Background
သိပ်သည်းဆ ၁၉ ဒသမ ၂၅ နှင့်အထက်ရှိသော စံချိန်မီရွှေ တစ်ကျပ်သား (၁၆ ဒသမ ၃၂၉၃၂၅ ဂရမ်)၏ ဈေးနှုန်း ကျပ် ၅၄၄၀ဝ၀ဝ ဖြစ်ကြောင်း ဓာတ်သတ္တု (ရွှေ) ရည်ညွှန်းဈေး သတ်မှတ်ရေးကော်မတီမှ သတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရသည်။
သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနသည် အရေး ကြီး ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၊ ပုဒ်မခွဲ (ဂ)အရ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ အဖွဲ့က အပ်နှင်းသည့် အမိန့်ထုတ်ပြန်နိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံး၍ ဓာတ်သတ္တု(ရွှေ) ရောင်းဝယ်ခြင်း ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကို အရေးကြီး ဝန်ဆောင်မှုအဖြစ် သတ်မှတ် ခဲ့ပြီးနောက် နေ့စဉ် ရွှေရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းအား သတ်မှတ်ထုတ်ပြန်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
အောင်မြင်သည့် ကော်ပိုရိတ်စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ် ဆိုသည်မှာ လွယ်လွယ်နှင့်မရရှိနိုင်ပါ။ ယှဉ်ပြိုင်မှုများ၊ အြွေကးများ၊ ရရန်ရှိ များ၊ သတင်းအချက်အလက်စနစ်များ၊ အစိုးရ၏စည်းမျဉ်းများ၊ အလုပ်သမား ပြဿနာများ၊ မီဒီယာများ၏ ဖိအားပေးမှုများ၊ ကုမ္ပဏီများ ပေါင်းစည်းရေး၊ ခွဲထွက်ရေးများနှင့် အမျိုးစုံကြုံတွေ့ရ နိုင်သည်။ ဤသည်ကို ဒါရိုက်တာအဖွဲ့အနေနှင့် တစ်ခုချင်း ကျိုး ကြောင်းညီညွတ်စွာ ဖြေရှင်းသွားနိုင်ပါက အောင်မြင်သည့် ကုမ္ပဏီကြီးများ ပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့လောင်စာဆီ ဈေးကွက်အခြေအနေအား လေ့လာကြည့် ရာတွင် ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့Global Petrol Prices Website တွင် ဖော်ပြထားရှိ သည့် ဈေးနှုန်းများ အရ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၅ နိုင်ငံအနက် ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံသည် ယခု တစ်ပတ်တွင် ၃ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှု အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဆူရီနမ်နိုင်ငံတွင် ၂ ဒသမ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ၂ ဒသမ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံတွင် ၂ ဒသမ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ဈေးနှုန်းမြင့်တက်ခဲ့သည့် နိုင်ငံပေါင်း ၃၇ နိုင်ငံရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
ပြည်ပဆန်ဈေးကွက်ကို လေ့လာကြည့်ပါက ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်တွင် ွှ့ငေ ျွငခန နထစသမအနမ ဗျသခငအေငသည ျွှနဘျငအန တွင် ဖော်ပြချက်အရ ပါကစ္စတန်ဆန် ဈေးနှုန်းများမှာ ဧည့်မထ ၅ ရာခိုင်နှုန်း တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၅၈ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဧည့်မထ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း တစ်တန်လျှင် အမေ ရိကန်ဒေါ်လာ ၄၂၇ ဖြင့်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ကို သိရှိရ သည်။ ထိုင်းဆန်ဈေးနှုန်းများမှာ ၁၀ဝ ရာခိုင်နှုန်း ဘီဂရိတ်ဆန် တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၃၇ ဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဧည့်မထ ၅ ရာခိုင်နှုန်း တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၂၃ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဧည့်မထ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း ဆန်တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၉၇ ဖြင့် လည်းကောင်း၊
ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး အခြေ အနေများကြောင့် ကမ္ဘာ့ရွှေဈေးသည် အပြောင်းအလဲများစွာ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ကမ္ဘာ့ရွှေဈေးသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်တွင် ရွှေတစ်အောင်စလျှင် အမေ ရိ ကန်ဒေါ်လာ ၂၆၁၈ ဒေါ်လာ ပေါက်ဈေးရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂ ရက်တွင် ရွှေတစ်အောင်စလျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၆၃၆ ဒေါ်လာဖြစ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ပြည်တွင်းရွှေဈေး သည်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်တွင် အခေါက်ရွှေ တစ်ကျပ်သားလျှင် ကျပ် ၆၀၁၀ဝ၀ဝ ပေါက်ဈေးရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂ ရက်တွင် ကျပ် ၆၀၈၀ဝ၀ဝ သို့ အတက်အကျ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်းကို ရွှေဈေးကွက်အတွင်းမှ သိရှိရသ
ပြီးခဲ့သည့် နိုဝင်ဘာလအတွင်း စာရင်းဝင်ကုမ္ပဏီများ၏ စတော့ရှယ်ယာ အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မှု တန်ဖိုး ကျပ်သန်း ၅၀ဝ ကျော်ရှိခဲ့ကြောင်း ရန်ကုန်စတော့ အိတ်ချိန်း YSX) မှ သိရသည်။
အဆိုပါကာလအတွင်း အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မြောက်သည့် ရှယ်ယာ အစောင် ရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၆၅၆ စောင်ရှိပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် ကျပ် ၅၃၈ ဒသမ ၂၁၁ သန်း ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွက် ပြည်ပမှ မော်တော်ယာဉ် တင်သွင်းခြင်းတွင် ထုတ်လုပ်သည့် ခုနှစ်အား သတ်မှတ် သည့် အမိန့်ကြော်ငြာစာအား စီးပွား ရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး ဌာနမှ ပို့ကုန်သွင်းကုန် ဥပဒေပုဒ်မ ၁၃ ပုဒ်မခွဲ (ခ)အရ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံး၍ အမိန့်ကြော် ငြာစာကို ဒီဇင်ဘာ ၂၃ ရက်စွဲဖြင့် ထုတ် ပြန်ခဲ့သည်။
အရည်အသွေးမီ ပို့ကုန်များ တိုးမြှင့်တင်ပို့နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ရာသီအတွက် ပဲတီစိမ်းစိုက် တောင်သူများအား GAP-GHP) နည်း စဉ်များအတိုင်း စိုက်ပျိုးနိုင်စေရန် ရည် ရွယ်၍ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး စားသုံး သူရေးရာဦးစီးဌာနနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဦးစီး ဌာနတို့ပူးပေါင်း၍ တောင်သူပညာပေး သင်တန်းများကို ဒီဇင်ဘာလ ဒုတိယ ပတ်တွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်တန်းမြို့နယ်၊ သန်လျင်မြို့နယ် နှင့် သုံးခွမြို့နယ်တို့တွင် သုံးရက်ကြာ သင်တန်းပေးခဲ့သည်။
ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလအတွင်း စာရင်းဝင်ကုမ္ပဏီများ၏ စတော့ရှယ်ယာအရောင်းအဝယ်ဖြစ်မှု တန်ဖိုး ကျပ်သန်း ၃၀ဝ ကျော်ရှိခဲ့ ကြောင်း ရန်ကုန်စတော့အိတ်ချိန်း YSX မှ သိရသည်။
အဆိုပါ ကာလအတွင်း အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့သည့် ရှယ်ယာ အစောင်ရေ စုစုပေါင်း ၁၁၂၆၅၆ စောင်ရှိပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် ကျပ် ၃၅၈ ဒသမ ဝ၇၈ သန်းရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီများအဖြစ် တိုက်ရိုက် တည်ထောင်သည်ဖြစ်စေ၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင် ကုမ္ပဏီဖြစ်ပြီးမှ အများ ပိုင်သို့ ပြောင်းသည်ဖြစ်စေ၊ ပြည်တွင်းပြည်ပလုပ်ငန်းများနှင့် ဖက်စပ် ကုမ္ပဏီများအဖြစ် ပူးတွဲ၍ တည်ထောင်သည်ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံပိုင်စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများကို ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်သည် ဖြစ်စေ၊ အစိုးရ-ပုဂ္ဂလိက ပါတနာရှစ် (PPP)) လုပ်သည်ဖြစ်စေ အရေးကြီးသည့်အချက်မှာ မိမိတို့တည်ထောင်ပြီးသည့် အဖွဲ့ ကြီးကို ရေရှည်တည်တံ့အောင်၊ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ထွန်းအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြရန်ဖြစ်သည်။