Background
ကုန်သွယ်မှုတိုးတက်ရရှိရေးသည် တရား မဝင်ကုန်သွယ်မှု လျော့နည်းမှသာ တိုးတက် ရရှိလာမှာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ကုန်သွယ်မှုကို လေ့လာကြည့်မယ်ဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံဟာ နယ်စပ်လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ဝင် ထွက်ပေါက်တွေ များပြားလှတာကြောင့် ကုန်စည်ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုမှာ တရားဝင်ကူးသန်းရောင်းဝယ်တာထက် တရားမဝင်ကူးသန်းရောင်းဝယ်တာက ပိုမိုများပြားနေလိမ့်မယ်လို့လည်း ခန့်မှန်းမိပါတယ်။ လွတ်လပ်စွာ ကူးသ န်းရောင်းဝယ်မှု ပြုခွင့်မရခင်ကတည်းက မှောင်ခိုလမ်းကြောင်းများများစွာတည်ရှိနေတဲ့နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနဲ့ကုန်သွယ်မှုကို တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ပမာဏထက် အမှန်တကယ် ကုန်
မူဆယ်(၁၀၅)မိုင် ကုန်သွယ်ရေးဇုန်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှုတွင် အဓိကအကျဆုံး စခန်းဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံလုံး၏ ကုန်သွယ်မှုပမာဏ၏ ၂၀ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဆောင်ရွက် နိုင်ခဲ့ ကြောင်း၊ မူဆယ်(၁၀၅) မိုင် ကုန်သွယ်ရေးဇုန်ဟာ တစ်ရက်လျှင် ပျမ်းမျှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၄သန်းခန့် ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ပို့ကုန်ဟာ တစ်ရက်ပျမ်းမျှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ကိုးသန်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ မူဆယ်(၁၀၅)မိုင် ကုန်သွယ်ေ ရးဇုန်ဟာ အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုမီ နိုဝင်ဘာ ၁၉ရက်အထိမှာ ပို့ကုန်သွင်းကုန်ကားစီးရေ ပျမ်းမျှ ၁၀၀၀နီးပါးနဲ့ ကုန်သွယ်မှုဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁ သန်း ပုံမှန်ဆောင်ရ
မြန်မာနိုင်ငံရဲ့အရှေ့မြောက်ပိုင်း ဒေသဟာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ တွေဖြစ်တဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံတို့နဲ့ နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်မှုမှာ ရှည်လျားလှပါတယ်။ အဲဒီလို နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်မှုရှည်လျား လှသလို တောင်ကုန်းတောင် တန်းတွေ လည်းပေါများလှတဲ့အတွက်မြန်မာ နိုင်ငံရဲ့အလှပဆုံးနေရာဒေသတစ်ခုလို့လည်း ပြောလို့ရပါတယ်။ အလှပဆုံးနေရာ တစ်နေရာဖြစ်သလို နိုင်ငံရဲ့ကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းမှာ အဓိကအရေးပါတဲ့ နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု ဝင်ထွက် ပေါက်တွေ အများဆုံးရှိတဲ့ဒေသတစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့အကြီးမားဆုံး ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံဖြစ်တဲ့တရုတ်နိုင်ငံနိုင်ငံနဲ့လည်း ကုန်သွယ်မှု အများ ဆုံးပြုလုပ်လျက်ရှိတဲ့ဒေသတစ်ခုလည်းဖြ
စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအနေနဲ့ ကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေဖို့ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍနဲ့အစိုးရကဏ္ဍပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီး ဘက်ပေါင်းစုံ၊ နည်းလမ်းပေါင်းစုံနဲ့ ကုန်သွယ်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ေ အာ င် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။ အဲဒီလိုဆောင်ရွက်ရာမှာ ကုန်သွယ်မှုလျင်မြန်ချောမွေ့စေရေးအတွက် ကုန်သွယ်မှုမူဝါဒဆိုင်ရာများ ကို ဖြေလျော့မှုများ ပြုလုပ်ပေးခဲ့သလို အစိုးရသစ် လက်ထက်တွင် ပို့ကုန်သုံးဆတိုးမြှင့်စေရေး အတွက် အစီအမံများ ချမှတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလို ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုတွေေ ကြာင့် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍအသီးသီးမှာ အခက်အခဲတွေ ၊ စိန် ခေါ်မှုတွေရှိနေပေမယ့် ပို့ကုန်ကဏ္ဍမှာ အ
ဆန်စပါးသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရေးကြီးသော သီးနှံဖြစ်သလို အဓိကစိုက်ပျိုးသော သီးနှံလည်းဖြစ်ပါတယ်။ လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းများတွင် ဆန်စပါးသည် နိုင်ငံ ၏ အရေးအကြီးဆုံး စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်တစ် ခုဖြစ်ပါ တယ်။ နိုင်ငံသားတို့၏ အဓိကအစားအစာ (Staple Food) ဖြစ်သည့်အပြင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် သက်ဆိုင်ေ နခြင်းကြောင့် ဆန်စပါးကို နိုင်ငံရေးသီးနှံ (Political Crop) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပါတယ်။ မြန်မာ့ ဆန်စ ပါးဈေး ကွက်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရာတွင် ၂၀ဝ၃ ခုနှစ်အထိ နိုင်ငံပိုင်အဖွဲ့အ စည်း ဖြစ်သည့် (မြန်မာ့လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေး) ကိုသာ တင်ပို့ခွင့်ပြုခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရ ပါတယ်။ ၂၀ဝ၃ ခုနှစ် နောက်
စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် လယ်သမားများ၏အကျိုးစီးပွား မြှင့်တင်ရေးအတွက် ပြည်ပဈေးကွက် လိုအပ်ချက် ရှိနေသည့် စပါးကို ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ တင်ပို့နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိနေပြီဖြ စ်ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့အောက်တိုဘာလ ၂၁ရက် က နိုင်ငံတော်ရဲ့ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတွင် ပြည်တွင်းစပါးဈေးများ ကျဆင်းမှုများကြောင့် တောင် သူလယ်သမားများ နစ်နာမှုများဖြစ်ပေါ်နေ ကြောင်း CB ဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်မောင်အေးက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၅ခုနှစ် စပါးပေါ်ချိန်က ဧရာဝတီ တိုင်းဒေသကြီးမှာ မနောသုခ စပါးတင်းတစ်ရာကို ကျပ်၅၄၃၀၀၀ ရ
အတိတ်ကို ပြန်သုံးသပ်ခြင်း
သစ်သီးရောင်းကွင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော့်ရဲ့ လူမှုကွန်ရက်မှာ တင်တယ်။တစ်ဖက် ကွင်းက တာဝန်ရှိသူ တစ်ယောက်နဲ့ နှစ်ယောက်တည်း တွေ့ကြတယ်။FB ပေါ်က Commet တချို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အရှေ့မြောက်တံ ခါးနဲ့ ပတ်သက်တာတွေကို ပြောသင့်တယ်ထင်လို့ ပြောပြချင်ပါတယ်။ အရှေ့မြောက်တံခါးက ၂၀၁၅ မှာစတာပါ။အဲဒီမတိုင်ခင်က ပွဲရုံတွေဟာ မူဆယ်မြို့ထဲက ကိုယ့်အိမ်နေရာမှာကိုယ်ရောင်းကြတာပါ။ ကုန်သွယ်ရေးဇုန် ဖွင့်မယ် ဆိုတဲ့အခါ (၁၀၅)မိုင်ကို မဖြစ်မနေ တက်ရောင်းရမယ်ဆိုတော့ ပွဲရုံ အားလုံးလောက်နီးပါး ကိုယ့်အိမ်ကနေ မခွာချင်ကြဘဲ အချိန်ဆွဲနေခဲ့ကြပါတယ်။အဲဒီမှာ ပွဲရုံ နှစ်ရုံက သစ်သီးပွဲရုံတွေအတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဧကကွက် ရှစ် ကွက်ထဲက တစ်ကွက်ကိ
မြန်မာနိုင်ငံတွင် တပ်မတော်အစိုးရက သမ္မတဦးသိန်းစိန် အစိုးရထံသို့ အာဏာလွှဲပြောင်းပေးပြီးနောက် သမ္မတဦးသိန်းစိန် အစိုးရလက်ထက်တွင် ဖြေလျော့မှုပေါင်းများစွာကို ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ သမ္မတဦးသိန်းစိန် အစိုးရ သည် ကုန်သွယ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ လုပ်ငန်းများလျင်မြန်ချောမွေ့စေရေးအတွက် ဖြေလျော့မှုများကို ပြုလုပ်ပေးခဲ့သော်လည်း ကုန်သွယ်မှုပမာဏသည် ယခင်တပ်မတော် အစိုးရတာဝန်ယူသည့် ကာလထက် ပိုမိုတိုးတက်လာခြင်း မရှိသဖြင့် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု တားဆီးထိန်းချုပ်ရေးဗဟိုအဖွဲ့ကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်က ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး သမ္မတဦးသိန်းစိန် ကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူကာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန် ကြီးဌ
မြန်မာသီလဝါ အက်စ်အီးဇက်ဟိုးလ်ဒင်းပတ်ဘလစ် လီမိတက်အနေဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် အစုရှယ်ယာများသို့ ကုမ္ပဏီ၏လက်ရှိ သာမန်အစုရှယ်ယာတစ်စုအား ဆယ်စုအဖြစ်သို့ ရှယ်ယာခွဲခြမ်းခြင်း (Share Split) များ ပြုလုပ်ရန် စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်တွင် ဒါ ရိုက်တာအဖွဲ့က ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း MTSH ၏ ကိုယ်ပိုင်ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါကြေညာချက်တွင် ရှယ်ယာခွဲခြမ်းခြင်း ခံစားခွင့်ရရှိမည့် အစုရှယ်ယာရှင်အဖြစ် အတည်ပြုမည့်နေ့ရက်အား သတ်မှတ်ပြီးပါက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် အစုရှယ်ယာရှင်များ ထံသို့ ထပ်မံအသိပေး အကြောင်းကြားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။