Background
ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ တော်၏စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် အတွက် စီးပွားရေးအဖွဲ့ အစည်းအချင်း ချင်း တရားမျှတသော ယှဉ်ပြိုင်မှုများ ဆောင်ရွက်နိုင်စေရန်အတွက် စီးပွား ရေးနှင့်ကူး သန်းရောင်း ဝယ်ရေး ဝန်ကြီး ဌာနအောက်တွင်ယှဉ်ပြိုင်မှု မူဝါဒဌာနခွဲ ကို အသစ်တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ယှဉ်ပြိုင်မှု ဥပဒေမူကြမ်း ကို ပြင်ဆင်ရေးဆွဲလျက် ရှိပါသည်။ အသွင်ကူးပြောင်းလျက် ရှိသော ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအနေဖြင့် ပြိုင် ဆိုင်မှုမူဝါဒကို စတင်ကျင့်သုံးခြင်းနှင့် အတူ ယှဉ်ပြိုင်မှုဥပဒေအတွက် စွမ်း ရည်တည်ဆောက်ရေး လွန်စွာအရေး ကြီးပါသည်။စွမ်းရည်တည်ဆောက်ရေး (သို့မ ဟုတ်) စွမ်းရည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆို သည်မှာ ပြည်သူလူထုများ၊ အစိုးရ အဖွဲ့အစည်းများ၊ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့ အစည်းများနှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများကို ၎င်း တို့၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်ရေး ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်များ အား ကာဆီးနေသည့် အတားအဆီး များကိုနားလည်စေရန် အဓိက ရည်ရွယ် သည့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး နည်းလမ်း တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
အစိုးရသစ်လက်ထက် အပြောင်း အလဲများစွာထဲမှာ ကားတင်သွင်းခွင့် ပြုခဲ့တာလည်း အပါအဝင်ပါပဲ။ အရင် တုန်းကတော့ လမ်းမပေါ်မှာ ကား ဟောင်း၊ ကားစုတ်တွေခုတော့ ကား သစ်လေးတွေ အစီအရီဖြစ်လာတော့ မြို့လည်း ကျက်သရေရှိတာပေါ့။ ကား တင်သွင်းခွင့် ရပြီဆိုတာနဲ့ နိုင်ငံတော် အပိုင်းက ရည်ရွယ်ချက်ေ ကာင်းကောင်း နဲ့ ယာဉ်အို ယာဉ်ဟောင်းပိုင်ရှင်များ မနစ်နာစေဖို့၊ ယာဉ်အိုယာဉ်ဟောင်း အပ်ပြီးမှ ကားအသစ် တစ်စီးသွင်း ခွင့် ရခဲ့တာတင်၊ ပြည်သူအများ ဈေးသက် သာသာနဲ့ စီးရအောင် ရန်ကုန် ဆိပ် ကမ်းအရောက်ဈေး အမေရိကန် ဒေါ် လာ ၅၀၀၀ ကို အခြေခံပြီး ၁၉၉၅ မော်ဒယ်ကနေ ၂၀၀၂ မော်ဒယ်အထိ သွင်းခွင့်ပေးခဲ့တော့ အပြိုင်အဆိုင် သွင်း ပြီး ရောင်းလိုက်ကြတာ ကားတစ်စီး သိန်း လေးငါးဆယ်ကနေ တစ်ရာ၊ တစ် ရာငါးဆယ်အထိဖြစ်ခဲ့ကြတယ်။ ဝယ်သူ ကလဲ ကားကောင်းငတ်နေတဲ့ ပြည်သူ ဆိုတော့မစောင့်နိုင်လို့ ဆိပ်ကမ်းထဲ တောင်လိုက်ဝယ်တယ်။ ကားတင်သွင်း တဲ့သူတွေကလဲ ဂျပန်လေလံမှာ ကား ကောင်း၊ ကားသန့်ဈေးကောင်းပေးပြီး ဆွဲတယ်လေ။ အများသိတဲ့ မတ်ခ်တူး၊ ရွှေငါး 2002 Model ဆိုရင် ဂျပန်ယန်း ၁၀ သိန်းကျော်တောင် ပေးဆွဲတယ်။ အခုဘာရှိမလဲ ယန်း ၁ သိန်းခွဲ လွန် ရောပေါ့၊ Pajero 99 model အများ ခေါ် ဖားပြုတ်ပေါ့ဗျာ။ ဂျပန်ယန်း ၂၅ သိန်းကျော်ဆိုတော့ သိန်း ၆၀/၇၀ မြတ်သေးတာပဲလေ၊လုပ်စားလို့ကောင်း မှကောင်း၊ တိုက်ကားတို့ ရိုက်စားတို့ မလိုဘူးပေါ့ဗျာ။ အဲဒီတုန်းက ရွှေမြန်မာ တွေသွေးကြီးပုံက ဂျပန်လေလံမှာ Grade 4-B၊ အဲဗျာ...R တို့ RA တို့တောင် ရှောင်တယ်၊ တိုက်ကား တော့ဝေးရောပေါ့။ လုပ်စားလို့ကောင်း တော့ ယာဉ်အို/ယာဉ်ဟောင်းဈေး ကလဲကျပ်(၆၀) (၆၅) သိန်းကနေ သိန်း (၁၅၀) လောက် ထိ ဖြစ်လာတော့ တာ ပေါ့။ နောက်နိုင်ငံခြားရေးတို့၊ ပြည်ပ အလုပ်သမားတို့ကလဲ ဘဏ်စာအုပ် လေးနဲ့ 2007 model အထက်ကားသစ် လေးတွေသွင်းခွင့်ရတော့ အများခေါ် ကား တင်သွင်းခွင့်စလစ်ပေါက်ဈေးက- ကျပ်၆၀/၆၅သိန်း ကားသွင်းပြီး ရောင်း စားတော့သိန်း ၄၀ လောက်မြတ်၊ သူလဲ ကိုက်သေးတာပဲ။ ကဲလာပြီ... ကား လောက အလှည့်အပြောင်း၊ မည်သူ မဆို နိုင်ငံခြား ငွေစာရင်းရှိရင် 2007 model အထက် ကားတွေသွင်းခွင့်ပြု လိုက်တော့ သေပြီ ဆရာပေါ့ဗျာ၊ ယာဉ် အို/ယာဉ်ဟောင်း ဈေးက ၆၀/၆၅ သိန်း၊ နေရင်းထိုင်ရင်း စာရွက်တစ်စောင် သိန်း (၁၀၀) ကျော် ရှုံး၊ 2007 model စလစ်ဈေးက ZERO -သုညပေါ့ဗျာ။ ကားတင်သွင်း ရောင်းချသူတွေ မြတ် သမျှကုန်၊ အရင်းပြုတ် အသဲကွဲ၊ အင်း လုပ်စားလို့မကောင်းပါလား။ ကဲ... အခုတော့ ကားတင်သွင်း ပြုခဲ့တာကလဲ ၂ သိန်း နီးပါး၊ သွင်းပြီးသမျှ ကားကလဲ ၂သိန်းနီးပါး၊ မော်တော် ယာဉ်အရောင်း စင်တာပေါင်းက ၁၃၀ ကျော်၊ အပြင် က ကားသွင်းရောင်းရသူတွေက ဒုနဲ့ ဒေး၊ (ကားရောင်းသူ ဘဲအုပ်က ၂၀၀ ၃၀၀ ကားဝယ်သူ မဗေဒါက တစ်ပင်ထဲ ကိန်းဆိုက်ပြီ)ကားတစ်စင်းကျပ်(၅)သိန်း (၁၀) သိန်းမြတ်ဖို့ခက်တယ်။ ဝယ်သူ က ဈေးမပေးတော့ အရှုံးခံရောင်းရ၊ မြတ်တုန်းက သွေးကြီးတဲ့ရွှေမြန်မာ၊ ရှုံး ချက်ကနာတော့ သွေးမရှိ၊ ဂရိတ် (၃ ဒသမ ၅) ကနေ (သုည) ပေါ့ဗျာ။ အတွင်းဂရိတ် (B)ကနေ E မကလို့ Z ရောက်ရောက်ဗျာ၊ ကီလိုက (၂) သိန်း၊ (၃) သိန်း၊ ရောင်းကားပဲကိုယ်စီမှာမှ မဟုတ်ဘဲ၊ လုပ်စား လို့ မကောင်းတော့ ကောင်းသလို လုပ်စားရတော့တာပေါ့၊ ကားတွေက ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းက ထုတ် ပြီး ဝယ်သူမပြခင်၊ ဆေးရုံတက်၊ ကား ဘော်ဒီရုံနဲ့ ဆေးမှုတ်ရုံ ပို့ရတာပေါ့ ဗျာ။ ဒါမှလဲ ရောင်းပန်းဝယ်ပန်းလှ မှာကို၊ ကဲဆရာတို့ရေ နောက်ဆုံးတော့ ဂရိတ် (သုည) ထက် ဆိုးတဲ့ (xxx) အရပ်ခေါ်တိုက်ကားပေါ့ဗျာ၊ တိုက် ကားနဲ့ ရိုက်စားလုပ်တဲ့ အဆင့်ရောက် ပြီဆိုတော့ ဘာဆက်လုပ်ကြမလဲ၊ တိုက် ကားကိုပြင်တာက အတိုင်းအတာရှိ တယ်။ သေချာတာကတော့ သူသူ ကိုယ်ကိုယ် တိုက်ကားကို ဈေးသက်သာ လို့သပ်သပ်မှာပြီး မစီးကြပါဘူး။ ရောင်း စားကြမှာပါပဲ၊ တိုက်ကားနဲ့ ရိုက်စား တို့ကိုထွက်ပေါက်ပေး လို့ကတော့ နိုင်ငံ တစ်ကာ တိုက်ကားအပုံကြီး မြန်မာ့ ဆိပ်ကမ်းထဲရောက်လာနိုင်တာမို့အများ ပြည်သူ ကိုယ်စား သက်ဆိုင်သူတို့ ပြတ် ပြတ် သားသားကာကွယ်ပေးတာဟာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ကြောင်းပါလို့ တင်ပြ လိုက်ပါရစေဗျာ . . .။(ကြုံပြော)
ရေနစ်သူတစ်ဦး အတွက်ကောက်ရိုးတစ်မျှင်ဟာ အသက်ရှင် သန်မှုအတွက်အားအကိုးရ ဆုံးမျှော်လင့်ချက်ကြီးဖြစ်ပါတယ်။ ထိုနည်း တူစွာပဲ ကျွန်တော်တို့စားသုံးသူပြည်သူများအတွက် ဘေးအန္တရာယ် ကနေ ကယ်တင်ပေးနိုင်မဲ့ မျှော်လင့်ချက်ရောင်ခြည်ဟာ စားသုံးသူ ကာကွယ်ရေးဥပဒေပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော် တို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ မရှိသေးတဲ့ဥပဒေထဲမှာ စားသုံးသူကာကွယ်ရေး ဥပဒေလည်းတစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်နေပါတယ်။ ယခုခေတ်ကြီးမှာ စားသောက်ကုန်ပစ္စည်း များနဲ့ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းတွေမှာ အတုအပမှစပြီး အန္တရာယ်ရှိကုန် ပစ္စည်းတွေပြည့်နှက်နေခဲ့ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့စားသုံးသူများက လည်းမဖြစ်လို့သာဝယ်ယူစားသုံးတဲ့သဘောဖြစ်နေပါတယ်။ထုတ် လုပ်ရောင်းချ သူများနဲ့စားသုံးသူတွေအကြားတရားသဖြင့် ပေါင်းကူး ဆက်သွယ်ပေးမယ့် စားသုံးသူ ကာကွယ်ရေး ဥပဒေကိုသိစိတ်ရော မသိစိတ်ပါတမ်းတမ်းတတဖြစ်နေခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် စားသုံးသူ များရဲ့စိတ်ချလုံခြုံမှု အတွက် မျှော်လင့်ချက်ရောင်ခြည်ဟာ စားသုံး သူကာကွယ်ရေး ဥပဒေသက်ဝင်နိုင်ရေးပင်ဖြစ်ပါတယ်။ စားသုံးသူ ကိုကာကွယ်ပေးမည့် ဥပဒေတစ်ခုခုရဲ့ အကာအကွယ်ရယူလိုခြင်းပင် ဖြစ်ပါ တယ်။ ယနေ့ဈေးေ တွမှာ မြင်တွေ့နေကျကုန်ပစ္စည်းအချို့ဟာ လူကို တိုက်ရိုက်အသက်အန္တရာယ်ပေးနိုင်တယ်ဆိုတာကို အလွယ် တကူ သိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်အပါအဝင်လူအတော် များများ ဟာ လက်ညှိုးထိုးပြီး အများမြင် သာအောင်မပြောပြနိုင်ခဲ့ ဘူး။ အရေးမယူနိုင်ခဲ့ဘူး။ မျက်စိစုံမှိတ်ပြီးပြန်ထွက် လာတာ ချည်းပဲမဟုတ်ပါလား။
မြန်မာနိုင်ငံ၏စားသုံးသူပြည်သူများ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ခန့်မှန်းခြေလူဦးရေဟာ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဧပြီလအထိ သန်းပေါင်း ၆၀ ခန့်ရှိနေပြီဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာအမျိုးသားဦးရေ ဟာ ၂၉ ဒသမ ၀၃ သန်းကျော်နဲ့ အမျိုးသမီးဦးရေဟာ ၂၉ ဒသမ ၃၅ သန်း ကျော်ရှိတယ်လို့ ပညာရှင်များက ခန့်မှန်းတွက်ချက်ထား ကြပါတယ်။ အသက်အရွယ်အလိုက်အုပ်စုနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုလျှင် အသက် (၄) နှစ်အထိ ကလေးငယ်ပေါင်း ၆ ဒသမ ၈ သန်း၊ (လူဦး ရေအားလုံးရဲ့ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်း) ရှိတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ အသက် (၅ မှ ၉) နှစ်အထိ ၆ ဒသမ ၂ သန်း၊ (၁၁ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အသက် (၁၀ မှ ၁၉) နှစ်အထိ ၁၁ သန်း၊ (၁၉ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အသက် (၂၀ မှ ၂၉) နှစ်အထိ ၉ ဒသမ ၅ သန်း၊ (၁၆ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အသက် (၃၀ မှ ၃၉) နှစ်အထိ ၈ ဒသမ ၂ သန်း၊ (၁၄ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အသက် (၄၀ မှ ၄၉) နှစ်အထိ ၆ ဒသမ ၅ သန်း၊ (၁၁ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အသက် (၅၀ မှ ၆၀) နှစ်အထိ ၆ ဒသမ ၂ သန်း၊ (၁၁ ရာခိုင်နှုန်း )နဲ့ အသက် (၆၀) နှစ်အထက် ၃ ဒသမ ၄၃ သန်း၊ (၆ ရာခိုင်နှုန်း) အသီးသီးရှိကြောင်း တွက်ချက်ထားကြ ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲ့ လူဦးရေဟာအမျိုးသား နဲ့အမျိုးသမီးအချိုးညီမျှ နေတာမြင်တွေ့ရပါတယ်။ အသက်အရွယ် အလိုက်လူဦးရေ ရာခိုင်နှုန်း အချိုးဟာ အသက် ၆၀ နှစ်အထိ အချိုး ကွာခြားမှုမများပေမယ့် အသက် ၆၀ အထက်အချိုးဟာ (၆ ရာခိုင် နှုန်း)သာရှိတဲ့အတွက် အင်မတန်နည်းတာ မြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိပ္ပါယ်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ သက်ကြီးဝါကြီးပုဂ္ဂိုလ်တွေ အသက် မရှည်ဘူးဆိုတဲ့ အဖြေဖြစ်ပါတယ်။ ဒါနဲ့ဆက်စပ်ပြီး စဉ်းစား ကြည့်တဲ့အခါမှာ မြန်မာနိုင်ငံမှာအသက်ကြီးလာလျှင်ရောဂါအမျိုးမျိုး ခံစားနေကြရပြီး အဲဒီရောဂါတွေ နဲ့အသက်ဆုံးပါးနေကြ ရတယ် ဆိုတဲ့ နောက်ထပ်အဖြေတစ်ခုရရှိမှာဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ဆင့် တက် ပြီးစဉ်းစားလိုက်တဲ့အခါမှာ အသက် ၆၀ ကျော်အရွယ်ဟာ ပင်စင်ယူပြီးတဲ့အရွယ် အစစအရာရာမှာ စိတ်ရောလူရော တစ်ထစ် လျှော့ချတဲ့ အချိန်မှာတစ်ချိန်က စားခဲ့တဲ့အစားအသောက် ကနေရ လာတဲ့ ရောဂါက အနိုင်ယူလေ့ ရှိလို့အသက်တို နေရခြင်းဖြစ်ပါတယ် လို့ဆိုချင်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့်သန်တုန်းမြန်တုန်းက စားခဲ့တဲ့အစား အစာများဟာ စိတ်ဓာတ် လျှော့ချတဲ့အချိန်မှာ ရောဂါအဖြစ်ပိုမိုစေပြီး လူကိုနှိပ်ကွပ် အနိုင်ယူလေ့ ရှိပါတယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့်မို့လို့ဒီ ရောဂါကနေ ကာကွယ်ရေးအတွက် ဥပဒေတစ်ခုခုနဲ့ကာကွယ်ပေး ဖို့ဆိုတာ မရှိရင်မဖြစ်တော့တဲ့အခြေအနေကို ဆိုက်ရောက်စေပါ တော့တယ်။
စားသုံးသူပြည်သူများရဲ့သဘောထားများ မြန်မာနိုင်ငံရှိစားသုံးသူပြည်သူများထဲမှ အလွှာအသီးသီးကို လေ့လာဆန်းစစ်ထားတဲ့ စားသုံးသူကာကွယ်ရေး ဥပဒေနဲ့ ပတ်သက် တဲ့တွေ့ရှိချက်များကိုခေါင်းစဉ်တစ်ခုချင်းအနေနဲ့ဆက်လက် ဆွေးနွေး တင်ပြ သွားမှာဖြစ်ပါ တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ လူအားလုံးကိုမေး မြန်းဆန်းစစ်ခြင်းမဟုတ်ပေမဲ့ အနီးစပ်ဆုံးဖြစ်အောင် သုတေသီများ ကဆန်းစစ်ခဲ့ပါတယ်။
မိမိပေးရတဲ့ငွေနဲ့ထိုက်တန်တဲ့ပမာဏအရည်အသွေးကိုရယူလိုခြင်း ကျွန်တော်တို့ဈေးဝယ်တဲ့အခါမှာများသောအားဖြင့် ထုတ်လုပ် ရောင်းချတဲ့သူတွေရဲ့ သတ်မှတ်ပေးလိုက်တဲ့ အလေးချိန်၊ အတိုင်း အတာ၊ ပုံစံ၊ အရည်အသွေးအတိုင်းဝယ်ယူကြရပါတယ်။ ဝယ်သူရဲ့ ချိန်ခွင်၊ အတိုင်း ကိရိယာတွေနဲ့ဝယ်ယူရတာမဟုတ်ဘူး၊ ထုတ်လုပ် ရောင်းချသူကမသမာတဲ့နည်းလမ်းနဲ့လှည့်ဖျားပြီးရောင်းမယ် ဆိုရင် စားသုံးသူဘက် ကခံရတာချည်းပဲဖြစ်ပါတယ်။တစ်ခါတလေဈေး ကဝယ်လာတဲ့ကုန်ပစ္စည်းအိမ်ရောက်လို့ ကိုယ့်ချိန်ခွင်နဲ့ ချိန်ကြည့် လိုက်တဲ့အခါ အတော်လေးလျော့နည်းတာ ကြုံဖူးကြမယ် ထင်ပါ တယ်။ အဲဒီလိုကြုံတွေ့ တဲ့ သူတိုင်း ဘယ်သူမှစိတ်မချမ်းသာတတ် ကြဘူး။ အားလုံးရဲ့တူညီတဲ့အသံက ယုံကြည်စိတ်ချရမဲ့ အလေးချိန်၊ အတိုင်းအတာနဲ့ဝယ်ယူနိုင်ရေးဆိုတဲ့ စားသုံးသူများ ရဲ့အခြေခံအခွင့် အရေး အပြည့်အဝရရှိရေးပင်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီထက်အရေးကြီးတဲ့ အချက်က မိမိဝယ်ယူတဲ့ကုန်ပစ္စည်း အရည်အသွေးအဆင့်မီရေးဟာ စားသုံးသူပြည်သူများရဲ့ အပြင်းပြဆုံးဆန္ဒတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဈေးတွေမှာရောင်းတဲ့စားသောက်ကုန်ပစ္စည်းတွေမှာ အရောင်ဆိုး ဆေးတွေ ကြာရှည်ခံထားနိုင်ရေး ဆေးစိမ်ပြီးရောင်းချခဲ့တာ တွေအ တွက် အရေးယူဆောင်ရွက်ပေးစေလိုကြပါတယ်။ ဒါတွေ ဟာ ထိုက် သင့်တဲ့ပမာဏနဲ့ အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာကို ဖော်ညွှန်းတဲ့အ ချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ပေးထားတဲ့အာမခံအတိုင်းရယူလိုခြင်း ရွှေဆိုင်တွေမှာရွှေထည်ပစ္စည်းသွားဝယ်တဲ့အခါမှာ ရွှေရဲ့အရည် အသွေးပေါ်မူတည်ပြီး ၁၅ ပဲရည်၊ ၁၆ ပဲရည်စသဖြင့် အာမခံပြီး ရောင်းပေးကြပါတယ်။ ဝယ်သူအနေနဲ့လည်းသူ့ရဲ့ ငွေကြေးပေါ်မူ တည်ပြီးပြေစာနဲ့ တကွဝယ်ယူတတ်ကြပါတယ်။ ဒီရွှေကိုပဲနောက် ဆိုင်တစ်ဆိုင် မှာမှတ်ကျောက်တင်တဲ့ အခါမှာစောစောက ဝယ်ယူတဲ့ ပဲရည်အဆင့်မရှိတော့တဲ့အဖြစ်မျိုးမကြာခဏကြားဖူးပါတယ်။ ဒီလိုပြဿနာမျိုးကိုပြတ်ပြတ်သား သား ဖြေရှင်းပေးနိုင်မဲ့ စားသုံးသူ ကာကွယ် ရေးဥပဒေကသာ ငြိမ်းချမ်းလျင်မြန်စွာနဲ့ ဖြေရှင်းပေးနိုင် မှာ ဖြစ်ပါ တယ်။ စားသုံးသူတွေရဲ့အမြင်သဘောထားမှာလည်း ဥပဒေ နဲ့သာဖြေရှင်းစေလိုမှာ အမှန်ပဲဖြစ်ပါလိမ့် မယ်။ ယဉ်ကျေးတဲ့လူ့ အသိုက်အဝန်းမှာလည်း အာမခံတာ၊ ကတိပေးတာ၊ သဘောတူညီ တာတွေဖောက်ဖျက်လေ့ မရှိကြဘူး။ ကိုယ်ပြောတဲ့အတိုင်း အဆုံးတိုင် တာဝန်ယူကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့မြန်မာ့သမိုင်းမှာလည်း ကတိတွေမတည်တာ၊ အာမခံချက်ပေးပြီး ဆောင်ရွက်မပေးခဲ့တာ တွေ ခေတ်အဆက်ဆက်မှာမြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဖက်ဆစ်ဂျပန် တွေ ကဗြိတိသျှတပ်ကို တွန်းလှန်တိုက်ထုတ်နိုင်ဖို့ မြန်မာ့မျိုးချစ်ခေါင်း ဆောင်တွေကို အာမခံ ချက်တွေ၊ ကတိတွေပေးပြီး အသုံးပြုခဲ့ပါ တယ်။ နောက်ဆုံးဗြိတိသျှတပ်တွေလည်းဆုတ်ရော ကတိက ဝတ် တွေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ပဲချိုးဖောက်ခဲ့ကြပါတယ်။နောက် ဆုံးမြန်မာတိုင်းရင်းသားတွေ ပဲအသက် အိုးအိမ်စည်းစိမ် တွေဆုံးရှုံးခဲ့ရ ပါတယ်။ ယခုလည်း မည်သည့်လူမျိုးနဲ့မဆိုအရောင်းအဝယ် လုပ်တဲ့ အခါမှာ မူလသဘောတူ ညီချက်အတိုင်းတိတိကျကျ ရယူလိုတဲ့ဆန္ဒ ဟာ စားသုံးသူပြည်သူများရဲ့ ရင်ထဲအသဲထဲ ကနေထွက် ပေါ်လာခဲ့ရ ပါတယ်။
မိမိတို့အား ဘေးဥပဒ်မပေးတဲ့ အရာများကိုသာ ရယူလိုခြင်း ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေပုဒ်မ ၂၇၂ နဲ့ ၂၇၃ တို့မှာ " ရောင်းရန် ကြံရွယ်သော စားသောက်ဖွယ်ရာပစ္စည်းတွင် ယုတ်ညံ့သောအရာနှင့် ရောနှောခြင်း၊ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောစားသောက်ဖွယ်ကို ရောင်းချ ပါက'' လို့ပါရှိပြီး ပြစ်မှုအနည်းအများအလိုက် စီရင်နိုင်ပါတယ်။ စားသုံးသူပြည်သူများအနေနဲ့လည်း ဒီဥပဒေကိုသဘော ကျမှာ အမှန် ဖြစ်ပါတယ်။ယခုတလောသတင်းထွက်တဲ့ငါးပိရည်ကျိုပြုလုပ်ဖို့ ဓာတ်မြေသြဇာကိုအသုံးပြုတာေ တွ၊မျှစ်ကိုဓာတုဗေဒဆေးဆိုးထားတာ တွေ၊ ကြာရှည်အထားခံဖို့ လူသေများမပုတ်မသိုးဖို့ သုံးတဲ့ဆေးကို အသုံးပြုခဲ့တာတွေဟာ ဒီဥပဒေနဲ့တရားစွဲရမှာဖြစ်ပါတယ်။ စားသုံး သူများ အနေနဲ့ဘေးဥပဒ်မရှိတဲ့ ကုန်ပစ္စည်း များကိုသာ အသုံးပြု လိုကြပါတယ်။ တချို့ ပြည်သူများအနေနဲ့ အန္တရာယ်ရှိမှန်း သိသိ ကြီးနဲ့ဇွတ်စားခဲ့တဲ့ သတင်းများလည်း ကြားနေရပါတယ်။ ထုတ်လုပ် ရောင်းချသူများ အနေနဲ့ အများပြည်သူ အတွက် ဘေးဥပဒ်ေ ပးနိုင် တဲ့ ကုန်ပစ္စည်းများ ရှောင်ကြဉ်ထုတ်လုပ်သင့်ပါတယ်။ စားသုံးသူများ အနေနဲ့အန္တရာယ်ရှိတဲ့ကုန်ပစ္စည်း များရှောင်ရှားလိုကြတာအမှန်ပဲဖြစ် ပါတယ်။
သတင်းအချက်အလက်များကိုအမှန်အတိုင်းအသိပေးစေချင်တယ် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအတော်များများရဲ့ စားသုံးသူဥပဒေမှာ စားသုံးသူ များဟာ သတင်းအချက်အလက်များ အမှန်အတိုင်းရယူနိုင်ခွင့်ကို ပြဌာန်းပြီး လိုက်နာကျင့်သုံးနေကြပါတယ်။ စားသုံးသူများ ရဲ့ အခွင့် အရေးတစ်ရပ်အနေနဲ့ ပေးအပ်ထားတာမြင်တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာလည်းပြဌာန်းနိုင်ဖို့ရေးဆွဲ တင်ပြထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ စားသောက်ကုန်ပစ္စည်းတင်သွင်းတဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုကအမဲသား တင်သွင်းရာမှာ အမဲသားမဟုတ်ဘဲ မြင်း သားတွေ ဖြစ်နေတဲ့အတွက် စားသုံးသူတွေကိုသတင်းအမှန်ချပြရှင်း လင်းနေရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာလည်းယနေ့ ဆိုးဆေးတွေ သုံးပါတယ်လို့ သတင်းထွက်တဲ့ စားသောက် ကုန်ပစ္စည်းတွေရဲ့ အသေးစိတ်အကြောင်းအရာတွေသိလိုတဲ့အကြောင်း အသံတွေကြား နေရပါတယ်။ ကျွန်တော့် မိတ်ဆွေ တစ်ယောက်က ခင်ဗျားတို့ဂျာနယ် တွေ၊ သတင်းစာတွေမှာအန္တရာယ်ရှိတဲ့ အစားအသောက်ေ တွ၊ အဲဒီ အထဲမှာဘာတွေကိုထည့်သွင်းအသုံးပြုထားတယ်ဆိုတာတွေကို အမြဲ တမ်းရေးပေးပါလို့တောင်းဆိုဖူးပါ တယ်။နောက်တစ်ယောက်က လည်း ကုန်ပစ္စည်းရောင်းချတဲ့သူတွေဟာသူတို့ရောင်းတဲ့ ကုန်ပစ္စည်း တွေရဲ့ သတင်းအချက်အလက်ကိုဖော်ပြပြီး အာမခံပါပေးနိုင်တဲ့ အစီအစဉ်တွေလုပ်ပေးပါလို့တောင်းဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ ခြုံပြီး လေ့လာ တဲ့အခါမှာ စားသုံးသူများဟာ ကုန်ပစ္စည်းများရဲ့ သတင်းအချက် အလက်တွေကို သိလိုကြေ ကြာင်း ကောက်ချက်ချနိုင်ပါတယ်။
မိမိတို့အား ထိရောက်စွာကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုပေးစေချင်တယ် ကျွန်တော်ရဲ့ ငယ်သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် အရက်သေစာစွဲပြီး နောက်ဆုံးအသည်းခြောက်ပြီး အသည်းကင် ဆာရောဂါနဲ့ဆုံးပါးတဲ့အချိန် မှာ သူ့အမေကဒီအရည်ကို တစ်နိုင်ငံလုံး မထုတ်လုပ်ဖို့၊ မရောင်းချဖို့ တားဆီးပေးကြပါ လားလို့အော်ငိုရင်းညည်းညူပြောဆိုသံကို ကြားခဲ့ဖူး ပါတယ်။တောအရက်က အလွယ်တကူရတဲ့ ကုန်ကြမ်းတွေ စုစည်းပြီး အန္တရာယ်ရှိတဲ့ရော်ဘာတွေကို တဆေးအဖြစ်သုံးလာကြပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် လည်းတောအရက်နဲ့ အသက်ဆုံးပါးသွားကြပါတယ်။ အခြား စားသောက်ကုန် ပစ္စည်းတွေမှာလည်း အန္တရာယ်ရှိပစ္စည်းနဲ့ရောနှော ပြီး ရောင်းချတတ်ကြပါတယ်။အခြားလူသုံးကုန်ပစ္စည်းတွေမှာလည်း လူကိုဘေးဥပဒ်ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ ရော ပါလာတာကိုကြား နေရပါတယ်။ နိုင်ငံခြားကလာတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းအချို့လည်းလူကို သေ စေနိုင်တဲ့ အထိအန္တရာယ်တွေ ပါရှိလာတတ်တာကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စားသုံးသူများ အတော်အတန် သိရှိထားကြပါတယ်။ ဥပမာ တစ်ဖက် နိုင်ငံကလာတဲ့ပြောင်းဆီဆိုလျှင်အရောင်လှတယ်။ ဈေးနှုန်းချိုသာမှုရှိ တယ်၊ကြာရှည်အကြော် အလှော်ခံတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူကိုအသည်း ရောဂါနဲ့ ကင်ဆာရောဂါတွေ ရရှိစေပါတယ်။ ယခုအခါ တောရောမြို့ ပါဒီဆီကိုအတော်များများက မစားရဲကြတော့ဘူး။ အဲဒါကြောင့်ကျွန် တော်တို့ စားသုံးသူပြည်သူများဟာ အန္တရာယ်ပေးနိုင်တဲ့ ကုန်ပစ္စည်း များ ထုတ်လုပ်တာ၊ ပြည်ပကနေ ကုန်ကူးတာတွေကို ပပျောက်စေလို ကြပါတယ်။ ထိရောက်စွာအကာအကွယ်ပေးစေလိုကြပါတယ်။ ဒီ အချက်ဟာလည်း စားသုံးသူများရဲ့ သဘောထား ပင်ဖြစ်ပါတယ်။
လိုအပ်တဲ့ သတင်းအချက်အလက်များကို လုံလောက်စွာရရှိနိုင်မဲ့ အခွင့်အလမ်းများရရှိစေရေး ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာ သတင်းလွတ်လပ်ခွင့် အတော်ကလေး ရရှိနေချိန် စားသုံးသူများအကျိုး အတွက် ရေးသားတင်ပြတာ အလွန် နည်းလှပါတယ်။ တစ်ခါတလေ မြဝတီရုပ်မြင်သံကြားအစီအစဉ်မှာ စားသုံးဆီများ အကြောင်း ပညာပေးကဏ္ဍတွေ ထုတ်လွှင့်တတ်ပေမယ့် အများပြည်သူ ကြည့်ဖို့ အခြေအနေ မပေးတဲ့ အချိန် ဖြစ်နေပါတယ်။ ကြည့်မဲ့ပရိသတ် အလွန်နည်းပါလိမ့်မယ်။ ဒီလို တန်ဖိုးရှိတဲ့ ပညာပေးအစီအစဉ်တွေကို အများကြည့်ရှု့နိုင်မဲ့ အချိန်ကိုရွေးပြီး ထုတ်လွှင့်သင့်တာပေါ့ဗျာ။ တစ်ခုခုတော့လွဲချော်နေတာကို မြင်တွေ့ ရပါတယ်။အဲဒီလိုပဲနေ့စဉ် ထုတ်သတင်းစာတွေ မှာလည်း ဖော်ပြတာအလွန်နည်းပါသေးတယ်။ ဂျာနယ်တွေမှာလည်း မကြာမကြာရေးသား ဖော်ပြ သင့်ပါ တယ်။ နေ့စဉ်ထုတ် သတင်းစာကြီး တစ်စောင်မှာ အချစ်ဝတ္တုကို နေ့စဉ်ရက်ဆက် စာမျက်နှာ အများကြီး အကုန် ကျခံမဲ့အစား စားသုံးသူများအတွက် ပညာဗဟုသုတ ရရှိစေ နိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာများ အသားပေး ပြီး ဖော်ပြသင့်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာ စားသုံးသူ ကာကွယ်ရေးဥပေ ဒပေါ်ထွက်မလာသေး တဲ့အတွက် သတင်း အချက်အလက်များ ရယူနိုင်ရေး အခွင့်အလမ်းမှာ နစ်နာခဲ့ရပါတယ်။ စားသုံး သူများရဲ့သဘောထားကတော့ သတင်းအချက်အလက်များအချိန်မီ လက်ဝယ်ကို ရောက်ရှိနိုင်ရေးပဲဖြစ်ပါတယ်။
နည်းဥပဒေများကို လွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ သိရှိနားလည်နိုင်ဖို့ သာမန်အားဖြင့် ဥပဒေဝေါဟာရများ ဖတ်ရတာ အဆင်မပြေလှဘူး။ဝါကျ အရှည်ကြီးတွေ၊စကားဆက်တွေ ထပ်ကာထပ်ကာ အသုံးပြုခဲ့တာတွေကြောင့် ဖတ်ရခက်ပါတယ်။ မှတ်ရလည်းခက်ပါတယ်။ တစ်ခုတော့ရှိပါတယ်။ စားသုံး သူပြည်သူများဟာအထက်တန်းရှေ့နေ စာမေးပွဲ ဖြေဆိုတာမဟုတ်တဲ့အတွက် ဥပဒေရဲ့ ကျောရိုးက ဘာလဲ၊ ပုဒ်မဘယ်လောက်လဲ၊ ပြစ်ဒဏ်ကဘယ်လောက်လဲ ဆိုတာလောက်ကို မှတ်သားထားကြမယ်ဆိုရင် အလုပ်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော် တို့ ဥပဒေဆရာတွေပို့ချခဲ့ဘူးသလိုပဲ "လက်ရောက်မှု ဆိုတာ လက် မရောက် သေးတဲ့အမှုတွေကိုခေါ်တာ'' လို့မှတ်ရတာ လွယ်ကူတတ်ပါတယ်။ အခုလည်း စားသုံးသူတွေအတွက် အန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့ ကုန်ပစ္စည်းအားလုံးကို ဥပဒေနဲ့ လွတ် ကင်းလို့မရနိုင်ဖူးဆိုတဲ့ စကားက မှတ်ရ လွယ်ကူပါလိမ့်မယ်။နောက်မှဥပဒေ ပုဒ်မနဲ့ပြစ်ဒဏ်ကို ရှာတတ်ရင် ရှင်းလင်းလွယ်ကူသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
မိမိမှာကြုံတွေ့လာရတဲ့နစ်နာမှုကို တိုင်ကြားနိုင်ဖို့ ခက်ခဲမှုမရှိ စေချင်ကြပါ ဈေးတွေမှာ မြင်တွေ့ရတတ်တဲ့ ရောင်းသူနဲ့ဝယ်သူ စကား များကြတဲ့ ကိစ္စပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်သူပဲ နစ်နာနစ်နာ ခုံရုံးနဲ့ ဥပဒေသာ အလွယ်တကူအသုံးပြုနိုင် မယ်ဆိုရင် တုတ်ဆွဲ၊ ဓားဆွဲပြဿနာတွေ လျော့နည်း သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာက အားနာတတ်တာ၊ မရှုပ်ချင်တာ၊ ဘယ်ကိုတိုင်ရမှန်း မသိတာနဲ့ဘဲ ကိုယ့်ရဲ့နစ်နာမှုများရှိတဲ့တိုင် မကျေမနပ်မျိုသိပ်ပြီးကြိတ်ခံစား ကြပါ တယ်။ ယခုတိုင်အောင်လည်း အလေ့အကျင့် က တချို့နေရာ ဌာနတွေမှာရှိနေ ဆဲပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တချို့သောနေရာ/လုပ်ငန်းတွေမှာလဲ နစ်နာချက်ကို သတင်း ပေးပို့တဲ့သူဟာ စောင့်ကြည့်ခံရတာတွေ လုပ်ခံရတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာနိုင်ငံတော် တိုးတက်ရေးကိုပါ ထိခိုက်စေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စားသုံးသူရေးရာကဲ့သို့သော ကိစ္စ ရပ်များမှာလည်း နည်းလမ်းတကျ တိုင်ကြားနိုင်ဖို့ကို အကြောက်တရားနဲ့ ဖိထား သလို ဖြစ်နေပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့ ခေတ်ကြီးမှာ ကိုယ်လည်း မှန်မှန်ကန်ကန်နေ၊ ကိုယ့်နစ်နာချက်ကိုလည်း နည်းလမ်းတကျ တိုင်တန်းနိုင်ဖို့ အလေ့အကျင့်ကောင်းများရှိဖို့ စားသုံးသူများဖက်မှလည်း လိုက်နာတတ်ဖို့ လွန် စွာမှအရေးကြီးလှပါတယ်။ အားတိုင်း တိုင်ကြားစာရေးပြီးနေမယ် ဆိုပြန်ရင်လည်း တာဝန်ရှိသူရဲ့ အလုပ်ဟာရှေ့ကို မရွေ့ဘဲ ဖြေရှင်းနေရတာနဲ့ နောက်မှာ တန့်နေ မှာဖြစ်ပါတယ်။ လူတိုင်း တောင့်တလိုချင်တာက ဘာပြဿနာမှမတက်ပဲ အေး ချမ်းစွာနဲ့ နေထိုင်လိုကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူအမျိုးမျိုး စိတ်အထွေထွေဆိုသလို ပဲ လူတိုင်းတော့ မဖြူစင်နိုင်ဘူးပေါ့။ ပြဿနာဆိုတာတော့ အနည်းနဲ့ အများရှိ တော့ရှိကြမှာပဲ။ ပြဿနာအကြီးကနေအသေး၊ အသေးကနေ ပျောက်ကင်းသွားဖို့ လိုအပ်မှာဖြစ် ပါတယ်။ ဒီပြဿနာတွေကို တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ထုခွဲချေဖျက် ပေးမယ့် စားသုံးသူ ခုံသမာဓိရှိ ဖို့ တော့လိုအပ်နေ ပါတယ်။ဒီခုံသမာဓိထံ အလွယ် တကူသွားရောက်ဖြေ ရှင်းနိုင်ဖို့ စားသုံးသူများ ရဲ့လိုလားချက်တစ်ခုဖြစ်တယ် ဆိုတာ ထင်ရှားလှပါတယ်။
စားသုံးသူကာကွယ်ရေးဥပဒေသာ လူ့ဘောင်လောကမှာ ဝိရောဓိသဘောရှိတဲ့ ဖြစ်ပျက်မှုတွေဒွန်တွဲနေ လေ့ရှိပါတယ်။ ဥပမာအပူရှိရင် အအေးရှိတာမျိုးလို၊ ကောင်းတာပြီးရင် သိပ်ဆိုး တာ ရောက်လာတတ်တာတွေဟာ လောကနိယာမ တစ်ခုပ င်ဖြစ်နေပါတယ်။ ဘယ်အရာမှပုံသေကောင်းတယ်၊ ဆိုးတယ်လို့ အပြတ်ပြောလို့မရဘူး။ အရာရာကို နည်းလမ်း တကျနဲ့မျှမျှတတ ခံယူတတ်မှ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေမှုရှိ ပြီးအရာရာအောင်မြင်မှု ရရှိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါ တယ်။ စားသုံးသူပြည်သူများရဲ့ အရေးမှာလည်း မြင့်မြတ်တဲ့အမြင်နဲ့ မျှတတဲ့ အမြင် မျိုးရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်ပြဿနာတွေ ဖြစ်ကြရတယ်၊ ဘယ်လို ဖြေရှင်း ကြရင်ကောင်းမယ်၊ ဘယ်သူတွေက ဘယ်အရာတွေ လိုအပ်နေတယ်ဆိုတာ တွေ သိရှိပြီး ကြည်လင်မှုရှိတဲ့ သဘောထားတွေကို ခံယူတတ်ဖို့လိုအပ်လိမ့်မယ်လို့ ထင်မြင်ပါတယ်။ စားသုံးသူများဖက်မှ လိုက်နာသင့်တဲ့ နည်းနာများကိုလည်း သိရှိ လိုက်နာဖို့ လိုအပ်နေ မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်မှ စားသုံးသူအခွင့် အရေးဆိုတာကို တောင်းဆိုဖို့လိုမှာဖြစ်ပါတယ်။ စားသုံးသူများအနေနဲ့ ထုတ်လုပ် ရောင်းချသူနဲ့ မျှမျှတတ၊ မှန်မှန် ကန် ကန် ဆက်ဆံတတ်ဖို့၊ ကုန်ပစ္စည်းတွေရဲ့ သတင်းအချက် အလက် သိရှိနိုင်ဖို့၊ မတော်တဆအငြင်းပွားစရာ ဖြစ်လာ ပါက ဖြေရှင်းရင် လွယ်ကူရှင်းလင်းစွာ နဲ့ ဖြေရှင်းသွားနိုင်ဖို့ဆိုတာ လိုလားတဲ့ သဘောထား ရှိကြပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် စားသုံးသူ အကာ အကွယ်ပေးရေး ဥပဒေတစ်ရပ် အမြန် ဆုံး ပေါ်ပေါက်လာရေးဟာ အလွန် အရေးကြီးတယ်ဆိုတာ ဒီနေရာမှာ ပိုမို ထင်ရှားလာပါတယ်။ ဒီဥပဒေ ပေါ် ပေါက်လာတဲ့အခါ နစ်နာမှုတွေကို နည်းလမ်းတကျ ဖြေရှင်းနိုင်ပြီး စားသုံး သူများရဲ့ အခွင့်အရေးတွေကိုလည်း အပြည့်အ၀ အကာ အကွယ် ပေးနိုင် တော့မယ်ဆိုတာ စားသုံးသူများရဲ့ သဘောထား အမှန်ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ သုံး သပ် တင်ပြလိုက် ပါတယ်။
ပြီးခဲ့သည့် ဧပြီလ ၃၀ ရက်က ကျင်းပသည့် နိုင်ငံ့ စွမ်းဆောင်ရည်ဆုချီး မြှင့်ပွဲအခမ်းအနား၌ အစိုးရ ၏ ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေး စတုတ္ထအဆင့် လုပ် ငန်းစဉ် အဖြစ် ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍပြောင်း လဲတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကြိုးပမ်း ဆောင် ရွက်သွားမည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတ က ကြေညာခဲ့သည်။
သမ္မတဦးသိန်းစိန် အစိုးရ၏ သက် တမ်း ( ၂ ) နှစ်အတွင်း ပထမအဆင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု လုပ်ငန်းစဉ် အဖြစ် နိုင်ငံရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၊ ဒုတိယ အဆင့်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု လုပ်ငန်းစဉ် အဖြစ် စီးပွားေ ရးပြုပြင် ပြောင်းလဲမှု၊ တတိယအဆင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုလုပ် ငန်းစဉ်အဖြစ်ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ် မှုစနစ် ဖြစ်ေ ပါ်ရေးနှင့် ယခုတစ်ခါ ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍ ပြောင်းလဲတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုး ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကိုစတုတ္ထ အဆင့်ပြုပြင် ပြောင်းလဲ မှုလုပ်ငန်းစဉ်အဖြစ်သတ်မှတ် ဆောင်ရွက်မှုအပေါ် မိတ်ဆွေများက စိတ်ဝင်စားကြသဖြင့် မြန်မာနှင့်ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး အခြေအနေများကို သုံးသပ်လေ့လာနေသော ကျွန်တော့် အား မိတ်ဆွေများက - "စတုတ္ထ အဆင့်ပြီးလျှင် နောက် ထပ်အဆင့်တွေ ရှိနိုင်သေးသလား၊ ဒီအစိုးရ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု စီစဉ်ရင်း နဲ့အချိန်ကုန်သွားနိုင်တယ်။ လက်တွေ့ အောင်မြင်အောင် အကောင်အထည် ဖော်ဖို့ လုပ်ငန်းတွေ ဦးစားပေးသင့် တယ် '' "( ၂ ) နှစ်အတွင်း ပြုပြင်ပြောင်း လဲမှု( ၄ )ခုကို ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် တစ်ပြိုင်တည်း လုပ်သွားတော့ နိုင်ပါ့မ လား၊ တစ်ခုပြီး တစ်ခုလုပ်ရင် ပိုမထိ ရောက်ဖူးလား '' "ဒီပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု အဆင့်တွေ ကို ဘယ်လို စဉ်းစားချမှတ်တာလဲ'' စသည်ဖြင့် သိလို၍ မေးကြသည်။ သမ္မတကြီး ဦးသိန်းစိန်၏ စိတ် ထဲတွင် ရည်မှန်းဆောင်ရွက်နေမှု များကိုတော့ ကျွန်တော်မသိနိုင်သော် လည်း အတိတ်နှင့် ပစ္စုပ္ပန် နိုင်ငံရေး စီးပွားရေး အခင်းအကျင်းများကို အခြေခံ၍ ကျွန်တော်၏ သုံးသပ်လေ့ လာချက်များ ကို ဆွေးနွေးတင်ပြခြင်း သာဖြစ်ပါသည်။ အစိုးရနှင့် နီးစပ်သော အသိုင်း အဝိုင်းမှ ကြားသိရသည်မှာ သမ္မတကြီး အနေဖြင့် အစိုးရ သက်တမ်း (၂) နှစ် အတွင်း အစိုးရဌာနအားလုံး၏ ကဏ္ဍ အလိုက် မူဝါဒ လုပ်ငန်းစဉ်များရေး ဆွဲပြီးနောက် ကျန် (၃)နှစ်တာကာလ ကို ချမှတ်ထားပြီးခဲ့သော လုပ်ငန်းစဉ် များအားလက်တွေ့ အကောင်အထည် ဖော်သည့် ကာလဟု သတ်မှတ်၍ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ကြားသိရပါ သည်။ အစိုးရ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုလုပ် ငန်းစဉ်(၄)ရပ်ကို ရိုးစင်းစွာဖြင့် ခွဲခြမ်း စိတ်ဖြာစဉ်းစားကြည့်မိပါသည်။ နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ၏အရေးကြီးဆုံးနယ်ပယ်ကြီး (၃)ရပ်မှာ နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်၊ စီးပွား ရေးနယ်ပယ်၊ လူမှုရေးနယ်ပယ် ဟုဆို လျှင် ခြုံငုံမိနိုင်ပါသည်။ ဒီ နယ်ပယ်ကြီး (၃)ရပ် အနက် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်ကိုလေ့လာလျှင်ယခင် တစ်ပါတီ စနစ်ဖြင့် စစ်အစိုးရ အုပ်ချုပ် သည့် နိုင်ငံရေးကို တွေ့ရှိရမည်။ ယခင် အစိုးရက ပြည်သူတွေ တောင်းဆိုနေ သော ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ စနစ် ပေါ် ပေါက်လာအောင် အခြေခံ ဥပဒေ ရေး ဆွဲပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေသစ်နှင့် အညီ "နိုင်ငံရေး ပြုပြ င်ပြောင်းလဲမှု တာဝန်ကြီး'' ကို သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရထံ လွှဲပေးခဲ့ပါသည်။ သမ္မတကြီး ၏ မိန့်ခွန်းထဲမှာ ပါသကဲ့သို့ နိုင်ငံရေး ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေး တာဝန်ကြီးကို ပြည်သူများနဲ့အတူ လက်တွဲ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ သဖြင့် ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံများ က မြန်မာကိုအသိအမှတ်ပြု လေးစား ဆက်ဆံလာကြပြီး ကမ္ဘာ့ မျက်နှာစာ မှာ မြန်မာတို့ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ မြှင့်တင် နိုင်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ဒုတိယအဆင့် ပြုပြင် ပြောင်းလဲ ရေးဖြစ်သည့်စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်း လဲမှုဟု ဆိုသော် လည်း ခေတ်သစ် တွင် ပြည်သူတို့၏ လူမှုစီးပွား ဘ၀ အလုံးစုံ ပါဝင်လာသည့်အတွက် စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု ဟု ဆိုပါမှ ပြည့်စုံပါသည်။ ထို့ကြောင့်လဲ အစိုးရ က "စီးပွားရေး နှင့် လူမှုရေး ပြောင်းလဲမှု အတွက်အခြေခံ မူဘောင်''ကို ရေးဆွဲ ချမှတ် အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း ဖြစ် ပေသည်။ စီးပွားရေးနှင့်လူမှုရေးတွင် လက်ရှိ အခြေအနေမှနိုင်ငံတကာနှင့်ရင်ဘောင် တန်းနိုင်အောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲ တိုး တက်အောင် ဆောင်ရွက်ရမည်ဆိုပါက လူမှုစီးပွားရေး နယ်ပယ်ကို တွန်းတင် စွမ်းဆောင်မည့်သူ များစွာ လိုသည်။ငွေကြေးအရင်းအနှီးများစွာ ထည့်သွင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် လိုသည်။ နည်းပညာ လိုသည်။ မိမိနိုင်ငံ ကုန်စည်များဈေး ကွက်ဝင်နိုင်ရန်လိုသည်။Input သွင်း အားစုတွေ များများထည့်မှ Out put များများပြန်ရမည်။ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမည်။ တတိယ အဆင့် ဖြစ်သည့် ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်မှု စနစ် အတွက် အစိုးရ အုပ်ချုပ်မှု ယန္တရား ပြုပြင် ပြောင်းလဲမှု လုပ်ငန်းစဉ် တွင် အရာထမ်း ဝန်ထမ်းများ၏ စိတ်ဓာတ်၊ စိတ်ထား(Mind Set) ပြောင်းရေး၊ စီမံ ခန့်ခွဲမှုကောင်းရေး၊ ဥပဒေစည်းမျဉ်းများ ကို ခေတ်နှင့်အညီ ပြင်ဆင် ရေးဆွဲပြီး စည်းမျဉ်းဥပဒေနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်ရေး (Rule of law) ပြည်သူ့အသံ၊ ပြည်သူ့ ဆန္ဒသိအောင် ဆောင်ရွက်၍ တာဝန် သိမှု၊ တာဝန်ယူမှုဖြင့် ပွင့်လင်းမြင်သာ အောင် ဆောင်ရွက်ရေး၊ လာဘ်ပေး လာဘ်ယူနှင့် အဂတိလိုက်စားမှု လျော့ နည်းပပျောက်ရေးတွေ ဆောင်ရွက် ကြ ရမည်ဖြစ်သည်။ အစိုးရယန္တရားသည် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်၊ စီးပွားရေး နယ်ပယ်၊ လူမှုရေးနယ်ပယ် ပြောင်းလဲ တိုးတက် ကောင်းမွန်ရေး ကိုင်တွယ် စီမံရသည့် အချက် အချာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်အရည်အချင်းရှိပြီး စိတ် ဓာတ်ကောင်းသော ပြည်သူ့အကျိုး သယ်ပိုးလိုသော ပုဂ္ဂိုလ်များ၊ လူ့စွမ်း အား အရင်းအမြစ်များ ဖြစ်ရန် လေ့ ကျင့်ပျိုးထောင်ပြောင်းလဲရန်လိုသည်။ ယခု စတုတ္ထအဆင့် ဖြစ်သော ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍပြောင်းလဲ တိုးတက်ဖွံ့ ဖြိုးရေးသည် နိုင်ငံအတွက် ပိုအရေး ကြီးသည်။နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးယန္တရား ကြီးတွင် ပုဂ္ဂလိက အခန်းက ၉၁ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်သဖြင့် ဤ စီးပွားရေးယန္တရားကိုအစိုးရကဏ္ဍက မောင်းနှင် တွန်းပို့နိုင်မည်မဟုတ်၊ ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍကသာနိုင်ငံ့စီးပွားရေး တိုး တက်အောင် တွန်းတင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍ တွန်းတင် နိုင်အောင် အစိုးရက အားပေးကူညီရ မည် ဖြစ်ပေသည်။ ကျွန်တော့်ကို မေးမြန်းဆွေးနွေး သော မိတ်ဆွေများကို စာရွက်တစ် ရွက် ပေါ်တွင်တစ်ဖက်ပါ Model ပုံစံ (၂)ခု ကို ဆွဲပြခဲ့သည်- နိဂုံးချုပ်ရသော် စီးပွားရေးလုပ် ငန်းရှင်တစ်ဦးသည် စက်ရုံကုန်ထုတ် လုပ်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခု ထူထောင်သည် ဆိုပါစို့။ လုပ်ငန်းရှင် ကိုယ်တိုင်၏ အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်မည်ဟူ သောဆန္ဒနှင့်စိတ်ဓာတ်ပြင်းပြမှု(Political Will ) ရှိရသလို၊ ငွေကြေးအရင်း အနှီး၊ စက်ကိရိယာများ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံစွန့် စားရသည်။ စက်ရုံအတွက် စီမံခန့်ခွဲ အုပ်ချုပ်သူ မန်နေဂျာကောင်း ရရန်၊ စက်ရုံလုပ်သားများ ကျွမ်းကျင်ရန် စီမံ ရသည်။ အားလုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း တွက်ချက်စီမံလုပ်ကိုင်ရသည်။ တစ်ခု ပြီးမှ တစ်ခုလုပ်၍မရ။ ထိုသို့ လုပ် ဆောင် အကောင်အထည်ဖော်သော် လည်း တစ်နှစ်၊ နှစ်နှစ်အတွင်း အကျိုး အမြတ်ရမည်မှာ မသေချာ၊ ကိုယ်က ကြိုးစား လုပ်သော်လည်း ဈေးကွက် အခြေအနေကို ကိုယ်မဖန်တီးနိုင်သေး။ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုခံထားရလျှင်ခက်သည်။စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုဖွင့်လျှင် ထုတ်လုပ် မှုစရိတ်သက်သာပြီး အရည်အသွေး ကောင်းသည့်ပစ္စည်းများသာဈေးကွက်ဝင် နိုင်မည်ဖြစ်၍ ထုတ်လုပ် မှုနည်းစဉ် ခေတ်မီအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲလုပ် ရဦးမည်။ အလားတူ သမ္မတကြီး ဦးသိန်းစိန် အစိုးရသည် ပြုပြင် ပြောင်းလဲမှုကို တစ်ခုပြီးမှတစ်ခု လုပ်၍မရ၊ နိုင်ငံနှင့် ပြည်သူတို့၏ လိုအပ်ချက်တွေက များ ပြားလှသည်။ နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်၊ စီး ပွားရေးနယ်ပယ်၊ လူမှုရေး နယ်ပယ် တို့ တစ်ပြိုင်တည်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲ တိုးတက်အောင် စီမံလုပ်ကိုင်ရသည်။ ဒီနယ်ပယ်တွေ တိုးတက်အောင် တွန်း တင်မည့် လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ် များမှာ အစိုးရဌာနနှင့် ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍက ပြည်သူ အားလုံးပင် ဖြစ် သည်။ အစိုးရဌာနများနှင့် ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍတို့မှ လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ် ၏စွမ်းဆောင် ရည်မြင့်မားလာအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲ တိုးတက်အောင် စီမံ ရသည်။ Input သွင်းအားစုများ အဖြစ် ဘတ်ဂျတ်ငွေကြေး၊ နိုင်ငံခြားအကူ အညီ ထောက်ပံ့ငွေ၊ ချေးငွေ များ နှင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ကို ရရှိအောင် ကြိုးစား၍ ရလာလျှင် နယ် ပယ်အားလုံး၌ထိ ထိရောက်ရောက် အသုံး ပြုပြီးနိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာရေး အတွက်အစိုးရ၊ ပုဂ္ဂလိက ပူးပေါင်း၍ ပြည်သူ အားလုံးပါဝင်သော ပြည်သူ့ စွမ်းအားဖြင့် နိုင်ငံတိုးတက်အောင် တည်ဆောက်သွားနိုင်မည်ဟု သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ၏ ပြုပြင် ပြောင်းလဲ မှု လုပ်ငန်းစဉ်များကို လေ့လာသုံးသပ်မိ ပါသည်။
သြော်-ဗီယက်နမ် ငယ်စဉ်အခါက ကြည့်ခဲ့ရသည့် ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲ ရုပ်ရှင်များကြောင့် ဗီယက်နမ်ဆိုသည်မှာ ထိုကဲ့သို့ဖြစ် သည်၊ ထိုကဲ့သို့သောအခြေအနေရှိသည် စသဖြင့် ဗီယက်နမ်ဆိုသည့်အရာနှင့် ပတ်သက်သည်တို့ကို စတင်သိရှိခဲ့ ရခြင်း ဖြစ်သည်။ စစ်၏ အနိဌာရုံ များရှိသော၊ ခမောက်များဆောင်းတတ်သည့် လူများ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုနေသော၊ လူဆင်းရဲ အများအပြားရှိသည့် နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဟူသာ နားလည်ထားခဲ့၏။ လူမှန်းသိတတ်စအရွယ် အချိန်မှစ၍ အရွယ်ရလာသည့်ကာလတစ်လျှောက် ဗီယက်နမ်နှင့် ပတ်သက်သည့် ဗဟုသုတ များမှာ တိုး၍သာတိုး၍ သိရှိလာခဲ့ရ သည်။ မိမိတို့၏ ဇာတိချက်ကြွေ အမိ မြန်မာနိုင် ငံနှင့် ရေမြေအနေအထား၊ နိုင်ငံ ရေး၊ စီးပွားရေး အခြေအနေ တူ၊ဘဝတူ နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်မှန်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် စီအယ်လ်အမ်ဗွီ (CLMV) ဟုခေါ်သည့် အာဆီယံနိုင်ငံသစ်လေးနိုင်ငံထဲတွင် အတူတကွ ပါဝင်လာရသည့် အဆင့် အတန်းတူနိုင်ငံ၊ မဲခေါင်မြစ်ကြော တစ် လျှောက်က အိမ်နီးချင်းမိတ်ဆွေနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ စသဖြင့် စသဖြင့် ဗီယက်နမ် အကြောင်းသည်ကားပို၍ပို၍ပင်သိရှိခွင့် ရလာခဲ့၏။
စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့အတွက် လူအများစုရဲ့ ပညာရေး အရေးကြီးတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းကို အပြောများကြ၊ အမြင်များ ကြပြီးသားပါ။ စီးပွားရေးပညာရှင်တွေကတော့ ပညာရေးက စီးပွား ရေးကို နည်းလမ်းသုံးသွယ်နဲ့ အထောက်အကူပြုတယ်လို့ ပြောကြ ပါတယ်။
မြန်မာမှုနယ်ပယ်မှာဆိုရိုးစကားနဲ့ စကားပုံတွေသူ့နေရာနဲ့သူ အသုံးပြုနိုင်ဖို့ ရှေးမြန်မာပညာရှင် များ နောင်လာနောက်သားတွေ အတွက် တီထွင်ထားပေးကြပါတယ်။ ကမ္ဘာကျော်ထင်ရှားတဲ့ အဆို အမိန့်တွေ၊ စကားပုံတွေ၊ ဆိုရိုးစကားတွေဟာ မြန်မာစကားမှာ ရှိနှင့် ပြီးသားဖြစ်နေပါတယ်။ မိမိအသုံးပြုလိုတဲ့ကိစ္စအတွက် မိမိလက်ထဲမှာ ရှိတဲ့အရာနဲ့ အဆင်ပြေအောင် ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်တဲ့အခါမှာ "သစ် မရှိခင်ဝါးပေါင်းကွပ်" လို့ ဆိုစမှတ်ပြုကြပါတယ်။
သတိပြုရမည့် အခြေအနေ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု အားကောင်းနေ သောနိုင်ငံများနှင့် နယ်နမိတ်ချင်းထိ စပ်နေသော မြန်မာနိုင်ငံအဖို့ နယ် စပ်ကုန်သွယ်ရေးဖြစ်ထွန်းနေသည်မှာ အထူးအဆန်းမဟုတ်၊ အကျယ်ချဲ့ပြော စရာမလိုသော်လည်း ထိုနယ်စပ်ကုန် သွယ်ရေးကြောင့် ဖြစ်လာသော တရား မဝင်ကုန်ပစ္စည်းများ နှင့် ပတ်သက်၍မူ အလေးပေး၊ အကျယ်တဝင့် ပြောဆို ကြ၊ စဉ်းစားကြရန်လိုလာသည်။ အထူး သဖြင့်နယ်စပ်များမှ ( တရားဝင်သည် ဖြစ်စေ၊ တရားမဝင်သည်ဖြစ်စေ) ဝင် ရောက်လာသည့် တရားမဝင် စား သောက်ကုန်များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ တရားမဝင်ကုန်တင်သွင်းမှုများကြောင့် နိုင်ငံတော်မှ အခွန်အကောက်များ လျော့ကျလာရခြင်း၊ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်း ရှင်များအခက်အခဲများ ကြုံလာရခြင်း တို့ကြောင့် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေး ဦးစီးဌာနက ထို ပြဿနာဖြေရှင်းရန် ကြိုးစား အားထုတ်၏။ စားသုံး သူအကာ အကွယ် ပေးေ ရးနှင့် တရားမဝင် ကုန် သွယ်မှုများ တားဆီး ထိန်း ချုပ်ရေးဟု ခေါင်းစဉ်တပ်၍ အကောင် အထည်ဖော်ဆောင် ရွက်သည်။ ဤတွင် အပိုင်း (၂)ပိုင်း တွေ့ရသည်။ ဒုတိယ ပိုင်းဖြစ်သည့် တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှု များ တားဆီး ထိန်းချုပ်ရေး ရည်ရွယ် ချက်ဖြစ်သည့် ပြည်တွင်းရှိ ကုန်ထုတ် လုပ်မှု လုပ်ငန်းများ ဈေးနှုန်း၊ အရည် အသွေးမယှဉ်ပြိုင်နိုင်သေးသည့် အခြေ အနေတွင် မမျှတသော ယှဉ်ပြိုင်မှုကို မခံရရေး၊ ယှဉ်ပြိုင်စွမ်းရည် ရရှိရေး အတွက် ပြင်ဆင်ချိန် ရရှိရေးနှင့် အာဖတာသို့ အပြည့်အ၀ မဝင်ရောက် ခင်တွင် နိုင်ငံအတွက် ရသင့်ရထိုက် သည့် အခွန်အခများ ရရှိရေးတို့ကို အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ဆောင် ရွက်နိုင်စွမ်း ရှိနေသည်ဟုပြောနိုင်သော် လည်း ပထမပိုင်းဖြစ်သည့် စားသုံးသူ အကာအကွယ်ပေးရေးကိုမူ ထိထိ ရောက်ရောက် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ခြင်း မရှိဟု သုံးသပ်ရမည်။ အဘယ့်ကြောင့် ဤကဲ့သို့ ဖြစ်ရသနည်း။ စားသုံးသူ အကာအကွယ်ပေးရေးတွင် အဓိက ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သည့် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ဖြစ်သော အက်(ဖ်)ဒီအေ အဖွဲ့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မလှုပ်ရှားနိုင် သောကြောင့်ဖြစ်သည်။စားသုံးရန်မသင့် ဟု ဆိုနိုင်သော ကုန်ပစ္စည်းများသည် တရားမဝင် တင်သွင်းလာသော စား သောက်ကုန်များတွင်သာအများအပြား ပါဝင်နေသည်ဟု ယေဘုယျ အားဖြင့် ကောက် ချက်ချရ မည့်သာ ဖြစ်သော် လည်းတရားဝင်တင်သွင်းထားသည့် စား သောက်ကုန်များတွင် လည်းအက်(ဖ်)ဒီအေ မှ ထိထိရောက်ရောက် စစ်ဆေးနိုင်ခြင်း မရှိသေးသည့်အတွက် များစွာ ပါရှိနိုင် သည်။ ထိုသို့ ကြုံတွေ့နေရချိန်တွင် တရားမဝင် ကုန်ပစ္စည်း ပိုမိုများပြား လာခြင်းနှင့် ဖြေလျော့တင်သွင်းခွင့်ပြု သောကုန်ပစ္စည်းများ တဖြည်းဖြည်းချင်း များပြားလာသော အခြေအနေများ ကြောင့်ပြည်တွင်းစားသုံးသူများအတွက် ကျန်းမာရေးထိခိုက်မှုများ၊ အသက်ဘေး အန္တရာယ်ဖြစ်စေမှု များ ပိုမိုများပြားလာ နိုင်သည်ဟု ခံစားရသည်။
သေချာသော ကိန်းရှင် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံတိုင်းသည် သန့်ရှင်းသော အစိုးရ အလိုရှိကြ သည်ချည်းဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်းသော အစိုးရဖြစ်ပေါ်လာရေး အား ထုတ်မှုများကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်၊ သန့်ရှင်းသော အစိုးရဖြစ်ပေါ် လာစေရန် အချက်ပေါင်းများစွာရှိနိုင်သည်၊ မည်ကဲ့သို့ အချက်များ ဖြစ်သည်၊ မည်သည့်အချက်များက အရေးကြီးသည်ကို ပညာရှင်များ၊ သုတေသီများ ကောင်းစွာ သိနိုင်သော်လည်း သာမန်လူတစ်ယောက် အနေဖြင့် သိရှိရန်မလွယ် ကူပေ။ သို့သော် သန့်ရှင်းသော အစိုးရ အကြောင်း ပြောဆိုကြသည့်အခါတိုင်း အခြားအကြောင်း များထက် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူကိစ္စမှာ ပိုမိုပြောဆိုဆွေးနွေးကြရသည့် အခြေ အနေတွင်ရှိလာနေတော့သည်။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်များမှ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များ အထိ စင်္ကာပူနိုင်ငံကို တာဝန်ယူခဲ့သည့် စင်္ကာပူ ထိပ်တန်း ခေါင်း ဆောင်ကြီး လီကွမ်ယူးရေးသားသော From Third World to First စာအုပ်ထဲတွင်လည်း ဤအကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ရေးသား ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ စင်္ကာပူနိုင်ငံ၏ သန့်ရှင်းသော အစိုးရ ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အားထုတ်ရာတွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူကိစ္စ လျော့ပါးရေး၊ ပပျောက်ရေးကို အဓိက ဦးတည်ချက်ထားတိုက်ဖျက် ခဲ့သည့်အကြောင်းအတွေ့အကြုံများကိုထိုစာအုပ်ထဲ၌ဖတ်ရှုခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံများစွာ၏ အတွေ့အကြုံများအရလည်း သန့်ရှင်းသော အစိုးရ တစ်ရပ်ရရှိရေးအတွက် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူကိစ္စသည် အဓိကဆူး ညှောင့်ခလုပ်ဖြစ် သည်ကိုသိရှိနေရသည်။ အစိုးရယန္တရားအတွင်း ပိုမိုဖြစ်ပေါ်လာတတ်သဖြင့် အစိုးရယန္တရားအတွင်းရှိ အစိုးရဝန် ထမ်းတို့၏စားဝတ်နေမှုအပါအဝင် ၎င်း တို့၏ အခြေခံစီးပွားရေး အခြေအနေများ၊ ခံယူချက်သဘောထားများ ကိုလည်း ထည့်သွင်း စဉ်းစားပေးရန်လိုသည်။ ဂရုတစိုက်စောင့်ကြည့်ရန် လိုသည်၊ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းသော အစိုးရ ဖြစ်ပေါ်လာရေး ဆက်စပ်မှုညီမျှ ခြင်းတစ်ကြောင်းကို စဉ်းစားခဲ့ပါ့လျှင် အစိုးရဝန်ထမ်းတို့၏ လစာငွေ အပါအဝင် အခြားသော ရသင့်ရထိုက်ခွင့်များသည် ထိုညီမျှခြင်းထဲ တွင် သန့်ရှင်းသောအစိုးရဟူသည့် မှီခိုကိန်းရှင်ကို သက်ရောက်မှု ရှိမည့် ကိန်းရှင်များဟုပင် ဆိုရနိုင်သည်။
လူဆိုတာ သေမျိုးပါ တစ်ချိန်ကဂစ်တာသမားများ သဘောကျတဲ့ တေးရေး၊ တေးဆို ဆလိုင်းသွအောင်ရဲ့ "လူဆိုတာ သေမျိုး" သီချင်းဟာ ကျွန်တော် အလွန်နှစ်သက် မြတ်နိုးတဲ့ သီချင်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါတယ်။ 'အခင် တွယ်ဆုံး လူ့ အသက် တစ်ချောင်း၊ ယနေ့တိုင်လှုပ် ရှားရုန်းကန်နေသော်လည်းတစ်ချိန်ချိန်မှာ အသက် ဆီမီးစာကုန်သွားရင် တမလွန်မှာ ဘယ်လိုဘဝမျိုး ရောက်မှာလဲ' ----- လို့ ---- ဒီသီချင်းစာသား လေးတွေနဲ့ ရူးခဲ့ဘူးပါတယ်။