Background
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြုပြင် ပြောင်း လဲမှု ဆောင်ရွက်ခြင်းများကို အသိအမှတ်ပြုသည့်အနေဖြင့် မြန်မာ နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေရန်ရည်ရွယ်၍ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ချမှတ်ထားသည့် အမျိုးသားအရေး ပေါ် အက်ဥပဒေသက်တမ်း တိုးမှုရုပ်သိမ်းခြင်း၊ ယေဘုယျ အကောက် ခွန် သက်သာခွင့်စနစ် (GSP - Generalized System of Preference)ကို ပြန်လည် ခံစားခွင့်ပြုစေခြင်း၊ အမေရိကန် - မြန်မာ မိတ်ဖက် ဆက်ဆံရေး ကဏ္ဍတစ်ရပ် ထူထောင်ခြင်း၊ နှစ်နိုင်ငံ ပြည်သူ အချင်း ချင်းအကြားဆက်ဆံရေး ကဏ္ဍတိုးမြှင့်ခြင်း၊ နှစ်နိုင်ငံအကြား စီးပွားရေးကဏ္ဍ ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊Open Skies Treaty သ
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိ ကုန်သွယ်မှုအခြေအနေကို လေ့လာကြည့်ရင် ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘဏ္ဍာနှစ် စက်တင်ဘာလ ပထမ ပတ်အထိ ပို့ကုန်တန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၅၀၀၀ ကျော်၊ သွင်းကုန်တန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၆၅၀၀ ကျော်ရှိပြီး စုစုပေါင်း ကုန်သွယ်မှု ပမာဏအနေဖြင့် အမေရိကန် ဒေါ်လာသန်း ၁၁၀၀၀ ကျော်ရှိရာ ယခင်နှစ်အလား တူကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက ပို့ကုန်တင်ပို့ မှုတွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၀၀ ကျော် ပိုမို တင်ပို့နိုင်ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ သွင်းကုန် တင်သွင်းမှုအနေဖြင့် အမေရိကန် ဒေါ်လာသန်း ၄၂၆ ကျော် လျော့နည်း တင်သွင်းခဲ့ကြောင်း စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ် ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ စုံစမ်းသိရှိရပါတယ်။
တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်မှတစ်ဆင့် မြန်မာ နိုင်ငံသို့ တရုတ်နိုင်ငံမှ စားသောက်ကုန် ပစ္စည်းအမျိုးမျိုး ဝင်ရောက်လျက်ရှိရာ စားသုံးရာ မှာ အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် မီးဖိုချောင်သုံး စားသုံးဆီသည်လည်း တရားမဝင် နည်းလမ်းမျိုးစုံ နဲ့ ဝင်ရောက်တာကို သိရှိနေရပါတယ်။တရုတ်နိုင်ငံမှ တရားမဝင် ဝင်ရောက်နေ သည့် စားသုံးဆီ အမျိုးမျိုးရှိသော်လည်း အဓိက ဝင်ရောက်နေသည့် ဆီအမျိုးအစား (၂)မျိုး ရှိတယ်လို့ သိရှိရပါတယ်။ ၎င်းင်းဆီအမျိုးအစား များမှာ တရုတ်အခေါ် တာ့တုံးယုံ့နဲ့ ရှောက်မိုင်း ယန့်ဆီများ ဖြစ်ကြပါတယ်။ တာ့တုံးယုံ့ဆီက (၁၁၅) ပိဿာခန့်ဆံ့သည့် သံပေပါများဖြင့် ဝင် ရောက်ပြီး၊ ရှောက်မိုင်းယန့်ဆီက (၁) ပိသာခန့် ဆံ့သည့် ပလပ်စတစ်အကြည်ဘူး၊
တရုတ်နိုင်ငံဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သလို မြန်မာနိုင်ငံက စိုက်ပျိုး ထွက်ရှိတဲ့ဖရဲသီး၊သခွားသီးစတဲ့သစ်သီးဝလံ တွေကို နှစ်ခြိုက်စွာ ဝယ်ယူစားသုံးနေတဲ့ နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ဝယ်ယူစားသုံး တဲ့ ပမာဏများပြားလာတာနဲ့အမျှ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ဖရဲ၊ သခွားမွှေးစိုက်ပျိုးကြတဲ့တောင်သူတွေဟာ လည်း ဝင်ငွေတွေတိုးသည်ထက် တိုးလာတာ မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ပါပဲ။ဒါပေမယ့် လည်း အကောင်းရှိလျှင် အဆိုး ရှိစမြဲဆိုတဲ့ စကား လို ဖရဲ၊ သခွားမွှေးတွေကို တရုတ်နိုင်ငံက ဈေးကောင်းပေးပြီး ဝယ်နေတယ် ဆိုတဲ့သတင်းစကားကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းက ဖရဲ၊ သခွားမွှေးစိုက်ပျိုးကြတဲ့တောင်သူတွေဟာ သတင်းရင်းမြစ်
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြည်နယ်တိုင်း အားလုံးတွင် ပဲတီစိမ်း စိုက်ပျိုးကြပြီး ပဲတီစိမ်းစိုက်ဧကအနေနဲ့ ၂၈၉၇၄၉၇ ဧကရှိရာ ထွက်ရှိမှု တန်ချိန် ၁၅ သိန်းရှိတဲ့အနက် မျိုးစေ့၊ အလေအလွင့်၊ စားသုံးမှု အတွက် တန်ချိန် ၁၈၈၅၁၁ လျာ ထားပြီး ပိုလျံတန် ၁၃ သိန်းခန့်ကို ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြောင်း သိရှိရ ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသည့် ပဲတီ စိမ်းများကို ပြည်ပသို့ တင်ပို့လျက်ရှိရာ မြန်မာ-တရုတ် နယ်စပ်ရှိ မူဆယ် (၁၀၅) မိုင် ကုန်သွယ်ရေး ဇုန်မှတစ် ဆင့် ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ဘဏ္ဍာ နှစ် ဧပြီလမှ ဇူလိုင်လအထိ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ ဒသမ ၄၄၄ သန်းတန်ဖိုးရှိ ပဲတီစိမ်းတန်ချိန် ၄၂၇၀ ဒသမ ၈၈၀ တန်တင်ပို့ခဲ့ပါတယ်။ ပဲတီစိမ်းကို မြန်မာနိုင်ငံ
ယနေ့ကမ္ဘာတွင် နိုင်ငံတိုင်း နိုင်ငံတိုင်း၌ စီးပွား ရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ရရှိအောင် ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်ရာတွင် ကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍသည် အထူးအရေးပါသောကဏ္ဍဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း ယနေ့အချိန်တွင် နိုင်ငံတိုင်းနှင့် ကုန်သွယ်ခွင့် ရရှိလာပြီ ဖြစ်သည့်အတွက် အာရှတွင် ကုန်သွယ်မှု ပြုလုပ်ရန် အလားအလာ ကောင်းသော နိုင်ငံများထဲတွင် ပါဝင်လာပြီ ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ မိမိ နိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသည့် သဘာ၀ သယံဇာတများကိုလည်း ကုန်ကြ မ်း အတိုင်း ပို့ကုန်တင်ပို့ခြင်းအပြင် အရည်အသွေးကောင်း ပို့ကုန်အမယ်စုံများဖြစ်အောင် ခေတ်မီနည်းပညာများဖြင့် တီထွင်ဆန်းသစ်မှုများပြုလုပ်ကာ အရည်အသွေးကောင်း၊ စွမ်းရည်များ ပေါင်းစပ်ပြီး တန်ဖို
မောတောင်ဆိုတာ မြိတ်မြို့ရဲ့ အရှေ့ဘက် ၁၁၈ မိုင်အကွာ၊ တနင်္သာရီ မြို့နယ် သိန်ခွန်းကျေးရွာအုပ်စုမှာရှိတဲ့ ထိုင်းနယ်စပ်က မြန်မာရွာလေး တစ်ရွာပါ။ မောတောင်နဲ့ကပ်လျက် နယ်နိမိတ် ချင်း ထိစပ်နေတာကတော့ ထိုင်းပင် လယ်ကွေ့၊ ကရာကျွတ်ကရီ ရန်ခရိုင်မှာရှိတဲ့ ဗန်ကောက်-ရနောင်း ကားလမ်းနဲ့ ၁၅ မိုင် အကွာက ဒန်ဆင်ခွန်း ထိုင်းရွာ လေးပဲဖြစ်ပါတယ်။ မောတောင်-ဒန်ဆင်ခွန်းဆိုတဲ့နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ် ဒေသလေးဟာ အနောက် ဘက် ကပ္ပလီပင်လယ် မြိတ်ဒေသနဲ့ အရှေ့ဘက်ထိုင်း ပင်လယ်ကွေ့ (ကရာကျွတ်ကရီရန်ဒေသ) တို့ကို ပေါင်းကူးဆက်သွယ်ပေး ထားတဲ့ နယ်စပ်ဖြတ်သန်းနေရာလေးဖြစ်ပြီး အနောက်ဘက်ရှိ တနင်္သာရီဒေသရဲ့ စီးပွားရေး အချက်အချာကျတဲ့
ကျွနု်ပ်တို့နေ့စဉ်စားသုံးနေကြသော အစာအာဟာရများတွင် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် (Carbohydrates)၊ ပရိုတိန်းဓာတ် (Protein)နှင့် အဆီဓာတ် (Fat) ဟူ၍ပါရှိပါသည်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အာဟာရ ဖြစ်စေရန် စားသုံး ရသော အစားအစာများတွင် Starch ဆိုသည့် ကစီဓာတ် များများပါသော ဆန်၊ ဂျုံ၊ ပြောင်း၊ Starch ဆိုတဲ့ အသားဓာတ်ပါသော အသား၊ ငါး၊ ၤProtein ဟုခေါ်သော ဆီနှင့် အဆီဓာတ်များ ပါဝင်သော အာဟာရဖြစ်စေသည့် စားသုံးကုန်များ ပါဝင်ပါသည်။ ဆန်၊ ဆီ၊ ဆားသည် မြန်မာတို့၏ အခြေခံစားသောက် ကုန်များ ဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာလူမျိုးများသည် ဟင်းကောင်းကောင်း မစားရရင်နေပါစေ ထမင်းကို ဆီဆမ်း ဆားဖြူး စားရရင်ပဲ ရောင့်ရဲ ကျေနပ်ကြသည့်
ကျွန်တော်တို့ စားသုံးသူအကာအကွယ်ပေးရေး ပညာပေး ဟောပြောဆွေးနွေးတဲ့အခါမှာ နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်က မုန့်တွေရဲ့ အန္တရာယ်အကြောင်းကို မပြောမဖြစ်ပြောခဲ့ရပါတယ်။ဒါကြောင့် လည်း ကလေးတွေက နိုင်ငံခြား က မုန့်တွေမစားရင် ဘာမုန့်တွေ စားရမလဲလို့ မေးခွန်းမေးစရာဖြစ်လာပါတယ်။စည်းကမ်းတစ်ခု ထုတ်ရင် ရပိုင်ခွင့်တစ်ခုခုပေးရတဲ့ သဘောနဲ့ဆင်တူပါ တယ်။ ဒါ ကြောင့် ပြည်ပမုန့်ကိုမဝယ်နဲ့၊မစားနဲ့၊ မရောင်းနဲ့လို့ တားဆီးနေတဲ့ အချိန်မှာ အခြားတစ်ဖက်မှာ မြန်မာမုန့်များ ထုတ်လုပ်ဖို့၊ ရောင်းချဖို့၊ ဝယ်စားဖို့နဲ့ ဖော်ထုတ်မြှင့်တင်ရေးဆောင်ရွက်ဖို့ အချိန်ရောက်ရှိ လာပြီဖြစ်ပါတယ်။စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာနမှ ဝန်ထမ်းများဟာ စားသုံးသူ သိကောင်းစရာ