Background
အခြေခံမူဝါဒများ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်အား(၅)နှစ်အတွင်း နှစ်ဆ မြှင့် တင်ရန်နှင့်အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ပိုမိုဖန်တီးရန် ရည် ရွယ်ချက်ဖြင့် အမျိုးသား ပို့ကုန်တိုးမြှင့်ရေး ကနဦး အစီအစဉ် (National Export Initiative-NEI) ကို သမ္မတအိုဘားမား အစိုးရသည် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ချမှတ် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် မော်တော်ယာဉ် ထုတ်လုပ်မှုသည် အကြီးဆုံးထုတ်လုပ်တင်ပို့သည့် ကဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မော်တော် ယာဉ်ထုတ်လုပ်တင်ပို့မှု တိုးတက်ခြင်း သည် NEI အစီအစဉ်၏ အောင်မြင်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။
မော်တော်ယာဉ် လုပ်ငန်းကဏ္ဍဆိုင်ရာ မူဝါဒများ အီးယူသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မော်တော်ကား အများဆုံး ထုတ်လုပ်သောဒေသ ဖြစ်ပါသည်။ မော်တော်ကားလုပ်ငန်း သည် အီးယူ၏ အဓိက စက်မှုလုပ်ငန်းကဏ္ဍလည်း ဖြစ်ပါ သည်။ ၎င်းကဏ္ဍတွင် လည်ပတ်နေသောငွေပမာဏမှာ ယူရို ဘီလီယံ ၇၀၀ ခန့်ရှိပြီး အခြားသော လုပ်ငန်းကဏ္ဍများ ဖြစ်သည့် သံမဏိလုပ်ငန်း၊ ဓာတုဗေဒပစ္စည်းထုတ်လုပ် ရေးလုပ်ငန်းနှင့် အဝတ်အထည်လုပ်ငန်းများနှင့် လည်း ဆက် စပ်နေသောကြောင့် စီးပွားရေး တစ်ရပ်လုံးအပေါ် ဘက်စုံအ ကျိုးသက်ရောက်မှုရှိပါသည်။ အီးယူတွင် မော်တော်ယာဉ် စက်ရုံ ၁၈၀ ခန့်ရှိပါသည်။ အီးယူ၏ မော်တော်ကား လုပ်ငန်း ကဏ္ဍသည် အလုပ်အကိုင်ပေါင်း ၁၂ သန်းကျော်ကို ဖန်တီး ပေးနိုင်ပြီး ဒေသတွင်းစီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုလည်း အထောက်အကူပေးပါသည်။ အီးယူသည် မော်တော်ယာဉ် လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်း များတွင် ယူရိုဘီလီယံ ၃၀ ခန့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားပါသည်။ အီးယူ၏ မော်တော်ယာဉ်ကုန်သွယ်ရေးပိုငွေသည် တစ်နှစ် လျှင် ယူရို ၉၀ ဘီလီယံခန့်ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် အီးယူအနေ ဖြင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် စွမ်းအင် အထိရောက်ဆုံးနှင့် ဘေး အန္တရာယ်အကင်းဆုံး မော်တော်ယာဉ်များ ထုတ်လုပ်ပြီး လူ သန်းပေါင်းများစွာအား အဆင့်မြင့် အလုပ်အကိုင်များ ဖန်တီး ပေးသော ကမ္ဘာ့အဆင့်မီမော်တော်ကားလုပ်ငန်းကဏ္ဍကို ထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်လျက်ရှိပါသည်။
ယခုတစ်ပတ် ပြည်ဈေးကွက်ကို မတ်ပဲသစ်ဝင်ရောက်မှုများလာပြီဖြစ်ပါတယ်။ ရွှေတောင်၊ ကျီးသဲ၊ ပေါင်းတလည်၊ ပေါက်ခေါင်း၊ ဝက်ထီးကန်၊ ပန်းတောင်းမြို့နယ်တို့မှ ဝင်ရောက်ခဲ့ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ရက်အိတ် ၂၅၀ မှ ၃၀၀ ကျော် ဝင်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ပဲအဝင်များလာလို့ ပဲဈေးမှာလည်း တစ်တင်း ၅၀၀ ကျပ်ခန့် ဈေးလျော့သွားခဲ့တာကြောင့် ယခုမတ်လဆန်းမှာ တစ်တင်း ၁၈၃၀၀ ကျပ်နဲ့သာ ရန်ကုန်ဝယ်လက်မှ ဝယ်ယူနေခဲ့ပါတယ်။ တစ်ရက် အိတ် ၃၀၀ မှ ၄၀၀ ကျော်ထိ ဝယ်ယူလျက်ရှိပြီး၊ ဒေသတွင်း လှောင်လက်များဝယ်ယူမှု နည်းနေခဲ့ဲပြီး၊ ရန်ကုန်ဝယ်လက် ဝယ်လိုအားများနေတယ်လို့ သိရပါတယ်၊ ခင်ဆွေဝင်း-ပြည်
သတင်းကောင်း နေပြည်တော်ရှိ ရွှေဧည့်သည်ဟိုတယ်တွင် ၂၇-၂-၂၀၁၄ ရက်နေ့မှ ၂၈-၂-၂၀၁၄ ရက်နေ့အထိနှစ်ရက်တာ ကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အပစ်အခတ် စောင့်ကြည့်ရေးဆိုင်ရာ အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲကို စာရေးသူ တက်ရောက်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။ မကြာ တော့မည့် အချိန်ကာလတစ်ခုတွင် နိုင်ငံတော်အစိုးရ(ပြည် ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းကော်မတီ) နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာအားဖြင့် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး သဘော တူ ညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးကြတော့မည်ဟု သိရသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ယမန်နှစ် နိုဝင်ဘာလက မိမိသဘောအလျောက်အလုပ်မှနုတ်ထွက်သွားသူအရေအတွက် ၂ရာခိုင်နှုန်း နီးပါး မြင့်တက်ခဲ့သည်။ စီးပွားရေးကျဆင်းချိန် (Recession) ကျော်လွန်ခဲ့ပြီးနောက်တွင် အလုပ်ထွက်နှုန်း အမြင့် ဆုံးဖြစ်နေသည်။ အရေအတွက် ကိန်းဂဏန်းဖြင့် ဆိုလျှင် အလုပ်သမားပေါင်း ၂ဒဿမ၄သန်းအထိ လက်ရှိအလုပ်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဝေါစထရိဂျာနယ်(Wall Street Journal)တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုသို့ထွက်သွားကြ သူများထဲတွင် အလုပ်မှအငြိမ်းစားယူလိုက်သူ၊ အခြားတစ်နည်းနည်းဖြင့် ထွက် သွားသူများပါဝင်နိုင်မည် ဖြစ်သော်လည်း အလုပ်ထွက်သူအများ စုမှာ အခွင့်အရေးပိုကောင်းမည့် အလုပ်အကိုင်သစ်များသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားကြခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၌ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅၀-၈၀ တွင် စမွတ်ပရာခန် (Samut Prakan) ၊ ချွန်ဘူရိ (Chon Buri)၊ ရေယောင်း (Rayong) အပါအဝင် မြို့ ပြဧရိယာ၏ အပြင်ဘက်တွင်သာ စက် မှု ဇုန်များကို တည်ထောင်ခဲ့ကြပါသည်။ စက်ရုံများကို မြို့ပြင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ကြ သောကြောင့် အလုပ်သမားများနေထိုင် နိုင်ရန် စက်မှုမြို့များကို တည်ဆောက်ခဲ့ ကြပါသည်။ နှစ်ပေါင်းရာပေါင်းများစွာ က မြို့ပြစီမံကိန်းရေးဆွဲသူများ၏ စီမံ ကိန်းများတွင် စက်ရုံများသည် မြို့ အ တွင်း၌ ရှိခဲ့ကြောင်း၊ သို့ဖြစ်ရာ မည်သို့ ပေါင်းစပ်မည်ကို စဉ်းစားရန် ဖြစ်လာခဲ့ ကြောင်း၊ သို့ရာတွင် ယခုအခါ၌ စက်မှု ဇုန်/နယ်မြေစီမံကိန်းရေးဆွဲသူများသည် ဒေသအသိုက်အဝန်းများကို ထည့်သွင်း စဉ်းစားခြင်း မရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။
မြန်မာ့စီးပွားရေး ဦးမော့လာပြီ ဟု အများက သုံးသပ်ပြောဆိုနေကြချိန် တွင် အစုစပ်ကုမ္ပဏီများ ၊ အသင်းများ သည်မိုးဦးကျကာလမြေမှာပေါက်သော မှိုများကဲ့သို့ ဟိုတစ်စ သည်တစ်စ ပေါ် ပေါက်လျက်ရှိပေပြီ။ ယင်းကဲ့သို့ မှိုလိုပေါများနေသော် ငြားလည်း ပြည်သူများလက်ဝယ်သို့ အရောက်ပို့ပေးနေသည့် အများပိုင် ကုမ္ပဏီများကား ပေါ်မလာသေးချေ။သို့သော် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ရက် နေ့တွင်မတော့ မြန်မာ့ရွှေဖွံံ့ဖြိုးတိုးတက် ရေးအများပိုင်ကုမ္ပဏီက ရွှေပြားများကို စတင်ထုတ်လုပ်ရောင်းချသည့်အခမ်း အနားကို ကျင်းပခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်မှာ နေသော်လည်း မြန်မာပြည်အနှံ့ရောက်ဖူးသူရှားပါ လိမ့်မည်။ တကယ်တော့ မြန်မာပြည် သည် အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမြေပေါ် တွင် အကြီးမားဆုံး၊ အကျယ်ပြန့်ဆုံး နိုင်ငံကြီးဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကျယ် ပြန့်သော နိုင်ငံအနှံ့သို့ ရောက်ဖို့ဆိုတာ မလွယ်ပါ။ ထိုအထဲမှာ ကျွန်တော်လည်း ပါသည်။ ပြည်ပနိုင်ငံ အတော်များများ ရောက်ဖူးသော်လည်း မြန်မာပြည်အနှံ့ မရောက်ဘူးသေးပါ။ မရောက်သေး၍ ရောက်ချင်သော ဒေသတစ်ခုက ချင်း ပြည်နယ်၊ အခုတော့ စီးပွားကူးသန်း ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရဲ့ခရီးစဉ်မှာ လိုက် ပါပြီး ချင်းပြည်နယ်တစ်ခွင် လေ့လာခွင့် ကြုံခဲ့ရသည်။
ခရစ်သက္ကရာဇ် ၂၀၁၄ ခုနှစ်ရဲ့ ဇန်နဝါရီလကုန်တော့မှာဖြစ်ပါတယ်။ ပြောချင်တာက စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ထား တဲ့ သီးနှံအတော်များများ ထွက်ရှိသလို ဈေးကွက်ပေါ်မှာလည်း တင်ဆက်ကပြ အသုံးတော်ခံနေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီထဲက အခြားသီးနှံတွေ အကြောင်း တော့ထားပါ။ ကိုယ့်အကြောင်းကိုပဲ ပြောချင်တာပါ။
စားသုံးသူ အတော်များများဟာ မိမိတို့နေ့စဉ် ဝယ်ယူသုံးစွဲနေတဲ့ ထုတ် ကုန်ပစ္စည်းတွေမှာ လေးထောင့်ကွက်အ တွင်းမှာ ဒေါင်လိုက်မျဉ်းအထူအပါးများ နဲ့အောက်ခြေမှာ ဂဏန်းများပါဝင်တဲ့ သင်္ကေတ(Bar Code) ပါရှိနေတာ တွေ့မြင်ကြမှာပါ။ ဒါပေမဲ့လို့ ဒီသင်္ကေ တလေးတွေက ဘာကိုဖော်ပြတယ်။ စားသုံးသူတွေအတွက် ဘယ်လိုအရေး ပါတယ်ဆိုတာ သိရှိကြသူနည်းလိမ့်မယ် လို့ယူဆပါတယ်။