Background
ကျောက်ပုစွန်သည် အခွံမာသတ္တဝါမျိုးဖြစ်ပြီး အမြီး ရှည်သော အကောင်မျိုးဖြစ်သည်။ ပုစွန်တုပ်၊ ပုစွန်ဆိတ်၊ ပုစွန်ကျား၊ ပုစွန်ကျော့၊ ကဏန်း(ခေါ်)ပုစွန်လုံးနှင့် ကျောက် ပုစွန်ဟူ၍ အမျိုးမျိုးရှိကြသည်။ ယင်းတို့အနက်မှ ကျောက် ပုစွန်သည် လူကြိုက်များသဖြင့် ဒေသအတွင်းသာမက ပြည်ပ နိုင်ငံများသို့ပါ တင်ပို့လျက်ရှိသည်။ ကျောက်ပုစွန်သည် အသက်အရှည်ဆုံး ရေသတ္တဝါများတွင်ပါဝင်၍ ကြီးမားသော အခွံမာရေနေသတ္တဝါများဖြစ်ပြီး သာမန်ပုစွန်များကဲ့သို့ပင် အခွံလဲတတ်သော သဘာဝရှိကြသည်။
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ထားဝယ်ခရိုင် ထားဝယ်မြို့တွင် ထားဝယ်ရိုးရာ လုံချည်အမျိုးမျိုး အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးဝတ် လုံချည်များကို လက် ရက်ကန်း၊ စက်ရက်ကန်းများနှင့် ရက်လုပ်နေပြီး ပြည်တွင်း ပြည်ပသို့ တင်ပို့ ရောင်းချလျက်ရှိသည်။ ထားဝယ်ရိုးရာ ထည်များသည် ဈေးကွက် ရရှိနေ သဖြင့် အောင်မြင်လျက်ရှိသော ဒေသတွင်း အိမ် တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ရေကြည်မြို့ပေါ်တွင် ကြိမ်၊ ဝါး လက် မှုလုပ်ငန်းရှင် ၄၀ ကျော်ရှိပြီး မြို့ပေါ်နှင့် ကျေးရွာများတွင် လုပ်သား အင်အား ၂၅၀ဝ ကျော်ဖြင့် ကြိမ်၊ ဝါးလက်မှုအချောထည် လုပ်ငန်းများ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ အိမ်သုံး ၊ ရုံးသုံး လူသုံးကုန် ပစ္စည်းများ ဖြစ်သည့် ဦးထုပ်၊ ဖိနပ်၊ လက်ဆွဲခြင်း၊ လက်ကိုင်အိတ်၊ ဘော့ပင် ထည့်ခွက်၊ တစ်ရှူးဘောက်၊ပန်းခြင်း၊ အမှိုက်ခြင်း၊ ပန်း ကန်ပြားခံခွက်၊ လင်ဗန်းနှင့် ဧည့်ခန်းသုံးနှင့် ဟိုတယ်သုံး ပစ္စည်း များဖြစ်သည့် စားပွဲ၊ ကုလားထိုင်၊ခန်းဆီး၊ ဗီရို၊ မှန်တင်ခုံနှင့် အခြား လက်မှုပစ္စည်း အမျိုးအစား ၁၂၀ ကျော်ပြုလုပ်၍ ပြည်တွင်းဈေး ကွက်အတွက် တင်ပို့ရောင်းချ
မြန်မာလူမျိုးတို့၏ အိမ်တိုင်းမှ မရှိမဖြစ် ပါဝင်နေသော ဟင်းခတ်အမွှေး အကြိုင်တစ်ခုမှာ ဆားဖြစ်ပြီး ဆားမပါသော ဟင်းမှာ စားမကောင်းမှန်း လူတိုင်း အသိပင်ဖြစ်သည်၊
ဆားမှာ ကျန်းမာရေးအတွက်အထူးအသုံးဝင်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကြီးထွားစေရန် နှင့် ဉာဏ်ရည်ဖွံ့ဖြိုးစေရန်အတွက် သိုင်းရိုက်ဟော်မုန်းထုတ်လုပ်ရာတွင် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော အာဟာရအဖြစ် အိုင်အိုဒင်းဓာတ်ပြည့်ဝစွာ ပါဝင်နေသော ဆားကို လူတိုင်းနေ့စဉ် စားသုံးလျက်ရှိနေသည်။
တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြိတ်မြို့သည် ပင်လယ်ရေ ဝန်းရံလျက်ရှိသော ကျွန်းစုမြို့ဖြစ် သောကြောင့် ရေ ထွက်ကုန်ပစ္စည်းသာမက အခြား သောဒေသထွက်ကုန်များဖြင့်လည်း လူသိများထင် ရှားသည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြန်မာ့ဆီအိုးကြီး ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည့်အတိုင်း ဆီထွက်သီးနှံစိုက်ပျိုးမှုတွင် အဓိကကျသော တိုင်းဒေသကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှမ်းသီးနှံ စိုက်ဧရိယာသည် ဆီထွက်သီးနှံ စိုက်ပျိုးမှုများအနက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ထိုအထဲတွင် နှမ်းနက်Black Sesame သည် ပြည်တွင်းစားသုံးမှုအတွက်သာမက ပြည်ပပို့ကုန်ကဏ္ဍတွင်ပါ အလွန်အရေးပါသော စီးပွားဖြစ် သီးနှံတစ်ခုဖြစ်သည်။
နှမ်းစိုက်ပျိုးမှု
နှမ်း
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မိတ္ထီလာခရိုင်အတွင်း မိတ္ထီလာ၊ မလှိုင်၊ သာစည်၊ ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်များတွင် ဆီထွက်သီးနှံဖြစ် သည့် နှမ်းညိုနှင့်နှမ်းဖြူကို အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပြီး ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မိုးနှမ်းစိုက်ဧက ၃၂၅၉၉၀ ဧကရှိပြီး တစ်ဧက အထွက်နှုန်းမှာ ၄ ဒသမ ၇ တင်းခန့် ထွက်ရှိကြောင်း ကြေး တိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦီးစီး ဌာန စာရင်းအရသိရသည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ပခုက္ကူမြို့ စက်မှုဇုန်ရှိ ဆီးသီးခွဲစက်မှ တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်ကုန်ဆီးဆန်များ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ဆီးဆန်ထုတ်လုပ်သည့် လုပ် ငန်းရှင်မှ လက်ရှိအချိန်တွင် ဆီးသီး ခွဲစက် သုံးလုံးဖြင့် လည်ပတ်နေကြောင်း၊ ဆီးသီးပေါ်ချိန်တွင် ဆီးသီးခြောက်ကုန်ကြမ်းများ ဝယ်ယူ၍ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ကြိတ်ခွဲထုတ်လုပ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ဆီးသီးခွဲစက်တွင် အလုပ်သမား ခြောက်ဦးဖြင့် လုပ်ကိုင်နေပြီး အလုပ်သမားတစ်ဦးလျှင် တစ်ရက် ကျပ် ၈၀ဝ၀ ပေးကြောင်း သိရှိရသည်။ ဆီးသီးအစိုများ မဝယ်ဘဲ ဆီးသီးအခြောက်များကို မြို့ပေါ်ရှိပွဲရုံများမှဝယ်ယူကြောင်း၊ ယခင်နှစ်ဆီးသီးပေါ်ချိန် တစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၁၅၀ဝ၀ ဖြင့် ဝယ်ရကြောင်း၊
မအူပင်ခရိုင် မအူပင်မြို့နယ်တွင် အင်းအိုင်များ၊ ချောင်းများ ပေါများပြီး ၎င်းအင်းအိုင်များပေါ် အမှီပြု၍ စီးပွားရေးလုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ နှစ်စဉ်အင်းဖော်ချိန်မှာ အောက်တိုဘာလ တွင် အင်းဖော်ပြီး အင်းထဲတွင် ငါးမျိုးစုံမွေးမြူ၍ စီးပွားဖြစ် လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ခြင်းများရှိသည်။ အင်းထဲတွင် ငါးရံ့၊ ငါးခုံးမ၊ ငါးဖယ် ဟောင်း၊ ငါးကျည်း၊ ငါးခူ ၊ ငါးမွေထိုး အစရှိသော ငါးများ မွေးမြူ ကြောင်း သိရသည်။ အင်းဖော်ချိန်သုံးလအတွင်း ငါးရံ့များရရှိ၍ ငါးရံ့ခြောက်ပြုလုပ်သူ လုပ်ငန်းများရှိသည်။ မအူပင်မြို့နယ်တွင် အင်းများပြားစွာရှိပြီး ထွက်ရှိသော ငါးများကို ငါးပိပြုလုပ်သူများ၊ ငါးရံ့ခြောက်ပြုလ
ယာကွန်ဥသည် ဆေးဖက်ဝင်အဖြစ် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် လူ သိများလာသည်။ ယာန်ကွန် (Yaconသည် တောင်အမေရိက တိုက်ရှိ အန်းဒီးတောင်တန်း (Andes Mountain ) ဒေသမှ စတင် မြစ်ဖျားခံလာသော အပင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး နေကြာပန်းမျိုးရင်းစေ့ တွင်ပါဝင်ပြီး ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ Smallanthus sonchifolius ဖြစ်သည်။ အခြားနာမည် (Earth Apple မြေပန်းသီးဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ယာကွန်ဥသည် အပူချိန် 18°C မှ 25°C အတွင်းတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းပြီး ပူပြင်းလွန်သော ရာသီဥတုကို မကြိုက်ကြောင်း၊ အအေးပိုင်းဒေသ အအေးဓာတ်ရှိသော ရာသီ ဥတုမျိုးကိုနှစ်သက်သည့်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တောင်ပေါ် ဒေသ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ မြောက်ပိုင်း