Main menu

Background

ဒေသတစ်ခု ထုတ်ကုန်တစ်မျိုး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ ဝိုင်း ဝန်းကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်စို့

Tue, 10/14/2025 - 14:04 -- journal_editor

MSMEsဆိုသည်မှာ  Micro,Small and Medium Enterprises အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဟု  ဆိုလိုသည်။ ကုန်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း၊ ကုန်ပစ္စည်း ရောင်းချခြင်း  လုပ်ကိုင်နေကြသော အသေးစား လုပ်ငန်းများနှင့် လက်လီဆိုင်များမှအစ အသေးစား ထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံအဆုံး အားလုံးကို ခြုံငုံခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်MSMEs  လုပ်ငန်းများသည် စီးပွားရေးအပြင် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ  အတွက် လွန်စွာ အရေးကြီးသည့် အခန်းကဏ္ဍတစ်ရပ်မှ ပါဝင်လာ သည်။ MSMEs လုပ်ငန်းများသည် လူနေမှုဘဝ၏ အခြေခံအုတ်မြစ် များဖြစ်သည်။MSMEs  လုပ်ငန်းများမှသည် အလုပ်အကိုင် အခွင့် အလမ်း ဖန်တီးပေးခြင်း၊ စီးပွားရေး တည်ငြိမ်မှုရှိခြင်း၊ ဆန်းသစ်တီ ထွင်မှုများ ပေါ်ထွက်လာနိုင်ခြင်း၊ ဝင်ငွေညီမျှမှုကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိစေနိုင်သည်။
နိုင်ငံတကာစာရင်းများအရMSMEs လုပ်ငန်းများသည် အလုပ်အကိုင် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ  ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းထိ ဖန်တီးပေးနိုင် စွမ်းရှိသည်ဟုဆိုသည်။ လူငယ်များ၊ ကျေးလက်နေ လူတန်းစားများ အတွက် အလုပ်အကိုင်ရရှိရန် အဓိကလမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။ ပြည်ပ မှ လာရောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအနေဖြင့် စီးပွားရေးမကောင်းလျှင် ပြန်လည်ထွက်သွားနိုင်သော်လည်း ဒေသခံMSMEs လုပ်ငန်းများ မှာမူ မည်သည့်အခြေအနေမျိုးမှာဖြစ်စေ၊ ဒေသတွင်းမှာပင် နေထိုင် လုပ်ကိုင်ကြမည်ဖြစ်သည်။ 
MSMEs  လုပ်ငန်းများသည် ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်ကို မြန်ဆန် စွာ သိရှိနိုင်ပြီး ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်း မြင့်မားခြင်း၊ နည်းပညာအသစ်၊ ဝန်ဆောင်မှု အသစ်၊ ထုတ်ကုန်အသစ်များ လုပ်ကိုင်ပြီး တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်လုပ် နိုင်သဖြင့် ငွေကြေး အင်အားနည်းသူများပင်  လုပ်ကိုင်နိုင် သဖြင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုကို လျှော့ချနိုင်သည့် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
MSMEs  လုပ်ငန်းများသည် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်သည့် လက်မှု ပစ္စည်းလုပ်ငန်း၊ ခရီးသွား စားသောက်ကုန်လုပ်ငန်းစသည့် အသေး စားလုပ်ငန်းများဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေမြေတောတောင် သဘာဝ နှင့် ရာသီဥတုအခြေအနေအရ ဒေသတစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီသလို ထုတ်ကုန်များလည်း မတူညီကြပေ။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ပြင်ဦး လွင်ဒေသသည် ရာသီဥတုအေး၍ မိုးများသောဒေသဖြစ်ပြီး တောင် ပေါ်ဒေသဖြစ်သည့်  အားလျော်စွာ  မက်မန်းသီး၊ ထောပတ်သီး၊ စတော်ဘယ်ရီသီး အများဆုံးထွက်ရှိရာ ဒေသဖြစ်ပြီး မက်မန်းသီးကို တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရောင်းချခြင်း၊ ထောပတ်သီးကိုလည်း ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချနိုင်သည့် အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော မျိုးကောင်း၊ မျိုးသန့်များ ရွေးချယ်၍ ပြောင်းလဲစိုက်ပျိုးပြီး ထောပတ်သီးစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်တင်ပို့ရောင်းချသူများ အသင်းဖွဲ့စည်း၍ နည်းပညာများ ဖလှယ်ခြင်း၊ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဈေးကွက်များ ရှာဖွေချိတ်ဆက် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ပြင်ဦးလွင်ဒေသထွက် စတော်ဘယ်ရီသီးကိုလည်း စတော်ဘယ်ရီယို၊ စတော်ဘယ်ရီဝိုင်များ ထုတ်လုပ်၍ ရောင်းချကြ သည်။ 
ပြင်ဦးလွင်ဒေသတွင်   အခြားသော ထွက်ကုန်များလည်း များစွာရှိရာ မိမိတို့ဒေသထွက် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များကို အခြေ ပြု၍ ထုတ်လုပ်ရောင်းချကြသော ြှနျြ လုပ်ငန်းများဖြစ်၍ ဘယ် သောအခါမှ ပျောက်ပျက်သွားမည်မဟုတ်ပေ။ 
အလားတူ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မိုးကုတ်မြို့နယ်သည်လည်း အေး၍  မိုးများသော တောင်ပေါ်ဒေသဖြစ်သည်။ မိုးကုတ်မြို့၏ အဓိက စီးပွားရေးမှာ ပတ္တမြား၊ နီလာ စသည့် ကျောက်မြတ်ရတနာ တူးဖော်ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး လက်ဖက်၊ ကော်ဖီ၊ မက္ကဒေး မီးယားနှင့် နှစ်ရှည်သီးနှံပင်များဖြစ်သည့် ချဉ်စော်ကားသီး၊ သစ် အယ်သီး၊ တည်သီးနှင့် ဝါးမျှစ်များလည်း များစွာထွက်ရှိသည့်အပြင် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များဖြစ်သော တပင်တိုင် မြနန်း၊ နနွင်းနက်နှင့် ယာကွန်ဥများလည်း ထွက်ရှိရာဒေသဖြစ်သည်။ 
မိုးကုတ်မြို့သည်လည်း ရတနာထွက်ရှိရာ ရတနာမြေဖြစ်၍ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ခရီးသွားများ သွားရောက်လည်ပတ်ရာ မြို့တစ်မြို့ လည်းဖြစ်သည်။ ချဉ်စော်ကားသီးယို၊ ချဉ်စော်ကားသီးချဉ်ပေါင်း၊ ချဉ်စော်ကားသီးဝိုင်နင့်  မိုးကုတ်လက်ဖက်တို့မှာ   ထင်ရှားသည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မတ္တရာဒေသသည် သမပိုင်းဒေသတွင် တည်ရှိပြီး မြေပြန့်ဒေသဖြစ်၍ စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံပြီး အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းပြုလုပ်ကြသည်။
ဆန်စပါးကို အဓိကစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကြပြီး ပဲမျိုးစုံနှင့် ကွမ်း ရွက်၊ ကွမ်းသီးများကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ ((One Region One Product-OROP)ဒေသတစ်ခု၊  ထုတ်ကုန်တစ်မျိုးအနေဖြင့် အုန်း တံမြက်စည်း လုပ်ငန်းကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိပြီး မိသားစု ဒုတိယဝင်ငွေအဖြစ် အများဆုံး လုပ်ကိုင်ကြသည်။ အုန်း တံမြက်စည်း ကုန်ကြမ်းသည် အနည်းငယ်သာထွက်ရှိပြီး အခြားဒေသ မှ အများဆုံး ဝယ်ယူလုပ်ကိုင်ကြသည်။ ဒေသထွက်ကုန်ကို အခြေခံ ၍ လုပ်ကိုင်ကြခြင်း မဟုတ်သော်လည်း တံမြက်စည်းထိုးခြင်း လက်မှု ပညာကို တတ်ကျွမ်းသူများဖြစ်၍ မတ္တရာအုန်းတံမြက်စည်းသည် လည်း ဒေသ ထုတ်ကုန်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မတ္တရာဒေသထွက် အုန်း တံမြက်စည်းများကို မန္တလေး ဈေးကွက်မှတစ်ဆင့် အနယ်နယ်အရပ် ရပ်သို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်းလည်း သိရသည်။
ထို့ပြင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ကျောက်ဆည်ခရိုင်သည် လည်း သမပိုင်းရာသီဥတု ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး မြေပြန့်ဒေသဖြစ်၍ လယ် ယာလုပ်ငန်းကို အဓိကလုပ်ကိုင်၍ ဆန်စပါး၊ ပဲမျိုးစုံ နှင့်အခြားသော သီးနှံမျိုးစုံ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ကျောက်ဆည်မြို့ သီတင်းကျွတ်ဆင် ပွဲတော်သည် တိုင်းသိပြည်သိ ကျော်ကြားသော မြန်မာ့ရိုးရာပွဲတော် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပွဲတော်ကာလတွင် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ခရီးသွားများ များစွာ လာရောက်ပျော်ပါးကြသည်။ ပွဲတော်ပြန်လက်ဆောင်အဖြစ် ဆင်ရုပ်များပြုလုပ်၍ ရောင်းချကြသည်။ ဆင်ရုပ်ချိုးခြင်း အနုပညာ ကို တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်၍ လေးစားဂုဏ်ယူဖွယ်ရာ အတတ်ပညာဖြင့် ရပ်တည်ရောင်းချသော ြှနျြ လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ 
ထို့ပြင်အလေ့ကျ ပေါက်ရောက်သော ဆပ်သွားပင်မှ ဆပ်သွား ရွက်များကို  ဆပ်သွားဖျာ(သို့မဟုတ်) ဆပ်တဖျာရက်လုပ်ကြသည်။ ထိုဖျားများသည် နွေမှာအေး၍  ဆောင်းမှာနွေးပြီး မွှေးသောရနံ့ရှိကာ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သည့် ဖျာဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းဖြစ်ကို အား ပေးလာသည်နှင့်အမျှ ဆပ်တဖျာသည် လည်းအနယ်နယ်အရပ်ရပ်သို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိပြီး ဈေးကွက်ကောင်းရလျက်ရှိသည်။ ဆပ် တဖျာလုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းကို အမျိုးသမီးများ လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင် သိမ်းပြီးမှသာ   ရက်လုပ်ကြ၍   မိသားစုဒုတိယဝင်ငွေ second income ရရှိသော MSMEs  လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ မိမိတို့ဒေသမှ ထွက်ရှိ သော ကုန်ကြမ်းကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ်သော ပစ္စည်းဖြစ်၍ မည်သည့်အခါမှ ပျောက်ပျက်သွားမည်မဟုတ်ပေ။ 
ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်း အညာဒေသဖြစ်သော နေရာများ တွင် ထန်းပင်များလည်း ပေါက်ရောက် ရှင်သန်လျက်ရှိရာ ထိုထန်းပင် များမှ ထန်းလက်၊ ထန်းလျှော်များကို  အခြေခံ၍ ထန်းလက် ကုလား ထိုင်နှင့် ထန်းလျှော်တောင်း၊ ထန်းလျှော်ဖျာ လုပ်ငန်းများကိုလည်း တွင်ကျယ်စွာ လုပ်ကိုင်၍ ဈေးကွက်သို့တင်ပို့ရောင်းချလျက် ရှိသည်။ ထန်းလက်ကုလားထိုင်၊ ထန်းလျှော်တောင်းနှင့် ထန်းလျှော်ဖျာရက် လုပ်ခြင်း အတတ်ပညာသည်လည်း မိသားစု စားဝတ်နေရေးအတွက် အထောက်အကူပြု လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည်ပမှ တင်သွင်းသော ပလတ်စတစ်ကုလားထိုင်၊ ပလတ်စတစ်ဖျာများအစား ဒေသထွက် ကုန်များကို ဝယ်ယူအားပေးမှုများလာပါက  ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ် သော ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး ဒေသတွင်း အလုပ်အကိုင် အခွင့် အလမ်းများရရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း အခြားသော ဒေသထွက်ကုန်များကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ်ရောင်းချ ကြသောMSMEs လုပ်ငန်းများစွာရှိသည်။  ဆန်၊ ဂျုံ၊ ပဲမျိုးစုံ၊ ဆီထွက် သီးနှံများကို အဆင့်မြှင့်တင်ထုတ်လုပ်သောMSMEsလုပ်ငန်းများ၊ မြေကြီးကို အခြေခံ၍ထုတ်လုပ်သော လုပ်ငန်းများ၊ ကျောက်ကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ်သောMSMEs လုပ်ငန်းများ၊ အိမ်ဆောက် ပစ္စည်း၊ လူသုံးကုန်၊စားသောက်ကုန်၊ မြန်မာ့ရိုးရာ အသင့်စား မုန့်ပဲ သရေစာ ထုတ်လုပ်သော လုပ်ငန်းများ စသည်ဖြင့် များစွာရှိသည်။ 
ယင်းMSMEs လုပ်ငန်းများ အောင်မြင်ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်စေရန် အတွက်  အစိုးရ၊ ပုဂ္ဂလိကနှင့်  ပြည်သူပူးပေါင်းမှုပုံစံဖြင့် ဝိုင်းဝန်း ကြိုးပမ်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဆိုပါက ပြည် တွင်းအလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများစွာ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။     
သို့ဖြစ်ပါ၍ ဒေသတစ်ခု ထုတ်ကုန်တစ်မျိုးMSMEs လုပ်ငန်း များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ အားလုံးပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြပါစို့ဟု တိုက်တွန်းရေးသားလိုက်ရပါသည်။