Background
မြန်မာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ ရေမြေ သဘာဝရာသီဥတုပေါ်မူတည်၍ ပြည်တွင်းစားသုံး ရန်နှင့် ပြည်ပသို့တင်ပို့ရန် ဆန်၊ စပါး၊ ပဲမျိုးစုံ၊ လယ်ယာကိုင်းကျွန်းသီးနှံ၊ သစ်သီးဝလံမျိုးစုံ၊ စားဖို ဆောင်သီးနှံ၊ ဟင်းသီး ဟင်းရွက်မျိုးစုံ၊ စက်မှုကုန် ကြမ်းသီးနှံ၊ နှစ်ရှည်သီးနှံ၊ သစ်တောထွက်ပစ္စည်း များ အမယ်များစွာ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်လျက်ရှိပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဈေးကွက်ဝင် သီဟိုဠ်ကိုလည်း စိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ သီဟိုဠ်ကို မူရင်းဒေသ တောင်အမေရိကတိုက်ရှိ ဘရာဇီးနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းတွင် စတင်စိုက်ပျိုး၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် အာဖရိကန
မြန်မာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံထားသော နိုင်ငံ တစ် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး လူဦးရေအများစု၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း၊ အလုပ် အကိုင်နှင့် နိုင်ငံ့စီးပွားရေးတွင် စိုက်ပျိုးရေးသည် အရေးပါသော ကဏ္ဍတစ်ခုဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေး–အစားအစာ (Agri-Food) ကဏ္ဍတွင် ဆန်၊ ပဲ၊ အစေ့အဆန်များ၊ သစ်သီးဝလံများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် များ၊ အသားငါးနှင့် အစားအစာထုတ်ကုန်များပါဝင်ပြီး နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်သို့ ထုတ်ကုန်များ တင်ပို့နိုင်ရန်အတွက် အစားအသောက် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး စံချိန်စံညွှန်းများ (Food Safety Standards)ကို ပြည့်မီဖြည့်ဆည်းပေးရန် လိုအပ်သည်။ ပို့ကုန်အဆင်သင့်ဖြစ်မှု ((Export Readiness)ကို ရရှိရန် အစားအသောက်ဘ
ယနေ့ခေတ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ချိတ်ဆက်မှုများ တိုးတက်လာ သည့်အတွက် ဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်မှုသည် အရေးကြီးလျက်ရှိ သည်။ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုကြောင့် နိုင်ငံများအကြား ဆက်ဆံရေးသည် ပိုမိုနီးကပ်လာသည်။ ယင်း အခြေအနေတွင် ဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်မှုသည် အရေးကြီးသော အရည်အချင်းတစ်ရပ်အဖြစ် ထင်ရှားလာသည်။ ဘာသာစကားလေ့ လာခြင်းသည် မိမိ၏ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသာမက လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင်လည်း အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရရှိစေသည်။
ယနေ့ခေတ် နေ့စဉ်လူမှုစီးပွားဘဝတွင် နေ့စဉ်နံနက် အိပ်ရာနိုးထချိန်မှ ညအိပ်စက်သည့် အချိန်အထိ နေ့တစ်နေ့၏လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု နယ်ပယ်တိုင်းတွင် မသုံးမဖြစ် လိုအပ် လျက်ရှိသည့် စားသောက်ကုန်၊ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူ အသုံးပြုနေကြရသည်။ အန္တရာယ်ရှိသည့် အစားအသောက်များ၊ လုံခြုံစိတ်ချ ရမှုမရှိသည့် ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် တိကျမှန်ကန် မှုမရှိသည့် ဝန်ဆောင်မှုများ စသည့် ဆိုးကျိုးများနှင့် ရောဂါများ ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ လူ့သက်တမ်းစေ့ နေထိုင်နိုင်စေရန်နှင့် မျှတသော ပြိုင်ဆိုင်မှုရှိစေရန်အတွက် စားသုံးသူများ၏ အခြေခံ အခွင့်အရေးများကို ဥပဒေဖြင့် ထိရောက်စွာ ကာကွယ်ပေးရန် အလွန်အရေးကြီးလာသည်
သနပ်ခါးကို မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်း မိုးနည်းရပ်ဝန်းဒေသ၊ ကျောက်စရစ်ကုန်းမြေညံ့၊ ရေရရှိရန် ခက်ခဲသည့် ဒေသများတွင် သဘာဝအလျောက် အလေ့ကျ ရှင်သန်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ သနပ်ခါး သည် ဆေဖက်ဝင်အပင်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ရှေးအစဉ်အဆက် မြန်မာ့မြေပေါက် သဘာဝအရင်းအမြစ်စစ် မြန်မာ့သနပ်ခါးသည် မြန်မာ့လူနေမှုတွင် အလှအပအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းသာမက တိုင်း ရင်းဆေးဆိုင်ရာ၊ လူ့အသုံးအဆောင်ဆိုင်ရာတွင် အသုံးဝင်လျက် ရှိရာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက် အထိ ပေါက်ရောက်နိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီးအောက်ပိုင်းတွင် အနှံ့အပြား ပေါက်ရောက်ပြီး ထင်ရှား သောဒေသများမှာ မကွေးတိုင်းဒေသ
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ကျောက်ဆည်ခရိုင်သည် ရှေး ယခင်ကပင် လယ်တွင်းကိုးခရိုင်တွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဆည်၊မြောင်း၊ ကန်၊ချောင်းများတည်ရှိသောကြောင့် စိုက်ပျိုး ရေးလုပ်ငန်းများ ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်လျက်ရှိသည်။ ခရိုင် အတွင်း အဓိကစိုက်ပျိုးသော သီးနှံများမှာ စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်း၊ နှမ်း၊ ငရုတ်၊ ကြက်သွန်၊ဝါ၊နနွင်း စသည့်သီးနှံများဖြစ်သည်။
ပဲပုပ်သည် နိုင်ငံတကာသုံး အစားအစာဖြစ်၍ ပဲပုပ်ကိုSoy- bean, Soja Bean, Soya Bean ဟု အမျိုးမျိုးခေါ်ကြသည်။ Fabaceaeမျိုးရင်းဝင်ဖြစ်ပြီး ပဲပုပ်၏ သိပ္ပံအမည်မှာGlycine max ဖြစ်သည်။ ပဲပုပ်သည် အရသာကောင်းပြီး စားသုံးမှုများပြားသော သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ လေ့လာမှုမှတ်တမ်းများအရ ပဲပုပ်သည် ကမ္ဘာ့အရေးကြီးဆုံး သီးနှံ ၁၀ မျိုးအနက် အမှတ်စဉ်(၆)တွင်ချိတ် သော သီးနှံဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကမ္ဘာ့အရေးကြီးဆုံး သီးနှံ ၁၀ မျိုးမှာ ပြောင်း၊ ဂျုံ၊ ဆန်၊ အာလူး၊ ပီလောပီနံ၊ ပဲပုပ်၊ ကန်စွန်းဥ၊ နှံစား ပြောင်း၊ ဝဥနှင့် Plantains ခေါ် ချက်စားရသော ငှက်ပျောသီး တစ်မျိုးတို့ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
(ယခင်လမှအဆက်)
လူသားများ နေ့စဉ် အသုံးပြုနေကြရသည့် ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများမှာ အခြေအနေအမျိုးမျိုးကြောင့် ဈေး နှုန်းများမြင့်တက်လာခြင်း၊ ပစ္စည်းပြတ်လပ်ခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင် ရေး အတားအဆီးများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် လူထုအသုံးပြုမှု ထိခိုက်လာနိုင်ခြင်း၊ လူထု၏ သက်သာချောင်ချိရေးအား ထိခိုက် လာစေခြင်းနှင့် စားသုံးသူ အခွင့်အရေးများအား ထိခိုက်လာစေ ခြင်း စသည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့မည်ဆိုပါက ယင်း ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများမှာ အရေးကြီး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာပြီဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် စပါးကို အဓိက စိုက်ပျိုးနေသော ဆန်အိုးကြီးဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီပေါ်ဆန်းဆန် သည် ရှေးယခင်တည်းက အရည်အသွေ ကောင်းမွန်ခြင်း နအေငညါ ျှကေူငအပ ကောင်းမွန်ပြီး နူးညံ့၍ အရသာကောင်းမွန်သည့်အတွက် ဈေးကွက်ဝင် လူကြိုက်များခဲ့သည်။ ယခုအခါ ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း ဆန်မှာ ဈေးကွက် အတွင်း နာမည်ရရှိကာ ဈေးကောင်းရရှိလာပြီး ဧရာဝတီပေါ်ဆန်း ဆန်ဈေးနှုန်းရရှိမှု လျော့ကျလာခြင်းကြောင့် အမှန်တကယ်အရည် အသွေးကောင်းမွန်သော ပေါ်ဆန်းစပါးမျိုး ကို စိုက်ပျိုး၍ ဈေးကွက်အတွင်း မြညေိနိ တစ်ခု ဖော်ဆောင်၍ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဈေးကွက်ထိုးဖောက်နိုင်ရန် စပါးစိုက်ကွင်း ကောင်းပြီး နုန်းမြေကျဆင်းသည့် နေရာ