ပြည်ပဲဈေးကွက်အတွင်း ပဲမျိုးစုံလက်ကျန်များနည်းလာခဲ့သလို ပဲဈေးနှုန်း များကလည်း အကျဘက်ကို ဦးတည်နေပါတယ်။ မတ်ပဲ၊ ပဲတီစိမ်း၊ ပဲစင်းငုံ ဈေးနှုန်းများမှာ ယခင်အပတ်ကဈေးနဲ့ယှဉ်ရင် သိပ်ကွာခြားမှုမရှိဘဲ ပဲကြီးဈေးနှုန်း ကတော့ မြင့်တက်နေခဲ့ပါတယ်။ ယခုစက်တင်ဘာ ဒုတိယပတ်အတွင်း မတ်ပဲသီးနှံ မှာလည်း တစ်တင်း ၁၆၃၀၀ ကျပ်ဖြင့်သာ ပဲအဝင်ပါးလာခဲြ့ပီး၊ လှောင်လက် အချို့ငွေလိုလို့ ထုတ်ရောင်းချသူများရှိခဲ့တဲ့အတွက် တစ်ရက်အိတ် ၂၅၀၊ ၃၀၀ ကျော် ရန်ကုန်ဝယ်လက်များဖြင့်သာ အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာ-တရုတ်နယ်စပ်ရှိ မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်မှ ကန်ဒေါ်လာ သုညဒသမ ၄၄၄ သန်းတန်ဖိုးရှိ ပဲတီစိမ်းလုံးပြည့် ၅၂၇ တန်နဲ့ကန်ဒေါ်လာ သုညဒသမ ၁၆၄ သန်းတန်ဖိုးရှိ Value Added ပဲတီစိမ်းလုံးခြမ်း ၁၅၃ တန်ခန့်ကို စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်မှ ၁၁ ရက်ထိကာလအတွင်းမှာအပို့ရှိခဲ့ပါတယ်။  တစ်ဘက်နိုင်ငံမြေပြင် ဈေးမှာ တစ်တန်ကို ၈၀၉ ဒေါ်လာဖြစ်ပြီး ပြောင်းလဲမှု မရှိသော်လည်း မိမိဘက် မြေပြင်ဈေးမှာ ၆၈၉၂၅၅ ကျပ်ဖြစ်ရာ ယခင်အပတ်ကထက် ၁၃၉၁ ကျပ် လျော့နည်း ခဲ့ရာ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် သုညဒသမ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းခဲ့ပါတယ်။ MIRT(DOBT)

ဈေးနှုန်းမြင့်တက်ခြင်းနဲ့အလေးထားစိုက်ပျိုးမှုတိုးတက်လာခြင်းတို့ကြောင့် ယခုနှစ်ကတော့ သြစတြေးလျ နိုင်ငံအနေနဲ့ ကုလားပဲဖြူလုံးကြီး စံချိန်တင်ထွက်ရှိမယ့်နှစ်လို့ Pulse  Australia မှ ဆိုပါတယ်။ ပဲစုစုပေါင်း ထုတ်လုပ်မှုဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ထက် ၅၆ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုလာမယ်လို့လည်းဆိုပါတယ်။ ကုလားပဲဖြူလုံးကြီးကို တစ်နိုင်ငံလုံးမှာဟက်တာ ၅ သိန်းအထက် စိုက်ပျိုးတဲ့ အတွက် တစ်နိုင်ငံလုံး အများဆုံးထွက်မယ်လို့ဆိုပါတယ်။

လတ်တလော  Pulse  Australia  က ခန့်မှန်းရာမှာ ကုလားပဲဖြူလုံးကြီးထုတ်လုပ်မှုဟာ ၂၀၀၉-၁၀ မှာ စံချိန်တင်ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ တန်ချိန် ၄၈၀၀၀၀ ထက်ပိုပြီး၊ တန်ချိန် ၇၅၀၀၀၀ ထိရှိမယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ကုလားပဲဈေး မြင့်တက်ခြင်းနဲ့ ဂျုံဈေးနိမ့်ခြင်းတို့အပြင် ကုလားပဲစိုက်ပျိုးဖို့ ရာသီဥတုကောင်းခြင်းတို့ကြောင့် ဒီနှစ်မှာ ကုလားပဲဖြူလုံးကြီးစိုက်ပျိုးမှု သိသိသာသာတက်လာခြင်းဖြစ်တယ်လို့ Pulse  Australia  ရဲ့ ဝါရင့်သီးနှံမန်နေဂျာ Gorodon Cumming  မှ ပြောကြားပါတယ်။ သြစတြေးလျမှာ ၁၉၉၀ ပြည့်နှောင်းပိုင်း မှိုရောဂါကျရောက်မှုဖြစ်ပြီးတဲ့နောက် စိုက်ပျိုးမှုနည်းခဲ့ရာမှ လွန်ခဲ့တဲ့ ၅ နှစ်အတွင်းမှာတော့ ကုလားပဲဖြူလုံးကြီး စိုက်ပျိုးမှုပြန်လည်တိုးတက်လာခဲ့ပါတယ်။ ပဲစေ့ပိုကြီးတဲ့ ကုလားပဲဖြူလုံးကြီးကို စားသုံးသူ ဈေးကွက်တွေမှာ လူကြိုက်ပိုများလာတာကြောင့် တန်ဖိုးပိုမိုတက်လာတဲ့ အတွက်လည်း ပိုစိုက်လာခြင်းဖြစ် တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ပဲထုတ်လုပ်ရာဇုန်တွေမှာ အရည်အသွေးကောင်းတဲ့ မျိုးစေ့တွေကို Pulse Breeding Australia မှ ထုတ်လုပ် လျက်ရှိကြောင်းသိရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် Wimmera  မှာ စိုက်ပျိုးမှုများစွာဖြစ်ထွန်းနေတဲ့ ကာဘူလီ ကုလားပဲ အသေးမျိုးလို သင့်တော်တဲ့ဒေသတွေမှာ သင့်တော်တဲ့မျိုးတွေစိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိ ဖို့ ဆောင်ရွက် နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ကာဘူလီကုလားပဲဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် အဓိကကုလားပဲအမျိုးအစား၊ ဒေစီ ကုလားပဲထက် အလုံးကြီးပါတယ်။ နိုင်ငံမြောက်ပိုင်း မှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်စိုက်ပျိုးတဲ့ ဒေစီကုလားပဲမျိုးကို အိန္ဒိယနဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်း မှ ဝယ်လိုအားခိုင်မာလျက်ရှိကြောင်း သိရပါတယ်။  ယမင်းခင်၊Source: pulses austria
 

ပြည်တွင်း ပဲမျုးိစုံဈေးကွက်မှာ ယခုတစ်ပတ်အရောင်းအဝယ် အေးပြီး ဈေးလျော့လာသလို ပြည်ပတင်ပို့မှု လည်းကျလာတာ တွေ့ရပါတယ်။ အိန္ဒိယဈေးကွက် တချို့ကို မတ်ပဲ အသစ်ဝင်လာ မှုတွေ တိုးလာတဲ့အပြင် main crop  က စက်တင်ဘာ နောက်ဆုံး ပတ်လောက်မှာ ဝင်လာတော့မှာဖြစ်လို့  မြန်မာမတ်ပဲကို ဝယ်လို အားကျလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပြည်တွင်းမှာလည်း ရောင်းသူ တချို့နဲ့ ဝယ်သူများဈေးမတည့်ခြင်းအတွက် လည်း အရောင်း အဝယ်နည်းတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ပြည်တွင်းကုန်သည်ကြီးတွေ လက်ထဲမှာ လက်ကျန်ရှိနေေ သးတဲ့ မတ်ပဲက အိန္ဒိယမှာလည်း ဈေးကွက်ထဲဝင်လာတော့မှာဖြစ်လို့ လာမယ့်ကာလတွေမှာ ဝယ်လို အား ဆက်ပြီးကျနိုင်တယ်လို့ ကုန်သည်ကြီးတချို့က ခန့်မှန်းကြပါ တယ်။