Background
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မကွေးခရိုင် မကွေးမြို့နယ်အတွင်းရှိ မိကျောင်းရဲ၊ လျောင်းတော်ဦး၊ ကံသစ်၊ ရွာဟောင်းကန်၊ သစ်ရာကောက်စသည့်ကျေးရွာများနှင့် မင်းဘူး၊ မြို့သစ်၊ နတ်မောက်မြို့နယ်တို့မှ ထွက်ရှိသော ပဲတီစိမ်း၊ ပဲနောက်၊ ကုလားပဲ၊ ပဲကြီး၊ စားတော်ပဲ၊ အခြား ပဲမျိုးစုံနှင့် နှမ်းမျိုးစုံတို့ မကွေးဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားလျက်ရှိသည်။ သြဂုတ်လ စတုတ္ထပတ်ဈေးနှုန်းများကို စုစည်းဖော်ပြလိုက်ပါသည်။
နှမ်း
ပြည်ခရိုင်အတွင်း မိုးနှမ်းစိုက်ဧက ၆၆၉၄၀၊ နွေနှမ်းစိုက်ဧက ၃၁၁ ရှိပြီး အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။
နှမ်းနီတစ်တင်းလျှင် သုံးတင်းဝင်တစ်အိတ်ဈေး ကျပ် ၄၀ဝ၀ဝ၀၊ နှမ်းနက်တစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၄၅၀ဝ၀ဝ၊ နှမ်းဖြူတစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၄၂၅၀ဝ၀၊ နှမ်းညိုတစ်တင်းလျှင် ကျပ် ၃၉၀ဝ၀ဝ ဈေးရှိနေသော်လည်း ပြည်ခရိုင်အနေဖြင့် နှမ်းနီ၊ နှမ်းနက်များကိုသာ စိုက်ပျိုးမှုများသည်။
သြဂုတ်လနောက်ဆုံးပတ်တွင် နှမ်းဈေးများ မြင့်တက်ခဲ့ရာ နှမ်းနက်တစ်အိတ် လျှင် ကျပ် ၅၅၀ဝ၀ဝ၊ နှမ်းဖြူတစ်အိတ်လျှင် ကျပ် ၄၅၀ဝ၀ဝ၊ နှမ်းညိုတစ်အိတ်လျှင် ကျပ် ၄၃၀ဝ၀ဝ ဖြင့် နှမ်းဈေးများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။
အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လနောက်ပိုင်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ပိတ်ဆို့မှုဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍနှင့် ယူရီးယားဓာတ်မြေသြဇာ တင်သွင်းမှုအပေါ်ကြီးမားသော ရိုက်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ သို့သော် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ တောင်သူလက်ဝယ်သို့ ယူရီးယားဓာတ်မြေသြဇာများကိုအချိန်မီဖြန့်ဖြူးရောက်ရှိနိုင်ရေး သက်ဆိုင်ရာဌာနများ၊ အသင်းအဖွဲ့များနှင့် ပူး ပေါင်းဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ကုန်သွယ်မှုနှင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများမှန်ကန်မြန်ဆန်စေရေး ဗဟိုကော်မတီ (၂/ ၂၀၂၆) ကြိမ်မြောက် လုပ်ငန်းညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးကို သြဂုတ် ၂၀ ရက်က နေပြည်တော် ရုံးအမှတ်-၃ အစည်းအဝေးခန်းမ-၁ ၌ ကျင်းပရာ ကုန်သွယ်မှုနှင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများ မှန်ကန်မြန်ဆန်စေရေး ဗဟိုကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးထွန်းအုံ တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြားခဲ့သည်။
အရင်းအနှီးဆိုသည်ကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရလျှင် စီးပွားရေးစနစ်တစ်ခုမှာ ငွေကြေး ဒါမှမဟုတ် ဘဏ္ဍာရေးအရင်းအမြစ်တစ်ခုခုကိုအသုံးပြုပြီး တန်ဖိုးတစ်ခုမြင့်တက်လာအောင်၊ အမြတ်အစွန်းရရှိလာအောင်လုပ်တဲ့အရာကို ခေါ်ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအရင်းအနှီးတွေကို ထိတွေ့ကိုင်တွယ်လို့ရနိုင်တဲ့အက်ဆက်တွေဖြစ်တဲ့ စက်ရုံတွေ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ စက်ကိရိယာတန်ဆာပလာတွေဝယ်ယူရာမှာ အသုံးချသလို ထိတွေ့ကိုင်တွယ်လို့မရနိုင်တဲ့အရာတွေဖြစ်တဲ့ အသိဉာဏ်ပညာပိုင်ဆိုင်ခွင့်တွေ၊ နည်းပညာဆန်းသစ်တီထွင်မှုတွေရယူရာမှာလည်း အသုံးချပါတယ်။ ဒီလို အရင်းအနှီးငွေကြေးတွေကို ထိရောက်စွာအသုံးချရင်းနဲ့ လုပ်ငန်းတစ်ခုဟာ တိုးတက်မှုရရှိလာမှာပဲဖြစ်ပ
လယ်ယာကဏ္ဍနှင့် ကုန်သွယ်ရေးသည် သီးခြားစီရပ်တည်နေသော စီးပွားရေးနယ်ပယ်များမဟုတ်ကြပေ။ ယနေ့ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးတွင် စားသုံးသူများ၏ ဝင်ငွေမြင့်တက်လာခြင်း၊ မြို့ပြလူဦးရေတိုးပွားလာခြင်း၊ စားသုံးမှုပုံစံများ ပြောင်းလဲလာခြင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်ရေးကွန်ရက်များ ပိုမိုချိတ်ဆက်လာခြင်းတို့ကြောင့် လယ်ယာကဏ္ဍ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။
အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့တင်ပို့မှုလျော့ကျသွားပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ရောင်းလိုအား လွန်ကဲမှု (oversupply) စိုးရိမ်ရမှုများကြားတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် တောင်ပိုင်းထွက်ဒူးရင်းသီး မက်ထရစ်တန်ချိန် ၃၀ဝ၀ဝ၀ ကို စားသုံးမှုနှင့် ဖြန့်ဖြူးမှုပိုမိုအားကောင်းစေရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ လတ်ဆတ်သောပိန္နဲသီးများ တင်သွင်းခွင့်ပြုကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကကြိုဆိုလက်ခံကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံလုံးမှ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ၏ သဘောတူညီချက်သစ်နှစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းဖြင့် ဇူလိုင် ၁၅ ရက်တွင် ခွင့်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်တောနှင့် ငါးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးDith Tina နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အကောက်ခွန် အထွေထွေအုပ်ချုပ်မှုအာဏာပိုင်အဖွဲ့ဝန်ကြီးSun Meijunတို့သည် ဝန်ကြီးDith Tinaလိုက်ပါသွားခဲ့သည့် ဝန်ကြီးချုပ် Hun Manet၏ နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ ပေကျင်းမြ
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပိုင် ဓာတ်မြေသြဇာထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီPT Pupuk Indonesia သည် အစိုးရချင်း သဘောတူညီချက်(G-to-G) အရ သြစတြေးလျနိုင်ငံသို့ ယူရီးယားဓာတ်မြေသြဇာစတင်တင်ပို့ခဲ့ရာ ပထမအသုတ်အဖြစ်တန်ချိန် ၄၇၂၅၀ ကို ဇွန် ၂၂ ရက်နေ့တွင် Brisbane ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အဆိုပါ ပထမအသုတ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအတွင်း East Kalimantan ပြည်နယ်Bontang မြို့မှ Madi Luna သင်္ဘောဖြင့် တင်ပို့ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး အင်ဒိုနီးရှားနှင့် သြစတြေးလျအစိုးရတို့ သဘောတူထားသည့် ဓာတ်မြေသြဇာတန်ချိန် ၂၅၀ဝ၀ဝ ကုန်သွယ်မှုအစီအစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပဲပုပ်နှင့် မုန်ညင်းဆီ ကြိတ်ခွဲထုတ်လုပ်မှု နှေးကွေးလာခြင်းကြောင့် ပြည်တွင်း၌ စားသုံးဆီလိုအပ်ချက်မြင့်မားလာကာ ထောက်ပံ့မှုနည်းပါးလာနေသဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှအောက်တိုဘာလအတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီတင်သွင်းမှုပမာဏ သိသိသာသာမြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ဤကဲ့သို့ တင်သွင်းမှုမြင့်တက်လာခြင်းက စားအုန်းဆီနှင့် ပဲပုပ်ဆီတို့အပေါ် နိုင်ငံတကာဝယ်လိုအားကို တိုးတက်လာစေနိုင်ပြီး ကမ္ဘာ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီနှင့် စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) ဈေးနှုန်းများကို ထပ်မံမြှင့်တင်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း Palm Oil Magazine သတင်း ဌာနက ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။