြစ်ပြီး ပဲပုပ်၏ သိပ္ပံအမည်မှာGlycine max ဖြစ်သည်။ ပဲပုပ်သည် အရသာကောင်းပြီး စားသုံးမှုများပြားသော သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လေ့လာမှုမှတ်တမ်းများအရ ပဲပုပ်သည် ကမ္ဘာ့အရေးကြီးဆုံး သီးနှံ ၁၀ မျိုးအနက် အမှတ်စဉ်(၆)တွင်ချိတ် သော သီးနှံဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကမ္ဘာ့အရေးကြီးဆုံး သီးနှံ ၁၀ မျိုးမှာ ပြောင်း၊ ဂျုံ၊ ဆန်၊ အာလူး၊ ပီလောပီနံ၊ ပဲပုပ်၊ ကန်စွန်းဥ၊ နှံစား ပြောင်း၊ ဝဥနှင့် Plantains ခေါ် ချက်စားရသော ငှက်ပျောသီး တစ်မျိုးတို့ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
(ယခင်လမှအဆက်)
လူသားများ နေ့စဉ် အသုံးပြုနေကြရသည့် ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများမှာ အခြေအနေအမျိုးမျိုးကြောင့် ဈေး နှုန်းများမြင့်တက်လာခြင်း၊ ပစ္စည်းပြတ်လပ်ခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင် ရေး အတားအဆီးများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် လူထုအသုံးပြုမှု ထိခိုက်လာနိုင်ခြင်း၊ လူထု၏ သက်သာချောင်ချိရေးအား ထိခိုက် လာစေခြင်းနှင့် စားသုံးသူ အခွင့်အရေးများအား ထိခိုက်လာစေ ခြင်း စသည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့မည်ဆိုပါက ယင်း ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများမှာ အရေးကြီး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာပြီဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် စပါးကို အဓိက စိုက်ပျိုးနေသော ဆန်အိုးကြီးဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီပေါ်ဆန်းဆန် သည် ရှေးယခင်တည်းက အရည်အသွေ ကောင်းမွန်ခြင်း နအေငညါ ျှကေူငအပ ကောင်းမွန်ပြီး နူးညံ့၍ အရသာကောင်းမွန်သည့်အတွက် ဈေးကွက်ဝင် လူကြိုက်များခဲ့သည်။ ယခုအခါ ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း ဆန်မှာ ဈေးကွက် အတွင်း နာမည်ရရှိကာ ဈေးကောင်းရရှိလာပြီး ဧရာဝတီပေါ်ဆန်း ဆန်ဈေးနှုန်းရရှိမှု လျော့ကျလာခြင်းကြောင့် အမှန်တကယ်အရည် အသွေးကောင်းမွန်သော ပေါ်ဆန်းစပါးမျိုး ကို စိုက်ပျိုး၍ ဈေးကွက်အတွင်း မြညေိနိ တစ်ခု ဖော်ဆောင်၍ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဈေးကွက်ထိုးဖောက်နိုင်ရန် စပါးစိုက်ကွင်း ကောင်းပြီး နုန်းမြေကျဆင်းသည့် နေရာ
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ကော်ဖီ သီးနှံကို ပြင်ဦးလွင်နှင့် မိုးကုတ်မြို့နယ်များတွင် အဓိကစိုက်ပျိုးပြီး သာစည်မြို့နယ်၊ လှိုင်းထက် တွင်လည်း စိုက်ပျိုးသည်။ ကော်ဖီသီးနှံကို စိုက်ပျိုး ရန် ပျိုးထောင်ကာလ မေ၊ ဇွန်၊ ဇူလိုင်လများတွင် ပျိုးထောင်စိုက်ပျိုးပြီး ကော်ဖီသီး ခူးဆွတ်ချိန်အနေ နှင့် နိုဝင်ဘာ၊ ဒီဇင်ဘာ၊ ဇန်နဝါရီလများတွင် ခူး ဆွတ်ကြသည်။ ကော်ဖီပင်ကို မိုးရာသီတွင် စိုက်ပျိုး လေ့ရှိပြီး နွေရာသီတွင် ရေးသွင်း၍ စိုက်ပျိုးကြ သည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း စိုက်ပျိုး သော ကော်ဖီ မျိုးများမှာ ဒေသရေမြေရာသီဥတုနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသော စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန၊ ကော်ဖီ သုတေသနခြံများမှ ပျိုး
ပန်းချီပညာဆိုသည်မှာ မြင်သမျှ တွေ့သမျှ ၊ စဉ်းစားတွေးခေါ် ရသမျှကို ဘာမျှမရှိသော နံရံပိတ်ကား၊ စက္ကူလွတ်များပေါ်တွင် ပုံဖော်၍ သရုပ်ဖော်ရေးဆွဲခြင်းကို ပန်းချီပညာရပ်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ပန်းချီသည် လူတို့၏ စိတ်အာရုံကို အဆွဲဆောင်နိုင်ဆုံးနှင့် ခံစားမှု ရသများစွာ ပေးစွမ်းနိုင်သောကြောင့် သုခုမပညာရပ်၏ ဘုရင်ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ပန်းချီအတတ်ပညာသည် စာရေးခြင်း အတတ်ထက် ဦးစွာပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ရှေးလူတို့သည် စကားလုံး မြွကယ်ဝသေးသဖြင့် မိမိတို့၏ဆိုလိုချက်ကို အရုပ်ပြရေးကြသည်။ ထို့ကြောင့် ရုပ်ပုံတစ်ပုံသည် စကားလုံးတစ်ထောင်ခန့်နှင့် တူညီသည် ဟု တရုတ်စကားပုံတစ်ခုကဆိုခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး စပါးကို အဓိက စိုက်ပျိုးကြသည်။ ရာသီ၊ မြေနေရာလိုက်ပြီး သက် ရင့်၊ သက်နု စသည်ဖြင့် စပါးမျိုးကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးကြ သည်။ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် ဇူလိုင်လနောက်ဆုံး ပတ်မှ ထွန်တုံးပိတ် ၁၀ဝ ရာခိုင်နှုန်း မိုးစပါး စိုက်ပျိုးပြီးစီး သောဒေသဖြစ်သည်။ မိုးစပါးဧက ၃၇ သိန်းကျော် စိုက်ပျိုး သောဒေသဖြစ်ပြီး အောက်တိုဘာ၊ နိုဝင်ဘာတွင် စပါး များထွက်ရှိ၍ စတင်ရောင်းဝယ်ကြသည်။
၀ါးပင်သည် မြန်မာလူမျိုးတို့အသုံးများသော အပင်တစ်မျိုးဖြစ် သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ နေရာအနှံ့ အပြားတွင် ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝါးပေါက်ရောက်မှု တတိယအများ ဆုံးနိုင်ငံဟု သိရသည်။
ဝါးကို ရှေးယခင်ကတည်းက ယနေ့အချိန်အထိ အသုံးပြုနေ ကြဆဲဖြစ်သည်။ ဝါးကို လူသုံးကုန်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးအဖြစ် လည်း ကောင်း၊ အိမ်ဆောက်ပစ္စည်းများအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဝါးလက်မှု ထုတ်ကုန်များအဖြစ် လည်းကောင်း ပြုလုပ်အသုံးပြုနေကြသည်။ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝါးပင်သည် အရေးပါသော အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ထို့ကြောင့်ဝါးပင် သည် အဓိက စိုက်ပျိုးသင့်သော အပင်တစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။
