Background
မြန်မာ-ထိုင်း နယ်စပ်ရှိ တာချီ လိတ် ကုန်သွယ်ရေးဇုန်မှ သြဂုတ် တတိယပတ်တွင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၇၉၀၃ တန်ဖိုးရှိ လက်ဖက်ခြောက် ၄၆တန်နီးပါး တင်ပို့ခဲ့ပါတယ်။ ယခင်သီတင်းပတ်က ၄၃တန်ခွဲ တင်ပို့ ခဲ့လို့ မြန် မာ နိုင်ငံမှထွက်ရှိတဲ့ လက်ဖက်ခြောက်တွေကို ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပုံမှန်တင်ပို့နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။
ရန်ကုန်မြို့ ဆန်ဈေးကွက်မှာ ဝါးတန်းကုန်စည်ဒိုင်ရဲ့လက်ကား ဈေးနှုန်းအရ သြဂုတ် ၂၆ရက်အထိ တစ်ပတ်အတွင်း ဆန်ချော တစ်အိတ်လျှင် ကျပ် ၅၀၀ခန့် ဈေးကျကြောင်းသိရပါတယ်။ ဖျာပုံပေါ်ဆန်းဆန် ထိပ်စတစ်အိတ် ကို ကျပ် ၃၅၅၀၀၊ လတ်စ တစ်အိတ်ကို ကျပ် ၃၃၀၀၀၊ မြောင်းမြ ပုသိမ်ပေါ်ဆန်း ထိပ်စတစ်အိတ်ကို ကျပ် ၃၇၀၀၀၊ လတ်စ တစ်အိတ် ကျပ် ၃၄၀၀၀၊ နယ်စုံ ကျိုက်လတ် ထိပ်စ တစ်အိတ် ကျပ် ၃၃၅၀၀၊ လတ်စတစ်အိတ် ကျပ် ၃၁၅၀၀ ဖြစ်ပြီး၊ ယခင်တစ်ပတ်ထက် တစ်အိတ်ကို ကျပ် ၅၀၀စီ ဈေး ကျလာပါတယ်။ ဈေးကျပေမယ့် အဝင်ပုံမှန်ရှိပြီး အရောင်း အဝယ်လည်း ပုံမှန်ရှိကြောင်း သိရပါတယ်။
ပို့ဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန(ရုံးချုပ်)မှ မော် တော်ယာဉ်ဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးဆွဲရန် ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးကို သြဂုတ် ၃၀ တွင် ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရ သည်။ အဆိုပါ အစည်းအဝေးသို့ သက်ဆိုင်ရာ အစိုးရဌာနများမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်များ၊ မြန်မာ့မော်တော်ယာဉ်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ဖြန့်ဖြူးရောင်းချရေးလုပ်ငန်းရှင်အသင်းနှင့် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု မော်တော် ယာဉ်ဖြန့်ဖြူးေ ရာင်းချ သူများအသင်းတို့မှ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖိတ်ကြားထားကြောင်း သိရသည်။
မြန်မာ-တရုတ် နယ်စပ်ရှိ မူဆယ် (၁၀၅) မိုင် ကုန်သွယ်ရေးဇုန်မှ သြဂုတ်လ ဒုတိယပတ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၄ ဒသမ ၅၀၁ သန်းတန်ဖိုးရှိ သကြား ၂၆၃၄၅ တန်ခွဲ တင်ပို့ခဲ့သလို ချင်းရွှေဟော်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းမှ လည်း အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅၀၁၀၀ တန်ဖိုးရှိ သကြား ၈၃ တန်ခွဲတင်ပို့ခဲ့ပါတယ်။
မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်ရှိ မူဆယ်၊လွယ်ဂျယ်၊ ချင်းရွှေ ဟော်နဲ့ ကန်ပိုက်တီး နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများမှ သြဂုတ်လ ဒုတိယပတ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ ဒသမ ၉၈၂ သန်းတန်ဖိုးရှိ ပြောင်းဖူးစေ့ ၁၇၀၄၉ တန်ကျော် တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ စခန်းအလိုက် တင်ပို့ခဲ့တာကတော့ မူဆယ်မှ ၁၄၅၆၇ တန်ကျော်၊ ချင်းရွှေဟော်မှ ၁၁၈၃ တန်၊ လွယ်ဂျယ် မှ ၅၂၄ တန်နဲ့ ကန်ပိုက်တီးမှ ၇၇၅ တန်ဖြစ်ပါတယ်။ ယခင် သီတင်းပတ်က အဆိုပါစခန်းလေးခုမှ တင်ပို့ တဲ့ ပြောင်းတန်ချိန် ၁၄၂၃၃ တန်ခွဲရှိလို့ ယခုတစ်ပတ်ပြောင်း ပိုမိုတင်ပို့လာတာ တွေ့ရပါတယ်။
ကသာခရိုင် မိုးရာသီထွက်ကုန် မျှစ်များကို အဝယ်ဒိုင်များမှ ကုန်ကြမ်းအလိုက်ဝယ်ယူပြီး မန္တလေး ရွှေဘို၊ မုံရွာ မြို့ကြီးများကို တင်ပို့ ရောင်းချလျက် ရှိပါတယ်။ ကချင်ပြည်နယ် နယ်စပ် ကျေးရွာများဖြစ်တဲ့ မော်လူးဒေသကထွ က်ရှိတဲ့ မျှစ်များကို မျှစ်အစိုအတိုင်း မရောင်းဘဲ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန် မျှစ်ခြောက် ပြုလုပ်ရောင်းချလို့ ပိုမိုအကျိုးအမြတ် ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်မြို့တွင် သြဂုတ်လ ဆန်းပိုင်းက ကားတန်ဆာခ ဆန်တစ်အိတ်လျှင် ၄၀၀ ကျပ်မှ သြဂုတ်လ (၅၊၆) ရက်မှစ၍ ပုသိမ်-ရန်ကုန် ကားလမ်းမ ပေါ်တွင် ရေကြီးလျက်ရှိရာ ယခင်တန်ဆာခ ၄၀၀ ကျပ်မှ ၄၅၀-၅၀၀ ကျပ်သို့ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လျက် ယခု လက်ရှိအချိန်တွင် ဆန်တစ်အိတ်လျှင် ၆၀၀ ကျပ်နှုန်း မြင့် တက်သွားကြောင်း ပုသိမ်မြို့၊ မြတ်လေးလမ်း ကိုကျော်လွင် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးကားဂိတ်မှ ဂိတ်မှူး ဦးကျော်လွင်က ပြောပါတယ်။
မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်ရှိ မူဆယ်(၁၀၅) မိုင်ကုန်သွယ်ရေးဇုန်မှတစ်ဆင့် သြဂုတ်လ ဒုတိယပတ် ကာလအတွင်း အမေ ရိကန်ဒေါ်လာ ၁၇၅၀ တန်ဖိုးရှိ မြန်မာနိုင်ငံထွက်ပျားရည် ၂၄ တန်ခွဲကို တရုတ် နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ခဲ့ပါတယ်။ ဇူ လိုင်လအတွင်းက ပျားရည်တင်ပို့မှုမရှိဘဲ ဇွန်လမှာတော့ ၃၆ တန်ခွဲတင်ပို့ ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
မြန်မာ့ပျားရည်ကို ပြည်တွင်းသုံးစွဲမှုထက် ပြည်ပဈေးကွက်သို့ ပိုမိုတင်ပို့ရကြောင်း၊ ပျားရည်ကို ပြည်တွင်းမှာ ဆေးဝါးအနေနဲ့သာအသုံးပြုပြီး ပြည်ပနိုင်ငံတွေကတော့ သကြားအစားပျားရည် စားသုံးကြောင်း၊ အအေးပိုင်းနိုင်ငံတွေ မှာ ပျားရည်ကို အဓိကထားပြီး သုံးစွဲကြကြောင်း၊ ပျားလုပ်ငန်းဌာနမှ သတင်းရရှိပါတယ်။
မြဝတီကုန်သွယ်ရေးဇုန်တွင် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် လိုင်စင် လျှောက်ထားခြင်းစနစ် (Fully Online Licensing System) ကို သြဂုတ်လအတွင်းမှစတင်၍ ကျင့်သုံးတော့မည် ဖြစ်ကြောင်း မြဝတီကုန်သွယ်ရေးဇုန်၏ ဇူ လိုင် ၂၉ရက်က ကျင်းပခဲ့သည့် ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးမှ သိရသည်။ အဆိုပါ အွန်လိုင်းမှ လိုင်စင်လျှောက်ထားခြင်းစနစ်ကို အပြည့်အ၀ ကျင့်သုံးနိုင်ရန်အတွက် မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ် ခြင်းနှင့် e-Token ရောင်း ချခြင်း လုပ်ငန်းရပ်များကို သြဂုတ်လအတွင်း မြဝတီကုန်သွယ်ရေးဇုန်တွင် စတင်ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် နေပြည်တော်ရှိ ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနနှင့် ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
မုံရွာကုန်စည်ဒိုင် သြဂုတ်လ ဒုတိယပတ် ဆီထွက်သီးနှံဈေးကွက်မှာ မြေပဲလုံးဆန်အနေနဲ့ နယ်အဝင်ပါးလို့ ပစ္စည်း လက်ကျန်နည်း၊ ပစ္စည်းကောင်းလည်း နည်းတဲ့အတွက် တရုတ်ဝယ်လက် ပါးသွားခဲ့တယ်လို့ ဈေးကွက်မှ သိရပါတယ်။ ယခုတစ်ပတ်အတွင်း မြေပဲလုံးဆန် (နီ) တစ်ပိဿာ ၂၆၅၀ ကျပ်၊ လုံးဆန် (ဖြူ) တစ်ပိဿာ ၂၆၀၀ ကျပ်နဲ့ ဆီဆန်တစ်ပိဿာ ၂၁၂၅ ကျပ်အထိ ဈေးအမြင့်ဆုံးပေါက်ခဲ့ပြီး၊ ဒေသတွင်း ဆားလှော်သမားနဲ့ လက်လီပုံမှန် ဝယ်လို အားရှိလို့ တစ်ရက်တင်း ၃၀၀ မှ ၅၀၀အတွင်း အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ တရုတ်ဝယ်လက်က တစ်ရက် အိတ် ၁၅၀ခန့် ရှိခဲ့တယ်လို့ ဒိုင်ရပ်ကွက် က ဆိုပါတယ်။ ဆီဆန်ကတော့ ဝယ်လိုအား ကောင်းကာ တစ်ရက် အိတ် ၃၀၀၀ ခန့် ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ လိုအပ်ခ
