Background
မက်ခါသီးသည် ကယားပြည်နယ်၏ ဒေသထွက် အသီးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် သုံးစွဲကြသည်။ ကယားပြည်နယ်၏ ရိုးရာအစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကယားဝက်အူချောင်း ပြုလုပ်ရာတွင် မက်ခါသီးပါမှသာ အရသာကောင်းမွန်သည်။ မက်ခါသီးတွင် အခြား ဟင်းခတ်အသီးအရွက်များနှင့် ကွဲပြား၍ ကိုယ်ပိုင်ရနံ့ဖြင့် ထူးခြားမှုရှိပြီး အရသာမှာ ပူရှိန်းရှိန်း၊ ရှတတ အရသာရှိသည်။ မက်ခါသီးသည် အညှီနံ့ကို ထိန်းပေးနိုင်သဖြင့် အသားဟင်းလျာများချက်ပြုတ်ရာတွင် မက်ခါသီးမှုန့်ကို မဖြစ်မနေထည့်သွင်းချက်ပြုတ်ကြသည်။ မက်ခါသီးသည် မိုးရာသီတွင် အသီးစသီး၍ အောက်တိုဘာလတွင် မှည့်သည်။ အသီးမှာ ငရုတ်ကောင်းစေ့နှင့်တူ၍ အချို့မှာ ကယားငရုတ်ကော
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လှိုင်မြို့နယ် သီရိမင်္ဂလာဈေးတွင် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များမှ သစ်သီးများ အများဆုံးဝင်ရောက်ကြောင်း သိရှိရပြီး မေနောက် ဆုံးပတ်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော သစ်သီးဈေးနှုန်းများမှာ သီပေါမှ နာနတ်သီးတစ်လုံး ကျပ် ၁၀ဝ၀- ၁၅၀ဝ-၂၀ဝ၀ ဈေးနှုန်းများဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေသည်။ တိုက်ကြီး ကျွဲကောသီး ကျပ် ၁၅၀ဝ မှ ၃၀ဝ၀၊ ပြင်ဦးလွင် ပင်မှည့်သီး တစ်ပိဿာ ကျပ် ၅၀ဝ၀-၈၀ဝ၀၊ ရေးမြို့မင်းကွတ်သီး ၁၀ လုံး ကျပ် ၄၀ဝ၀-၃၅၀ဝ၊ အောင်ပန်းမှ ပျား လိမ္မော်သီး တစ်ပိဿာ ကျပ် ၅၀ဝ၀-၈၀ဝ၀၊ ဝမ်းတွင်းမှ ဖရဲသီး(ဘာဟုဘာလီ) အလုံးကြီး ကျပ် ၁၁၀ဝ၀-၈၀ဝ၀-၆၀ဝ၀၊ တိုက်ကြီးမှ မာလာကာသီး အိတ်ကြီးတစ် အိတ် ကျပ် ၈၅
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လှိုင်မြို့ နယ်ရှိ သီရိမင်္ဂလာဈေးကြီးသို့ အနယ် နယ်အရပ်ရပ်မှ သစ်သီးများ နေ့စဉ်ဝင် ရောက်လျက်ရှိရာ မေလ စတုတ္ထပတ် အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော သစ်သီးဝလံ ဈေးနှုန်းများမှာ မော်လမြိုင်မှ ကြက် မောက်သီး အစည်းကြီး တစ်စည်း ကျပ် ၁၀ဝ၀ဝ၊ အလုံးလတ် ကျပ် ၈၀ဝ၀၊ ပြင်ဦးလွင်မှ လိုင်ချီးသီး တစ်ပိဿာ ကျပ် ၇၀ဝ၀၊ ရေးမှ မင်းဂွတ်သီး အလုံး ကြီး ကျပ် ၅၀ဝ ၊ အလုံးလတ် ကျပ် ၃၀ဝ၊ အလုံးသေး ကျပ် ၂၀ဝ၊ သီပေါ၊ အောင်ပန်းမှ ပျားလိမ္မော် တစ်ပိဿာ အလုံးကြီး ကျပ် ၁၃၀ဝ၀၊ အလုံးသေး ကျပ် ၇၀ဝ၀၊ ကလောမှ ပန်းသီး စက္ကူပုံး တစ်ပုံး အလုံးကြီး ကျပ် ၄၂၀ဝ၀၊ အလုံး သေး ကျပ် ၃၆၀ဝ၀၊ တိုက်ကြီးမှ ကျွဲ ကောသီး အလ
ဘားအံမြို့၊ မြို့မဈေးတွင် ရောင်းချနေသော သစ်သီး ဝလံများမှာ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ကြီးမြို့၊ မန္တလေးမြို့၊ ရန်ကုန် မြို့နှင့် မြဝတီမြို့ရှိ သစ်သီးဝလံပွဲရုံများမှ အသီးသီးဝင်ရောက် လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်တွင်းတွင် သီးနှံမျိုးစုံစိုက် ပျိုးလျက်ရှိရာ ငှက်ပျောသီးနှံကိုလည်း စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၃-၂၀၂၄ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ငှက်ပျောစိုက်ဧက ၂၉၃၃ ဧကစိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ပြီး ယခုလက်ရှိ ရိတ်သိမ်းဧက ၁၂၁၀ ရိတ်သိမ်းပြီးစီးကြောင်း၊ ပျမ်းမျှအထွက် နှုန်းအနေဖြင့် ၉၆၀ဝ၀ဝ ခိုင်ထွက်ရှိကြောင်း၊ လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် စာရင်းအင်းဦးစီး ဌာနစာရင်းများအရ သိရှိရသည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လှိုင်မြို့နယ် သီရိ မင်္ဂလာဈေးတွင် နိုဝင်ဘာ ၂၂ရက်မှ နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော သစ်သီးဝလံဈေးနှုန်း များမှာ ကျောက်ဆည်၊ ပြည်မှ ရွှေငှက်ပျောသီး တစ်ဖီးအလုံးကြီး ကျပ် ၆၀ဝ၀၊ အလုံးသေး ကျပ် ၃၅၀ဝ၊ တောင်ငူ၊ ကျောက်ဆည်မှ တောင်ငူ ငှက် ပျောသီးတစ်ဖီး အလုံးကြီး ကျပ် ၇၀ဝ၀၊ အလုံးသေး ကျပ် ၃၅၀ဝ၊ ဘိုကလေးမှ ငှက်ပျောသီး ဖီးကြမ်း အလုံးကြီး ကျပ် ၂၅၀ဝ၊ အလုံးသေး ကျပ် ၁၅၀ဝ၊ ဝမ်းတွင်းမှ ဖရဲသီး(၈၅၅) အလုံးကြီး ကျပ် ၅၀ဝ၀၊ အလုံးလတ် ကျပ် ၄၀ဝ၀၊ အလုံးသေး ကျပ် ၃၅၀ဝ၊ ဝမ်းတွင်းမှ ဖရဲသီး (၂၁၁) အလုံးကြီး ကျပ် ၆၀ဝ၀၊ အလုံးလတ် ကျပ် ၅၀ဝ၀၊ အလုံးသေး ကျပ် ၄၅၀ဝ၊ မော်လမြိုင် မှ ကျွ
ဘားအံမြို့ မြို့မဈေးတွင် ရောင်းချနေသော သစ်သီးဝလံများမှာ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့၊ မန္တလေးမြို့၊ ရန်ကုန်မြို့နှင့် မြဝတီမြို့ရှိ သစ်သီးဝလံပွဲရုံများမှ အသီးသီးဝင်ရောက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။
ဘားအံမြို့ မြို့မဈေးတွင် ရောင်းချနေသော သစ်သီးဝလံများမှာ ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့၊ မန္တလေးမြို့၊ ရန်ကုန်မြို့နှင့် မြဝတီမြို့ရှိ သစ်သီးဝလံပွဲရုံများမှ အသီးသီးဝင်ရောက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရ သည်။ စက်တင်ဘာလ တတိယပတ်တွင် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိသော သစ်သီးဝလံ ဈေးနှုန်းများမှာ နဂါးမောက်သီး(သေး) တစ်လုံးလျှင် ကျပ် ၂၅၀ဝ၊ နဂါးမောက်သီး(ကြီး) တစ်လုံးလျှင် ကျပ် ၃၅၀ဝ၊ စပျစ်သီး(အလုံးကြီး) တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ် ၃၀ဝ၀ဝ၊ စပျစ်သီး(အလုံးသေး) တစ်ပိဿာလျှင် ၂၅၀ဝ၀ ကျပ်၊ ပန်းသီး(ရိုးရိုး) တစ်လုံးလျှင် ကျပ် ၁၀ဝ၀ မှ ၁၅၀ဝ၊ ပန်းသီး(ယိုးဒယား) တစ်လုံးလျှင် ကျပ် ၂၅၀ဝ၊ ပန်းသစ်တော် တစ်လုံးလျှင် ကျပ် ၃၀ဝ၀ မ
ဘားအံမြို့ မြို့မဈေးတွင် ရှမ်းပြည်နယ် တောင်ကြီးမြို့၊ မန္တလေးမြို့၊ ရန်ကုန်မြို့နှင့် မြဝတီမြို့ရှိ သစ်သီးဝလံပွဲရုံများမှ အသီးသီး ဝင်ရောက်လျက်ရှိသော သစ်သီးဝလံများရှိကြောင်း သိရှိရသည်။
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်၊ ပင်လိန်(အရှေ့)ကျေးရွာတွင် စတော်ဘယ်ရီသီးနှင့် ပတ်သက်သည့် တန်ဖိုးမြှင့် စားသောက်ကုန်များကို လာမည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် စတော်ဘယ်ရီ ရာသီအတွင်း စီမံကိန်းချမှတ်ကာ ထုတ်လုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြင်ဦးလွင်ခရိုင် အသေးစားစက်မှု၊ လက်မှုလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာနမှ သိရသည်။ ဌာနအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်က ချမှတ်ဆောင်ရွက်နေသော ကျေးလက်နေ ပြည်သူ များ မိသားစုဝင်ငွေ တိုးပွားရေးစီမံကိန်း ခုနစ်ခု အနက် ကျေးရွာတစ်ရွာ ထုတ်ကုန်တစ်ခု (One Village One Product-OVOP))စီမံကိန်းအရ စတော် ဘယ်ရီသီးနှင့်ပတ်သက်သောတန်ဖိုးမြှင့်စားသောက် ကုန်များ ထုတ်လုပ်မည့်အစီအစဉ်ကို အကောင် အထည်ဖော်ဆော