၀ါသီးနှံ စိုက်ပျိုးမှုနှင့် ဈေးကွက်အခြေအနေ
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ရမည်း သင်းခရိုင်အတွင်းဝါသီးနှံကို မိုးကြို၊ မိုးနှောင်းဝါဟူ၍ စိုက်ပျိုးကြရာ စက် တင်ဘာလတွင် မိုးကြိုဝါရာသီကုန်ပြီး မိုးဝါမှာလည်း အောက်တိုဘာလတွင် ထွက်ရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
Background
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ရမည်း သင်းခရိုင်အတွင်းဝါသီးနှံကို မိုးကြို၊ မိုးနှောင်းဝါဟူ၍ စိုက်ပျိုးကြရာ စက် တင်ဘာလတွင် မိုးကြိုဝါရာသီကုန်ပြီး မိုးဝါမှာလည်း အောက်တိုဘာလတွင် ထွက်ရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ပြည်ခရိုင်အနေဖြင့် သြဂုတ်လ နောက်ဆုံးပတ်တွင် မိုးမြေပဲများ စတင်ထွက်ပေါ်လာနေပြီ ဖြစ်ပြီး ပြည်ဈေးကွက်သို့ မိုးမြေပဲများကို ခရိုင်အတွင်း မြို့နယ် များ ဖြစ်သော ရွှေတောင်၊ ပေါက်ခေါင်းနှင့် အခြားတိုင်းဒေသ ကြီးများဖြစ်သော မြန်အောင်၊ ကြံခင်းဘက်မှ တစ်ရက်လျှင် မြေပဲဆန်အိတ် ၃၀ဝ-၄၀ဝ ခန့် အဝင်ရှိပြီး ဝင်သလောက် အရောင်း အဝယ် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မကွေးခရိုင် မကွေးမြို့ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း မကွေးကုန်စည်ဒိုင်တွင် စလင်း၊ ဆင်ဖြူကျွန်း၊ သစ်ရာကောက်၊ နတ်မောက်၊ မိကျောင်းရဲ၊ လျောင်းတော်ဦး၊ ကံသစ်၊ ရွာဟောင်းကန်တို့မှထွက်ရှိသော ပဲနှင့် နှမ်းမျိုးစုံတို့ အများဆုံး ဝင်ရောက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ ၂၀၂၅ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ စတုတ္ထပတ်တွင် မကွေးကုန်စည်ဒိုင်မှ သီးနှံဈေးနှုန်းများမှာ နှမ်းနက်စမုန် ၁၅ ပိဿာ တစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၂၃၄၀ဝ၀-၂၃၇၀ဝ၀၊ နှမ်းဖြူ ၁၅ ပိဿာ တစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၁၀ဝ၀ဝ၀- ၁၀၂၀ဝ၀၊ နှမ်းနီ ၁၅ ပိဿာ တစ်တင်း လျှင် ကျပ် ၁၀၇၀ဝ၀၊ နှမ်းညို(၁၅) ပိဿာ တစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၉၀ဝ၀ဝ-၉၂၀ဝ၀ ဖြစ်၍ တစ်ပ
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ပဲမျိုးစုံ (မိုးနှင့်ဆောင်း) စုစုပေါင်းစိုက်ဧက ၁၆၂၆၆၁၆ ဧက စိုက် ပျိုးထုတ်လုပ်ပြီး ပဲပုပ်သီးနှံကို ဆောင်းသီးနှံအဖြစ် ၂၇၅၂၈ ဧက စိုက် ပျိုးထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ဧရာဝတီတိုင်း ဒေသကြီး၌ပဲပုပ်သီးနှံ ကို ဧက ၁၀ဝ၀ဝ၀ ထိ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရန် ရည် မှန်းလျာထားပြီး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ပဲပုပ်သီးနှံသည် စပါးရိတ်ပြီး လယ်မြေ၌ ကျန်ရှိသော အစို ဓာတ်တွင် အလွယ်တကူ စိုက်ပျိုးနိုင်ပြီး ပရိုတင်းဓာတ် ကြွယ်ဝသော သီးနှံဖြစ်သလို ဆီပါဝင်မှုနှုန်းမှာလည်း ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂၄ ရာခိုင် နှုန်းထိ ပါဝင်သည့်အတွက် ဆီထွက်သီးနှံလည်းဖြစ်သည်။ ပဲပုပ်ကို ပဲပုပ်ဆီ၊ ပဲနို
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ပခုက္ကူခရိုင်အတွင်းရှိ ပေါက်၊ ဆိပ်ဖြူ၊ ကံမ၊ ရေပြာတို့မှ ဆောင်းစိုက် (ပင်စိုက်) ကြက်သွန်နီ များကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်လျက်ရှိသည်။ ပခုက္ကူ ကြက်သွန်နီ ကုန်စည်ဒိုင်သို့ ပခုက္ကူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျွန်းနယ်များ သာမက ရေနံချောင်း၊ မန္တလေး၊ ညောင်ဦးခရိုင်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများမှလည်း လာရောက် ရောင်းဝယ်ကြသည်။ ပခုက္ကူကြက်သွန်နီ ဈေးကွက်တွင် ဈေးနှုန်း အနည်းငယ် တက်လျက်ရှိပြီး တစ်ရက်လျှင် ပျမ်းမျှကုန်ချိန် ၃၅၀ဝ၀ ခန့် အရောင်းအဝယ် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။
မအူပင်မြို့နယ် မအူပင်-ဖျာပုံကားလမ်းဘေး၊ ကျုံစုတ် ကျေးရွာ ကုန်းလမ်းနှင့် ရေလမ်းဆုံရာတွင် မိုးစပါးထွက် လှေ ထိုးစပါးများ ဈေးကွက်ရနေပြီး ရောင်းဝယ်မှု ကောင်းနေ ကြောင်း သိရသည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး သရက်ခရိုင် အထက် မင်းလှမြို့နယ်တွင် မယ်ဇလီတော၊ ပန်းတော်ပြင်၊ ဥယျာဉ်၊ ရွာတော်၊ မန်းသံပုရာကန်၊ ကုန်းကြီး၊ ဂျင်ရဲမြောင်၊ တောင်ဦး စသည့်ကျေးရွာများ၌ ဝါသီးနှံများကို အဓိကစိုက်ပျိုးလျက်ရှိပြီး အထက် မင်းလှမြို့၊ မယ်ဇ လီ တော ကျေးရွာတွင်တောင်သူ ၂၀ ဦးမှ ဝါသီးနှံစိုက်ဧက ၅၀ စိုက်ပျိုးထားရှိ ကြောင်း သိရသည်။
ချင်းသည် တစ်နှစ်ခံပင်ပျော့မျိုးဖြစ်သည်။ Ginger Roots မှာ ကာဗွန်ဟိုက်ဒရိတ် ၁၇ ဒသမ ၇၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ သကြား ၁ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်း အမျှင်ဓာတ် ၂ ရာခိုင်နှုန်း ပရို တင်း ၁ ဒသမ ၈၂ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် ကဆီ သုည ဒသမ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သည်။ ချင်းကို ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်၊ တိုင်းရင်းဆေး၊ ချင်းသုပ်အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။သဘာဝ ချင်းတက်သည် အောက်ခြေမှသည် အပေါ်သို့ ကြီးထွားမှုဖြစ် ပေါ်သည်။ ချင်းကို မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ စိုက်ပျိုးကြပြီး မျိုးအနေ ဖြင့် ရှမ်းချင်းနှင့် ချင်းဖြူ(ပြည်ပမျိုး)တို့ ရှိသည်။
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ရွှေဘိုခရိုင်တွင် ဒေသတွင်းထွက်ရှိသည့် စားတော်ပဲ များသာမက မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး သပိတ်ကျင်းမြို့နယ် တကောင်းမြို့နှင့် မန္တလေးမြို့တို့မှ ဝယ်ယူရောင်းချကြပြီး အစိမ်းသာမက ရေစိမ်၍လည်း ရောင်းချကြ သည်။ ရွှေဘိုမြို့ ဈေးကွက်အတွင်း ဇူလိုင်လ စတုတ္ထပတ်တွင် ရောင်းချသည့် စားတော်ပဲဈေးနှုန်းမှာ တစ်ပြည်လျှင် ကျပ် ၁၁၀ဝ၀ နှင့် တစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၁၇၆၀ဝ၀ ဖြစ်ပြီး ယခင်တစ်ပတ်ထက် စားတော်ပဲ တစ်ပြည်လျှင် ကျပ် ၁၀ဝ၀ ဈေး ပိုမြင့်ခဲ့ကြောင်းသိရသည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဗိုလ်တထောင်ခရိုင် ပုဇွန်တောင်ဈေး အတွင်း အခြေခံစားသောက် ကုန်ဈေးနှုန်းများဖြစ်သော ဆန်ကြမ်း၊ ဆန်ချော အမျိုးအစားများအလိုက် ဇွန်လ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဧည့်မထ တစ်ပြည်လျှင် ကျပ် ၃၂၀ဝ မှ ၄၀ဝ၀ ထိ၊ ငစိန်တစ်ပြည်လျှင် ကျပ် ၂၆၀ဝ၊ ဇီယာတစ်ပြည်လျှင် ကျပ် ၃၁၀ဝ မှ ၃၄၀ဝ ထိ၊ ပေါ်ကျွဲ တစ်ပြည်လျှင် ကျပ် ၄၇၀ဝ၊ ပုသိမ်ပေါ်ဆန်း တစ်ပြည်လျှင် ကျပ် ၅၀ဝ၀၊ ဖျာပုံပေါ်ဆန်းတစ်ပြည်လျှင် ကျပ် ၄၈၀ဝ၊ ရွှေဘိုပေါ်ဆန်းမွှေး တစ်ပြည်လျှင် ကျပ် ၆၅၀ဝ မှ ၆၇၀ဝ တို့ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ် လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။