Main menu

Background

Tuesday, 26 Jan 2010

မြန်မာနိုင်ငံသို့ စင်းလုံးငှား လေယာဉ်များ ဆိုက်ရောက်မှုမှာ ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၉ခုနှစ်အထိ စာရင်းအရ ခန့်မှန်းခြေ ၃၁၅စီးကျော်ခန့်ရှိပြီး ခရီး သည်ပေါင်း ၃၄၀၀၀ခန့်ဖြစ်သည်။ စင်း လုံးငှား လေယာဉ် ဆိုက်ရောက်မှု အများဆုံးနှစ်မှာ ၂၀၀၆ခုနှစ်ဖြစ်ပြီးစီးရေ ၆၀ခန့် ဆိုက်ရောက် ခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ၂၉စီး ဆိုက်ရောက်ခဲ့ ပြီး ၎င်းနှစ်အတွင်း နောက်ဆုံးဆိုက် ရောက်ခဲ့သည်မှာဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွား လာရေးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန၊ ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာနတို့၏ ကြီးကြပ်မှု၊ Asia Holiday ခရီးသွားလုပ်ငန်း၏ စီစဉ်မှုဖြင့် လာရောက်သော လေယာဉ်ဖြစ်သည်။ ၂၂.၁၁.၀၉ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဆီယန်ရိ(ပ်) မြို့မှ မန္တလေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်သို့ ဆိုက်ကပ်ခဲ့ပြီး ၂၅.၁၁.၀၉ရက်နေ့တွင် မန္တလေးအပြည်ပြည် ဆိုင်ရာလေဆိပ်မှ အိန္ဒိယနိုင်ငံဂျေပါမြို့သို့ ထွက်ခွာသွား ခဲ့သည်။ ခရီးသည် ၁၈၀ဦး ပါရှိလာခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပထမဦးဆုံးဆိုက်ရောက်မည့်စင်းလုံး ငှားလေယာဉ်မှာ ဟိုတယ်နှင့် ခရီး သွားလာရေး လုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာန၊ ပို့ ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနတို့၏ကြီးကြပ်မှု၊ Myanmar Zarmani Creative ခရီး သွားလုပ်ငန်း၏စီစဉ်မှုဖြင့် လာရောက် မည့် လေယာဉ်ဖြစ်သည်။ ၆.၂.၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့မှ ပုဂံ-ညောင်ဦးလေဆိပ်သို့ ဆိုက်ရောက် မည်ဖြစ်ပြီး ၁၅.၂.၂၀၁၀ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန် အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာလေဆိပ်မှ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့သို့ ပြန်လည် ထွက်ခွာမည်ဖြစ်ပါသည်။ ခရီးသည် ၇ဦးပါရှိ လာမည်ဖြစ်သည်။ စင်းလုံးငှားလေယာဉ်(Charter flights) များ သည်ခရီးသည် တင်ပုံမှန် ပျံသန်းသော လေကြောင်းလိုင်း (Scheduled flights)များနှင့် ကွဲပြားမှုများ ရှိသည်။ ၎င်းတို့အား Non-Schedule Flight ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော် စင်းလုံးငှား လေယာဉ်များသည် ပုံမှန် ပျံသန်းသော လေကြောင်းလိုင်းများ၏ အချိန်ဇယားအတိုင်း ပျံသန်းမှုများ လည်းရှိသည်။ စင်းလုံးငှားလေယာဉ် လက်မှတ်များကို စင်းလုံးငှားလေကြောင်း ကုမ္ပဏီမှခရီးသည်ထံသို့ တိုက်ရိုက် ရောင်းချခြင်းမပြုဘဲ လေယာဉ်ကို စင်း လုံးငှားသော ကုမ္ပဏီများမှသာ ခရီး သည်ထံသို့ ရောင်းချလေ့ ရှိသည်။ တစ်ခါ တစ်ရံ ကုမ္ပဏီအများစုကို စုစည်းထား သော အသင်းအဖွဲ့ကြီး (consortium) များမှလည်း စင်းလုံးငှားလေ့ရှိသည်။ စင်းလုံးငှား လေကြောင်းလိုင်း (Charter flight) များသည် တစ်သီး ပုဂ္ဂလ ခရီးသည်များ အစုအဖွဲ့ငယ် ခရီးသည်များကို အပန်းဖြေကမ်းခြေများ၊ သမိုင်းဝင်မြို့ပြများ သို့မဟုတ် ခရီး သည်တင် အပျော်စီးသင်္ဘော စောင့်ဆိုင်း နေသော နေရာများသို့ ပို့ဆောင်ပေးသကဲ့သို့ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကုမ္ပဏီမှ အဖွဲ့ဝင်များ၊ အားကစား အသင်း သားများ၊ တပ်မတော် အဖွဲ့စည်းများကို ငှားရမ်းပို့ဆောင်သည့် ဝန်ဆောင်မှုများ လည်းရှိသည်။     စင်းလုံးငှား လေကြောင်းလိုင်း အများအပြားသည် အားလပ်ရက် အုပ်စုအဖွဲ့ ခရီးစဉ်များကိုလည်း ရောင်း ချဆောင်ရွက်ကြသည်။ ထိုခရီးစဉ် ဈေးနှုန်းများတွင် လေယာဉ်လက်မှတ်ခ သာမက တည်းခိုနေထိုင် စရိတ်နှင့် အခြားဝန်ဆောင်မှုစရိတ်များကိုလည်း Package အဖြစ် ထည့်သွင်း ရောင်းချ လေ့ရှိသည်။ သို့သော် ရည်မှန်း ထားသော ခရီးစဉ်သို့သာ သွားရောက် လိုသူများ အတွက်"Flight only Package" ခေါ် လေယာဉ်ခရီးစဉ်သာ သီးသန့်ရောင်းချသော ဝန်ဆောင် မှုကိုလည်း ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည်။ ဤသို့ ဝယ်ယူသော လေယာဉ်ခများသည် အများအားဖြင့် ပုံမှန်အချိန် ဇယားနှင့် ပျံသန်းသော Schedule airline လေ ယာဉ်လက်မှတ်ခများထက် ဈေးနှုန်း သက်သာလေ့ ရှိသည်။ ထိုပြင် စင်းလုံး ငှားလေကြောင်းလိုင်းများသည် ပုံမှန် လေကြောင်း လိုင်းများ ပျံသန်းလေ့ မရှိသော ခရီးစဉ်နှင့် လေဆိပ်များသို့ ပျံသန်းလေ့ရှိသည်။ အချို့နိုင်ငံများတွင် အသေးစားနှင့် အလတ်စား လေယာဉ် ကွင်းများ၌ စင်းလုံးငှားလေယာဉ် ဝန်ဆောင်မှု အတွက် အလေးပေးစီစဉ် တတ်ကြသည်။ ထိုသို့သော လေယာဉ် ကွင်းများသည် စင်းလုံးငှားလေယာဉ် ကုမ္ပဏီများမှရရှိသော မြေပြင် ဆင်း သက်ခ Landing Fee  မှ ရရှိသော ဝင်ငွေ အပေါ်အားထားနိုင်ကြသည်။ ပုံမှန် ဇယားဖြင့် ပျံသန်းသော လေကြောင်းလိုင်း(Regular Schedule flight) အတော်များများ သည် စင်းလုံးငှား သီးသန့်ဆောင်ရွက်သော လေကြောင်း ကုမ္ပဏီများကဲ့သို့ မတွင်ကျယ်သော် လည်း ဖွဲ့စည်းပုံတွင် စင်းလုံးငှားကဏ္ဍာ ကို ထည့်သွင်းဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။  ထို့အပြင် အချို့ကုန်တင် လေယာဉ် (cargo airline) များသည် ၎င်းတို့၏ ဂျက်လေယာဉ်များ အပေါ် တွင်ခရီးသည်အချို့ကို တင်ဆောင် လေ့ရှိသည်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် စင်းလုံးငှား လေကြောင်းလိုင်းအချို့သည် ၎င်းတို့လိုအပ်သော ခရီးသည်အရေ အတွက်မရရှိပါက ပံှမှန် ခရီးစဉ်ပျံသန်းသော လေကြောင်းလိုင်း များများနှင့် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။ စင်းလုံးငှားလေကြောင်းလိုင်းများသည် တွက်ခြေကိုက်ရန် အလို့ငှာ လေယာဉ် ထိုင်ခုံအရေအတွက်အား ရာနှုန်းဖြင့် ရောင်းချနိုင်ရေးအခြေခံရည်မှန်းချက်ထား ဆောင်ရွက်နိုင်လေ့ရှိသည်။  စင်းလုံးငှားဆောင်ရွက်သော လေကြောင်းလိုင်းများနှင့် အားလပ်ရက် ခရီးစဉ် ဆောင်ရွက်သော ကုမ္ပဏီများသည် ငွေရေးကြေးရေးကိစ္စအတွက် နာမည် ပျက်ရခြင်းမျိုးရှိတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ဥရောပရှိ စင်းလုံးငှား ကုမ္ပဏီများတွင် ဖြစ်တတ်ပြီး ကုမ္ပဏီများ ရုတ်တရက် ဖျက်သိမ်းခြင်းကြောင့် ခရီးသည်များ အနေဖြင့် ပေးချေထားသော ငွေကြေး ဆုံးရှုံးမှု ခရီးစဉ်ဒေသတွင် သောင်တင် နေမှုများ ဖြစ်တတ်သည်။ ထိုသို့သော ဖြစ်ရပ်များ လျော့နည်း စေရန်အတွက် ခရီးသည်များအနေနှင့် မဖြစ်မနေ အာမခံထားခြင်း၊ စာချုပ်စာတမ်းများ စီစဉ်ထားခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။စင်းလုံးငှား လေယာဉ်နှင့်   အချိန်ဇယားဖြင့် ပျံသန်းသော လေယာဉ်တို့၏ ကွာခြားမှု  စင်းလုံးငှားလေယာဉ်များကို အားလပ်ရက်ခရီးစဉ်များသို့ခရီးသွားများ စရိတ်သက်သာစွာ သွားလာ လည်ပတ်နိုင်ရေးအတွက် ခရီးစဉ်စီစဉ်သူ (Tour Operators) များမှ စုစည်း ဆောင်ရွက် လေ့ရှိသည်။ ရာသီချိန်အလိုက် ပြေး ဆွဲလေ့ရှိပြီး ရက်သတ္တတစ်ပတ် (သို့ မဟုတ်) နှစ်ပတ်တာ ကာလအတွင်း အစီအစဉ် ရေးဆွဲဆောင်ရွက်လေ့ ရှိသည်။ စင်းလုံးငှား လေယာဉ်စည်း မျဉ်းမှာ တင်းကြပ်လေ့ရှိပြီး မှာကြားပြီး သော လက်မှတ်အားအချိန် ရွှေ့ပြောင်း ခြင်း၊ ပယ်ဖျက်ခြင်း မပြုနိုင်သည်က များသည်။ ဝယ်ယူပြီးလက်မှတ်ပယ် ဖျက်ခြင်းကြောင့် ပေးဆောင်ရသည့် ဒဏ်ကြေးမှာလည်း လက်မှတ်ခ၏ ရာနှုန်းပြည့်အထိ ရှိတတ်သည်။ စင်းလုံးငှားလေကြောင်းလိုင်းများ သည်ဘတ်စ်ကားကုမ္ပဏီများကဲ့သို့ အသွင်ဆောင်သည်။ ခရီးစဉ်ကို စုစည်း စီစဉ်သူ(tour operator) ထံ ယာဉ်နှင့် ဝန်ထမ်းများအား လွှဲပြောင်းအပ်နှံ ဆောင်ရွက်သည်သို့ဖြစ်သည်။ လေ ယာဉ်တစ်စီးလုံးစာ စီစဉ်နိုင်ခြင်း မရှိ သည့် (tour operator) များအနေနှင့် အခြား operator များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ရွေးချယ်ထားသော ခရီးစဉ်ဒေသများသို့ ပြေးဆွဲလေ့ရှိသည်။ စင်းလုံးငှား လေယာဉ် လက်မှတ်ခ မှာ ဝယ်လိုအားနှင့် ရောင်းချနိုင်မှု အပေါ်တွင်မူတည်သည်။ လေယာဉ် လက်မှတ်ခ အသက်သာဆုံး ဖြစ်စေရန်အတွက် tour operator များသည် လေယာဉ် ထိုင်ခုံပြည့် ရောင်းချနိုင်ရန်ကြိုးပမ်းလေ့ ရှိသည်။ လျာထားချက်ပြည့်မီပါက ကျန်ရှိသော ထိုင်ခုံများအား မက်လုံး ပေးသည့် အနေနှင့် ဈေးလျော့ရောင်းချ ခြင်းမျိုးလည်းရှိသည်။ ကျောင်းပိတ်ရက်၊ ဘဏ်ပိတ်ရက် နှင့် ခရစ္စမတ်ကဲ့သို့သော အားလပ်ရက် များတွင် ခရီးသွားများပြားသဖြင့် လက်မှတ်ဈေးနှုန်းများမြင့်မားတတ် သည်။ ၎င်းကာလများတွင် operator များအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏လေယာဉ်လက် မှတ်များသေချာပေါက်ရောင်းကုန်မည်ကို သိရှိကြသဖြင့် ဈေးနှုန်းများကိုမြှင့်တင် ထားတတ်ကြသည်။ အချိန်ဇယားဖြင့် ပျံသန်းသော လေယာဉ်(Schedule Flights) များ အတွက် လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ရပ်လုံးကို လေ ကြောင်းကုမ္ပဏီများက စီစဉ်ဆောင် ရွက်သည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်နှစ် ပတ်လုံး ပြေးဆွဲပြီး ထွက်ခွာချိန်များကို ဇယား ရေးဆွဲဆောင်ရွက်ထားရှိသည်။ လေယာဉ် လက်မှတ်တန်ဖိုးအား နှစ်ကုန်ဆုံးချိန် တွင် သတ်မှတ်ပြီးလာမည့်နှစ်၏ ဝယ်လို အားနှင့် အခြေအနေကို ထည့်သွင်းစဉ်း စား ဆောင်ရွက်လေ့ရှိသည်။ တစ်နှစ် ပတ်လုံးပြေးဆွဲပြီး ထိုင်ခုံပြည့်ရန် မျှော်လင့်ထား၍မရသဖြင့် လေယာဉ် ထိုင်ခုံခများပိုမိုမြင့်မားတတ်သည်။ စင်းလုံးငှားလေယာဉ်ကဲ့သို့နောက်ဆုံး မိနစ်ပိုင်းတွင် ဈေးလျော့ရောင်းချခြင်း မပြုဘဲ ဈေးနှုန်း ကိုကန့် သတ်ထားလေ့ ရှိသည်။အချိန်ကာလတစ်ရပ်ကြိုတင် ဝယ်ယူမှုအတွက် အထူး ဈေးနှုန်းဖြင့် ရောင်းချပေးခြင်းမျိုးရှိသည်။ ၎င်းတို့၏ လေယာဉ်ထိုင်ခုံအချို့အား ကြိုတင် ဝယ်ယူစုစည်း၍ ပြန်လည်ရောင်းချသူ (consolidator)  အချို့ထံအပ်နှံ ရောင်းချ လေ့ရှိသည်။ ၎င်း consolidator များသည် လေကြောင်း လိုင်းများ၏ စီမံခန့်ခွဲ မှုကဏ္ဍတွင် ပါဝင်ပတ်သက်လေ့ ရှိသည်။မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် ၂၀၁၀ခုနှစ်အတွက် အလားအလာ ကောင်းမွန်လျက် ရှိသည်။ ခရီးသွားများ၊ များပြားသဖြင့် လေယာဉ်နေရာ ခက်ခဲခြင်း ဟိုတယ်အခန်း ရွေးချယ်ရန် ခက်ခဲခြင်း၊ ပို့ဆောင်ရေးခက်ခဲခြင်း တို့ရှိသည်။ ယာယီဖြစ်ပေါ်နေသော လေယာဉ်နေရာ အခက်ခဲများ ပြေလည်စေရန်အတွက် ခရီးသွားကုမ္ပဏီများအနေနှင့် စင်းလုံး ငှားလေယာဉ် ခရီးစဉ်များ တိုးတက်ရရှိ ရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း ရေးသားလိုက်ရပေသည်။ ရဲမြင့် (ဟိုတယ်/ခရီး)

Tuesday, 26 Jan 2010

ကမ္ဘာ့ငတ်မွတ် ခေါင်းပါးမှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလှုံမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ၂၀၀၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ အတွင်းက ဝါရှင်တန် မြို့၌ ကျင်းပခဲ့သည့် Global Hunger ဆွေးနွေးပွဲ၊ နိုဝင်ဘာလအတွင်းက ရောမ မြို့၌ကျင်းပခဲ့သည့် United Nations Summit on World Food Security ညီလာခံ၊၃၆ ကြိမ်မြောက် UN FAO ညီလာခံနှင့် US Department of State မှထုတ်ပြန်ချက်များ သတိပေး ဖေါ်ပြချက် များ၊ G-8,G-20တို့၏ ကတိကဝတ်များ ကိုစုစည်း တင်ပြအပ်ပါသည်။ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု- ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် မစ္စတာ ဘန်ကီမွန်းက၊ ကမ္ဘာ့လူဦးရေသန်း ၁၀၀၀ ကျော်တို့သည် ယနေ့အချိန်တွင် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုဒဏ်ကို ခံစားနေကြ ရကြောင်း၊ မကြာမီအတွင်း ကလေးသူငယ် ၁၇၀၀၀ တို့သည် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုကြောင့် သေဆုံးရတော့ မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ၅ စက္ကန့်တိုင်းတွင်(၁)ဦး၊တစ်နှစ်တွင် ၆ သန်း သေဆုံးရဘွယ်ရှိပြီး၊ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ နိုင်ငံရှိ ကလေးသူငယ်များ သေဆုံးရမှု၏ထက် ဝက်ခန့်သည် အာဟာရမလုံလောက်မှု ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း- သို့ဖြစ်၍ချက်ချင်းအရေးယူ ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ရေရှည်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်နေကြောင်း၊ လွယ်ကူသည့်ကိစ္စ မဟုတ်သော်လည်း ဤဖြစ်ရပ်သည် လူများစွာတို့ နေ့စဉ်ခံစားနေရသည့် အမှန် ဖြစ်ရပ်ပင်ဖြစ်ကြောင်း- ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဆင်းရဲသည့်နိုင်ငံများတွင် ဆန်အထွက် နှုန်းသည် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ကျဆင်းမည်ဟု ခန့်မှန်းပြီး လက်ရှိဦးရေအပြင်၊ ကလေးငယ် ၂၄ သန်းတို့သည် ထပ်မံ၍ အာဟာရချို့တဲ့မှုကို ခံစားကြရမည်ဖြစ်ကြောင်း- ၂၀၅၀ ခုနှစ်တွင်ကမ္ဘာ့လူဦးရေ သည် ၉.၁ ဘီလီယံရှိလာမည်ဖြစ်၍ စားနပ်ရိက္ခာ လိုအပ်မှုသည် ယခုထက် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမို လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း- စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှု (Food Security)သည် စားနပ်ရိက္ခာရရှိနိုင်မှု(Avail lability of Food) အတွက် သာမက၊ စားနပ်ရိက္ခာ ဝယ်ယူနိုင်မှု (Ability to Purchase Food) ပါပြည့်စုံရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ မိသားစုတစ်ခု အတွင်း ငတ်မွတ် နေသူနှင့် ငတ်မွတ်ရန် စိုးရိမ်နေရမှု မရှိမှသာ စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလှုံသည်ဟု ဆိုနိုင်ကြောင်းစိန်ခေါ်မှုကို လျှော့ပါးစေသည့် ကိရိယာများ- ရာသီသီးနှံ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း၊ ရေလုပ်ငန်းတို့မှာ လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးတွင် ပါဝင်ရာ ယင်းတို့သည် ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချနိုင်သည့် ကိရိယာ (Poverty reduction tools) များဖြစ် ကြောင်း၊ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ၊ လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးကို ၁ ရာခိုင် နှုန်းတိုးတက်စေတိုင်း၊ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို  ၂ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း- ကမ္ဘာ့စိုက်ပျိုးနိုင်မည့် မြေဓရိယာ များသည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင်သာ အများဆုံး ကျန်ရှိ၍ အငယ်စား တောင်သူလယ်သမားများနှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များကို မြေတောင် မြှောက်ပေးခြင်း၊ ကုန် ထုတ်စွမ်းအားတိုးရန်၊မျိုးစေ့အကူအညီ ရေရရှိရေး၊ဈေးကွက်ဝင်ရောက်ရေး၊ ဝင်ငွေရရှိရေးအတွက် ပြည်သူ့ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ဌားရမ်းအသုံး ပြုခြင်း စသည့် Safety nets အကူအညီ များပေးရန်လိုအပ်ကြောင်း- ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၌အမျိုးသမီးအလုပ် သမားများသည် အဓိကလုပ်သားများဖြစ် ပြီး၊ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာထက်ဝက်ခန့်ကို ထုတ်လုပ်သူများဖြစ်ကြောင်း၊၎င်းတို့သည် ကုန်ပစ္စည်းနှင့် ဝန်ဆောင်ခများကို အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရရှိကြပြီး၊ မြေ ယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်တွင်လည်း ဥပဒေနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာအဟန့်အတားများ ရှိနေသည့်အပြင် ၎င်းတို့၏ စွမ်း ဆောင်မှုကို လျစ်လျူုရှုထားသည်ကို တွေ့ရကြောင်း၊၎င်းတို့အားအမျိုးသား လုပ်သားများနည်းတူ ခံစားရရှိစေပါက Economic Output  ကို ၁၅-၄၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးစေမည်ဖြစ်ပြီး ကလေးဦးရေ ၁၅ သန်းအား အာဟာရ ချို့တဲ့စေမှုမှု လျှော့ကျစေမည် ဖြစ်ကြောင်း အကူအညီလိုအပ်ချက်- ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှုးချုပ် က ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု အကျပ်အတည်းအတွက် တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံ (စတာလင်ပေါင် ၁၀.၂ ဘီလီယံ)အကူအညီ လိုအပ်မည် ဖြစ်ကြောင်း- G-8 Summit  နှင့်G-20 Summit များမှငတ်မွတ်ခေါင်းပါးသူများအတွက် ပေးမည့် ငွေကြေး အကူအညီ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံနှင့်အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံ ပေးမည့် ကတိကဝတ်များကို ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖေါ်ရန် ဖြစ်ကြောင်း- FAO က ငွေကြေးဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်များသည် သေချာရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ တောင်သူလယ်သမားများ စိုက်ပျိုးထုတ် လုပ်ရန်နှင့်၎င်းတို့၏ အကျပ်အတည်းကို အကူအညီ ပေးရန်အတွက် စားသုံးစရိတ်  ကို(၁၀)ဆတိုး၍တစ်နှစ်လျှင်အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃၀ ဘီလီယံ လိုအပ်မည်ဖြစ် ကြောင်းအခြားဆွေးနွေးချက်များ- တောင်အာဖရိကနိုင်ငံလယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Lulu Xingwana က ကမ္ဘာ့စင်မြင့်၏ အလယ်ဗဟိုတွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးကို အဓိက မီးမောင်းထိုး ဆွေးနွေးမှုသည် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခင်က လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကို အောက်ဆုံး သို့မဟုတ် ဘေးဖယ် ထားခဲ့ကြကြောင်း- အစိုးရကိုယ်စားလှယ်များ၊  Aid Agencier များကလည်း၊ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး၊ အထူးသဖြင့် တောင်သူ လယ်သမား အငယ်စားများ၊ ဆင်းရဲသည့်နိုင်ငံမှ တောင်သူ လယ်သမားများကို အကူအညီ ပေးမည့်၊ အချက်ပြမှုကို ကြိုဆိုကြပြီး၊ ၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင်ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာထုတ် လုပ်မှုကို နှစ်ဆတိုးရန် သဘောတူညီချက်ဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလုံရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ ညီလာခံပြီးဆုံးခဲ့ပါသည်။ဒေါ်ဝင်း

Wednesday, 20 Jan 2010

၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ အာဆီယံ ခြောက်နိုင်ငံတို့ဟာ လွတ်လပ်တဲ့ ကုန်သွယ်မှု ဒေသကို စတင် အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုအောင် မြင်စွာ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့တဲ့ အထိမ်းအမှတ် အနေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ နန်နင်းမြို့မှာ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့ပါ တယ်။ ယခု ဖွင့်လှစ်လိုက်တဲ့ ကုန်သွယ်မှုဒေသမှာ မှီတင်းနေထိုင်သူ ၁ ဒသမ ၉ သန်းရှိပြီး ကုန်သွယ်မှုပမာဏက ဒေါ်လာ ၄ ဒသမ ၅ ထရီလီယံရှိပါတယ်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်ရဲ့ အဖွင့်ပုံရိပ်တွေ ထဲမှာ တရုတ်-အာဆီယံ လွတ်လပ်တဲ့ ကုန်သွယ်မှု ဒေသရဲ့ လှုပ်ရှားမှု မြင်ကွင်းနဲ့ အသံတွေကိုလည်း တွေ့မြင်ရမှာဖြစ် ပါတယ်။အင်ဒိုနီးရှား အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရဲ့ ပရိဘောဂ လုပ်ငန်းတွေဟာ တရုတ်ပြည်ကဝင် လာမဲ့ဈေးချိုတဲ့ပစ္စည်းတွေနဲ့ ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ အသင့်မဖြစ်သေးဘူး။ ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အာဆီယံ ၁၀ နိုင်ငံစလုံးက သဘောပေါက် နားလည်ထားပြီး ဖြစ်တယ်လို့  အင်ဒိုနီးရှား ပရိဘောဂနဲ့ လက်မှု လုပ်ငန်း ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း ဥက္ကဌက ပြောကြားပါတယ်။ အင်ဒိုနီးရှား စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း ဥက္ကဌ ဆိုဂျန်ကလည်း အင်ဒိုနီးရှား စက်မှုလုပ်ငန်း ထုတ်ကုန်တွေဟာ အာဆီယံ-တရုတ် လွတ်လပ်တဲ့ ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်ကို အကောင်အထည် ဖော်နိုင်မဲ့ အခြေအနေ မရှိသေးဘူး။ ဒီအခြေအနေကို ရင်ဆိုင်နိုင်ဖို့ဆိုရင် တချို့ကဏ္ဍတွေ အတွက် အာဖတာကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ဆိုင်းငံ့ထားဖို့ ဒါမှမဟုတ် အင်ဒိုနီးရှား အမျိုးသားစံနှုန်း သတ်မှတ်ချက်လိုမျိုး အကောက်ခွန် မဟုတ်တဲ့ အတားအဆီးထားဖို့ ပြောကြားပါတယ်။ ဒီလို ဆန့်ကျင်မှုတွေ ရှိပေမဲ့ အစားအစာနဲ့ အဖျော်ယမကာ ကဏ္ဍကတော့ တရုတ်နိုင်ငံ ကနေ သွင်းလာမဲ့ သွင်းကုန်တွေအတွက် စိုးရိမ်မှုမရှိဘူးလို့ အင်ဒိုနီးရှား အစားအစာနဲ့ အဖျော်ယမကာ ထုတ်လုပ်သူများ အသင်း ဥက္ကဌ သောမတ်ဒါမာဝန်က ပြောပါတယ်။  အင်ဒိုနီးရှား အစိုးရက အာဖတာမှာ ချမှတ်ထားတဲ့ ပြဌာန်းချက်တွေကို မထိခိုက်စေဘဲ ပြည်တွင်း စက်မှုလုပ်ငန်းတွေ အကာအကွယ် ပေးနိုင်ဖို့ စီမံကိန်း ရေးဆွဲထားပြီးဖြစ်ကြောင်း စီးပွားရေး ပေါင်းစပ် ညှိနှိုင်းရေးဝန်ကြီး ဟက်တာ ရာဂျာဆာက ပြောကြားပါတယ်။ကုန်သွယ်ရေး ဝန်ကြီး မာရီအယ် လ်ကာပန်ဂက်ဆုကလည်း အက်ဖ်တီအေ အကောင်အထည် ဖော်မှုတွေကို လေ့လာသုံးသပ်ဖို့ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ဖွဲ့ထားပြီး ပြီ။ ဒီအဖွဲ့က မမျှတတဲ့ယှဉ်ပြိုင်မှုတွေ နဲ့ ပြည်တွင်း လုပ်ငန်းတွေ မကြုံရအောင် အကာအကွယ် ပေးဖို့နဲ့ ကုန်ပစ္စည်းဖြန့်ဖြူးမှုကို ကြီးကြပ်ဖို့ ဆောင်ရွက်သွားမယ် လို့ ပြောပါတယ်။မလေးရှား မလေးရှားနိုင်ငံဟာ တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ နှစ်နိုင်ငံ အပြန်အလှန် သဘောတူညီချက်အရ ကုန်သွယ်မ ှုပြုလာတာ နှစ်အတော်ကြာ ခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။ အက်ဖ်တီအေ ကို အပြည့်အ၀ အကောင် အထည် ဖော်တဲ့အခါ တရုတ်နိုင်ငံက လုပ်ငန်း မိတ်ဖက်တွေနဲ့ ဖက်စပ် ကုမ္ပဏီ ကိုတည်ထောင်သွားဖို့ အကြံပြု ထားပါ တယ်။ မလေးရှားမှာ အဆင့်မြင့် နည်း ပညာတွေပြန့်ပွားဖို့အတွက် တရုတ် နိုင်ငံက ကျွမ်းကျင်သူတွေကို ခေါ်ယူ သင့်တယ်လို့ အသင်းရဲ့ အကြံပေးအရာ ရှိကပြော ပါတယ်။ နည်းပညာသစ်တွေ၊  အိုင်တီလုပ်ငန်းတွေ တခြားနည်းပညာ တွေကို ရရှိနိုင်မဲ့ အလားအလာ တွေကို လေ့လာဖို့ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို အသင်းက ဖွဲ့ ကြားပါတယ်။ အကျိုးအမြတ်တွေပိုမိုရရှိနိုင်ဖို့ အတွက် မလေးရှား လူမျိုးတွေက တရုတ်ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ ပူးတွဲ ဆောင်ရွက်သင့်တယ်။ ဒီလိုဆောင် ရွက်ရာကနေ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်မှုစွမ်းရည်တိုး တက်လာပြီး ဈေးနှုန်းတွေယှဉ် ပြိုင်လာ နိုင်မယ်။ ပစ္စည်းအရည်အသွေးကောင်း လာမယ်။ ဝန်ဆောင်မှု အကောင်းဆုံး ပေးနိုင်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မလေးရှားနိုင်ငံဟာ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ် အနည်းငယ်ကထဲက အခွန်တွေကို တစစလျှော့ချပေးထားပြီးသား ဖြစ်လို့ အက်ဖ်တီအေအကို အကောင်အထည် ဖော်ရမဲ့ အသွင်ကူးပြောင်းရေး ကာလ က ပြီးဆုံးနေပြီလို့ ပြောပါတယ်။ မလေးရှား နိုင်ငံဟာ လွတ်လပ်တဲ့ ကုန်သွယ်မှုသဘောတူစာချုပ်တွေကို အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ဖို့အတွက် ဥပဒေတွေရေးဆွဲအတည်ပြုပြီးပြီလို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုနဲ့စက် မှုဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားပါတယ်။ဖိလစ်ပိုင် အက်ဖ်တာကို စတင်အကောင် အထည်ဖော် တဲ့အခါ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက အခွန်သုည ရာခိုင်နှုန်း ကောက်ခံဖို့ ပြဌာန်းထားတဲ့ ပြဌာန်းချက်တွေ ကြောင့် ပြည်တွင်းက ရေနံဓါတု အခြေပြု လုပ်ငန်းတွေ ထိခိုက် မှုမရှိ အောင်ဆောင်ရွက်ဖို့ ပလပ်ပစ္စည်း ထုတ် လုပ်သူများအသင်းက အစိုးရကို ပန် ကြားထားပါတယ်။ ဒီစက်မှုလုပ်ငန်း မှာ စက်ရုံ ၂၇၈ ခုရှိပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံငွေ ပီဆို ဘီလီယံ ၅၀ ရှိပါတယ်။ ပုံမှန် လုပ်သား ၅၀၀၀၀ နဲ့တိုက်ရိုက်နဲ့ သွယ် ဝိုက်လုပ် သား ၅၀၀၀၀၀ ကို ထိန်းထား တဲ့ လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံမှာ ရွေးချယ်တင် မြှောက်ပွဲတွေရှိတဲ့အတွက် ဒေသတွင် အခွန်အကောက် အစီအစဉ်နဲ့ပတ်သက် ပြီး မရေမရာဖြစ်နေပါတယ်။ ကုန်စည် အကောက်အခွန် နှုန်းထားများကို လျှော့ချရေး အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ကုန်သွယ်ရေးကတိကဝတ် များကို အစိုးရက လက်ခံမခံဆိုတဲ့ကိစ္စက စဉ်းစား စရာဖြစ်နေပါတယ်။ သို့သော် ခရီးသွားလာရေး၊ အင်္ဂလိပ်စာသင်ကြားရေး၊ ကျန်းမာရေး နဲ့ အငြိမ်းစားစောင့်ရေးကိစ္စ တွေမှာ အကျိုးစီးပွားဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မဲ့ အလားအလာတွေ ရှိနေပါတယ်လို့ ဆို ပါတယ်။ တရုတ်ကုမ္ပဏီများက သယ် ယူပို့ဆောင်ရေး၊ လျှပ်စစ်ဓါတ်အား ထုတ်လုပ်ရေး၊ ရေဖြန့်ဖြူးရေးနဲ့ ဆက် သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေဆောင်ရွက်ဖို့ စိတ်ဝင်စားလျက်ရှိနေပါတယ်။ထိုင်းနိုင်ငံ အက်ဖတာကို စတင်အကောင် အထည်ဖော်တဲ့အခါ ဖြစ်ပေါ်လာမဲ့ ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုတွေကို ဖြေရှင်းနိုင် အောင် အစိုးရက စီမံကိန်းတစ်ရပ်ချ မှတ်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံဝန် ကြီးချုပ်အဘီဆစ်ချာချီဝက ဒီဇင်ဘာ ၂၄ ရက်နေ့က ပြောကြားပါတယ်။  လယ်ယာထုတ်ကုန်၊ သစ်တောပြု စုပျိုးထောင်ရေးနဲ့ အချို့သောလုပ်ငန်း ရှင်တွေကို ထိခိုက်မှုရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနတွေ ကို ဘဏ္ဍာရေးထောက်ပံ့မှုပေးမဲ့ အစီ အမံတွေ အစိုးရကရေးဆွဲချမှတ်ပြီးဖြစ် တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်က အာဆီယံဒေသ တွင်းကို တင်ပို့တဲ့ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ ပို့ကုန် လုပ်ငန်းက ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၄၀ ရှိပြီး သွင်းကုန်တန်ဖိုးစုစုပေါင်းက ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၃၀ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပြည်ပကုန်သွယ်မှုပိုငွေဟာ ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံရှိနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒေသတွင်း တခြားနိုင်ငံတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ထိုင်းနိုင်ငံက ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း ပိုရှိတယ် လို့ ဝန်ကြီးချုပ်က ပြောကြားပါတယ်။ရှေ့ဆက်ရမည့်ခြေလှမ်းများ စောစောပိုင်း ကာလက မလေးရှား စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အသိုက်အဝန်း၊ ထိုင်း နိုင်ငံနဲ့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွေမှာရှိတဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေက တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ ကုန်သွယ်မှုအပြည့်အဝဖြေလျှော့ရေး ကို ကန့်ကွက်တဲ့လေသံတွေ ပေါ်ထွက်ခဲ့ ပြီး အက်ဖ်တီအေအကောင်အထည် ဖော်မှုကို ရွှေ့ဆိုင်းထားလိုတဲ့ သဘော တွေပြသခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ အာဆီယံ ၆ နိုင်ငံနဲ့တရုတ်နိုင်ငံတို့ရဲ့ လွတ် လပ်တဲ့ကုန်သွယ်မှုဒေသကို အောင်မြင် စွာစတင်အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ခဲ့ ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ ကျန်အာဆီယံ နိုင်ငံလေးနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ မြန်မာနဲ့ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့က လည်း အက်ဖတာဒေသတွင်းသို့ ဝင် ရောက်လာကြတော့မှာဖြစ်ပါတယ်။ thejakartapost.com, xinhua, bernama, VIVAnews, chinadaily. com, CCTV.com, bbc.co.uk, beritajakarta. com, Channelnewsasia. com

Wednesday, 20 Jan 2010

ကုလသမဂ္ဂရဲ့ စားနပ်ရိက္ခာထိပ် သီးအစည်းအဝေးကို ၂၀၀၂ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ တတိယရက် သတ္တပတ်အတွင်းက  ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ ဒီအချိန်က ကမ္ဘာကြီးဟာ ကမ္ဘာ့ ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းကနေ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး ကဏ္ဍကနေပေါ် ထွက်လာမဲ့အကျပ်အတည်းကို အာရုံ ပြောင်းလဲလာခဲ့ပါတယ်။ စားနပ်ရိက္ခာလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂကွန်ဖရင့်ကျင်းပချိန်ဟာ မုန် တိုင်းနှစ်ခုကြားကာလမျိုးဖြစ်နေပါတယ်။ ပထမမုန်တိုင်းကတော့ ၂၀၀၇-၂၀၀၈ ခုနှစ်အတွင်းကဖြစ်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့စားနပ် ရိက္ခာဈေးနှုန်းတွေဟာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း အမြင့်ဆုံးမြင့်တက်ခဲ့တဲ့ အချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ ဟေတီနဲ့မဒတ်ဂတ်စကာ နိုင်ငံတို့မှာ အစိုးရအပြောင်းအလဲပေါ် ပေါက်ရတဲ့အထိ ဖြစ်ခဲ့ရပါတယ်။ ဒုတိယ မုန်တိုင်းကတော့  ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာကွင်းဆက်မှာ ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ ချိန်ခွင်လျှာ မညီမျှမှုတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။  ဒီမညီမျှမှု တွေက ပျောက်ကွယ်မသွားသေးပါဘူး။ ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်း ကြောင့် ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ခုနှစ်အတွင်းမှာ စားနပ်ရိက္ခာအကျပ်အတည်းက ငုံ့လျှိုး သွားသယောင်တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ပထမ ၁၀ လအတွင်းမှာ စားနပ် ရိက္ခာဈေးနှုန်းတွေက ၉ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်က အဖြစ်မျိုးပြန် ရောက်သွားမှာကို စိုးရိမ်စရာဖြစ် ခဲ့ရပါ တယ်။ အဆိုးဆုံးကတော့ အဆင်းရဲဆုံး လူတွေ ပိုမိုထိခိုက်ခံရတာဖြစ်ပါတယ်။ အာဟာရချို့တဲ့သူဦးရေဟာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်က ရှိခဲ့တဲ့ဦး ရေထက် ၂၀၀၉ ခုနှစ် မှာ ၁ ဘီလီယံ ပိုမိုမြင့်တက်လာတာကို အက်ဖ်အေအိုစာရင်းများမှာတွေ့ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ဥပေက္ခာ ပြု ထားတဲ့ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ အတွက် ငွေကြေးတွေရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုပြု လာကြရပါတယ်။ ကတိကဝတ်များ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လက အီတလီ နိုင်ငံ အာကွီလာမြို့မှာကျင်းပခဲ့တဲ့ ဂျီ-၈ နိုင်ငံများရဲ့ အစည်းအဝေးက လာမဲ့ သုံးနှစ်အတွင်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဖွံ့ ဖြိုးမှုအတွက် ဒေါ်လာဘီလီယံ ၂၀ သုံး ဖို့ ကတိပြုခဲ့ပါတယ်။ ဒီငွေကြေးဟာ အားလုံးအခုမှထပ်တိုးလိုက်တဲ့ ငွေကြေး မဟုတ်ပါဘူး။ နောက်ထပ်တိုးပြီး ကတိ ပြုတဲ့ငွေကြေးဟာ ဒေါ်လာ ၃ ဘီလီယံ ကနေ ၅ ဘီလီယံလောက်ပဲရှိပါတယ်။ ဒီလိုကတိပြုထားတဲ့ထဲက ဘယ် လောက်ပေးပြီးပြီဆိုတာ မသိရသေးပါ ဘူး။ ပေးမယ်လို့ ကတိပြုထားတဲ့ငွေ ကြေးက အက်ဖ်အေအိုက အာဟာရ ချို့တဲ့မှု တိုက်ဖျက်ဖို့လိုမယ်လို့ ခန့်မှန်း ထားတဲ့ ဒေါ်လာ ၄၄ ဘီလီယံနဲ့ နှိုင်း ယှဉ်ကြည့်ရင် အများကြီးနည်းနေပါ သေးတယ်။  ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှာ ကမ္ဘာ့ဘဏ်က လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအတွက် သုံးစွဲငွေ ကို ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းတိုးမြှင့်ပြီး ဒေါ်လာ ၆ ဘီလီယံအထိ သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ အစ္စလမ်မစ်ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်က လယ် ယာစိုက်ပျိုးရေးဌာနကို ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ထူထောင်ခဲ့ပါတယ်။ အမျိုးသားအဆင့်ကြိုးပမ်းမှုများ အရေးပါးဆုံးလှုပ်ရှားမှုကတော့ အမျိုးသားအဆင့်ဆောင်ရွက်မှုတွေ အဖြစ် တွေ့ရပါတယ်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံ တွေဟာ လယ်သမားတွေကို အကူ အညီပေးဖို့အတွက် ဆောင်ရွက်လာ တာတွေ့ရပါတယ်။ အာဖရိက ဒေသရှိ အစိုးရတွေက ၂၀၀၃ ခုနှစ်က ကတိပြု ထားတဲ့အတိုင်း လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး အတွက် သုံးငွေကို နိုင်ငံ့ဘတ်ဂျက်ရဲ့ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းထိ တိုးမြှင့်သုံးစွဲခဲ့ပါ တယ်။ ကျေးလက်ဒေသတွေမှာ လမ်းဖောက်ခြင်း၊ မျိုးစေ့နဲ့ဓာတ်မြေသြ ဇာအတွက် ထောက်ပံ့ငွေပေးခြင်း စတာတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဖိလစ်ပိုင်အစိုးရက မျိုးစေ့ဘဏ် ကိုထူ ထောင်ပေးခဲ့တဲ့ အပြင် လေမုန် တိုင်း ဒဏ်ခံရတဲ့အခါမျိုးမှာ သုံးစွဲနိုင် အောင် အရန်သိုလှောင်မှုတွေ ဆောင် ရွက်ပေးခဲ့ပါတယ်။ အလားတူပဲ လီဆို သိုနဲ့ ယူဂန္ဓာနိုင်ငံတွေက ]]မျိုးစေ့ပြပွဲ}} တွေ ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ တန်ဇန်နီးယား၊ မာလီ၊ မာလာဝီစတဲ့ နိုင်ငံတွေကလည်း ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ကြိုးပမ်းမှုတွေပြုလုပ် ခဲ့ပြီး တောင်သူလယ်သမားတွေကို အကူ အညီပေးတဲ့နည်းနဲ့ ဆင်းရဲမှုတိုက် ဖျက် ရေးအစီအမံတွေကို ဆောင်ရွက် ခဲ့ကြပါတယ်။အလှည့်အပြောင်း ဆန်အများဆုံးတင်ပို့တဲ့ နိုင်ငံနှစ်ခုဖြစ်တဲ့ ထိုင်းနဲ့ ဗီယက်နမ်က ဆန်တင်ပို့ မှုကို ပိတ်ပင်လိုက်တဲ့ အခါ အများဆုံး တင်သွင်းနေရတဲ့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအဖို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆန်ဖြန့်ဖြူးရောင်း ချမှုကို မယုံစားနိုင်အောင်ဖြစ်ခဲ့ရပါ တယ်။ ဒါကြောင့် အိန္ဒိယက သီးနှံ အထွက်နှုန်းမကောင်းဘူးလို့ သိရတဲ့ အချိန်မှာ ဖိလစ်ပိုင်က ဆန်မက်ထရစ် တန် ၁ ဒသမ ၅ သန်းကို ဝယ်ထား လိုက်ပါတယ်။  ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေမှာ "အစားအစာ လုံခြုံရေး"  ဆိုတဲ့ဦးတည်ချက်ကနေ "အစားအစာြ ပည်တွင်းဖူလုံမှု"  ဆိုတဲ့ ဦး တည်ချက်ကို အမျိုးသားရေး ရည်မှန်း ချက်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိနေပါ တယ်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှာ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက ဆန်လိုအပ်ချက်ရဲ့ ၉၈ ရာခိုင် နှုန်းကို ရရှိအောင် စိုက်ပျိုးဖို့ ရည်မှန်း ထားပါတယ်။ အင်ဒိုနီးရှားကလည်း စားနပ်ရိက္ခာကို ပြည်တွင်း ဖူလုံမှုရ အောင် ဆောင်ရွက်မယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင် သမ္မတကပြောကြားပါတယ်။ အလား တူဆီနီဂေါ၊ တရုတ်၊ မလေးရှား၊ ကိုလံ ဘီယာနဲ့ ဟွန်ဒူးရပ်တွေကလည်း ရည် မှန်းချက်တွေထားရှိနေကြပြီ ဖြစ်ပါ တယ်။ ဒီပြောင်းလဲမှုကြောင့် အက်အေအို အဖွဲ့ကပင်လျှင် လယ်ယာစိုက်ပျိုး ရေးမှာ "ပါရာဒိုင်း အပြောင်းအလဲ"  ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ပြောဆိုလာတာကို တွေ့နေရပါတယ်။ The Economist

Tuesday, 19 Jan 2010

ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းကို ကမ္ဘာ့ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကြီးဆုံးဘဏ် ဖြစ်သည့် အမေရိကန ်နိုင်ငံ၏ Lehman Brothers ပြိုလဲမှု၏ ရလဒ် (Act ) ဖြင့် စတင်ခဲ့ရာ၌ကမ္ဘာ့လေ့လာသူများက "ချုပ်ကိုင်တာဝန်ယူမှု ကြီးမားလေ၊ စွန့်စား ရမှုများလေ၊ ပြိုကွဲမှုကြီးမားလေ" (Too big to fail is too big)ဟူ၍ထောက်ပြ ကြပါသည်။ ပို့ကုန်ကျဆင်းမှု၊ စက်ရုံအလုပ်ရုံ ပိတ်သိမ်းရမှု၊ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်စေမ၊ှုအိုး အိမ်ခြံ်မြေတိုက်တာ ဈေးကွက်ပြိုလဲမှု စသည့် ဘက်ပေါင်းစုံမ ှစီးပွားရေးကျဆင်းမှု (Reccssion) သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း၏ ဒုတိယရလဒ် (ACTII) ဖြစ်လျှင် နိုင်ငံအသီးသီ၏ "ဘတ်ဂျက်လို ငွေပြမှု သို့မဟုတ် အေ<ကးမြင့်တက်မှု" (Grovernment Deficits or Rising Debt to GDP) သည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း၏ တတိယရလဒ် (ACT III) ဖြစ်မည်ဟု လေ့လာသူများက ဖေါ်ပြ ကြပါသည်။နိုင်ငံများ၏အေ<ကးမြင့်တက်လာမှု- ဒုတိယကမ္ဘာ စစ်ပြီးနောက်ပိုင်းမှ စ၍နိုင်ငံအားလုံး နီးပါး၏ အစိုးရတို့ သည်၎င်းတို့၏ တည်ငြိမ်မှု မရှိသေးသည့် စီးပွားရေးကို ဦးမော့ရန်အတွက် ချေးယူ ရရှိငွေဖြင့် ပြည်တွင်း၌ ကျန်းမာရေးမှ စ၍ပညာရေးအထိ ထူမသုံးစွဲခြင်း၊ ငွေထုတ် ချေးခြင်းနှင့် နိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြ သဖြင့် နိုင်ငံများ၏အ ေ<ကးသည် အမြန်ဆုံးနှုန်းဖြင့် မြင့်တက် လာခဲ့ကြောင်း။- IMF ၏ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ခန့်မှန်းချက် အရ၊ဂျပန်နိုင်ငံ၏ Debt to GDP Ratio သည် ၂၁၇ ရာခိုင်နှုန်း အထိရှိပြီး၊ ဆက်လက်၍ မြင့်တက်နေဦးမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ တင်ရှိနေသည့် အေ<ကးပမာဏတွင် နိုင်ငံ၏ ပင်စင်စားများအား ပေးရမှုများစွာ ပါဝင်နေ၍ ယင်းအချက်ကြောင့် နိုင်ငံစီးပွားရေးသည် မြင့်တက်မှုမရှိဘဲ နှေးကွေးနေကြောင်း။- EU နိုင်ငံများတွင် အီတလီ၏ Debt to GDP သည် ၁၀၉ ရာခိုင်နှုန်း ဂျာမဏီသည် ၇၆ ရာခိုင်နှုန်း၊ ပြင်သစ် သည် ၇၂ ရာခိုင်နှုန်းရှိကြောင်း။- အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ Debt to GDP ratioသည် ၈၁ ရာခိုင်နှုန်းရှိနေ၍စွန့် စားရမည့် အခြေအနေတွင် ရှိကြောင်း။- ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ Debt to GDP ကို ၆၁ ရာခိုင်နှုန်းဟု ဖေါ်ပြသော်လည်း ၎င်းနိုင်ငံသည် ၂၀၀၆-၂၀၁၀ ခုနှစ် အတွင်း အေ<ကး မြင့်တက်မှုနှုန်းသည် ၅၉ ရာခိုင် နှုန်းရှိနေ၍ မည်သည့်နိုင်ငံထက် မဆို အေ<ကးသည် လျင်မြန်သည့်နှုန်းဖြင့် တိုးနေမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ အေ<ကး သည် "Stable"အဆင့်မှ "Negative" အဆင့်ထိကျဆင်းသွားနိုင်ကြောင်း။- အေ<ကးလျှော့ကျရန်အတွက် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးတိုးတက်မှုရရှိရန် အဓိ ကကြိုးပမ်းရန်လိုအပ်ကြောင်း။- ဖေါ်ပြပါနိုင်ငံများ အားလုံးသည် ေ<ကး မဆပ်နိုင်မှုနှင့် နိုင်ငံ၏သိက္ခာအဆင့် ကျဆင်းခြင်းတို့မှ ရှောင်ရှားနိုင်ရန် အတွက် အေ<ကးကို ထိန်းချုပ်ထားရန် လို အပ်ကြောင်း။- သို့ရာတွင် ယခုအချိန် အထိ ဂျာမဏီနိုင်ငံ ကသာလျှင် ၂၀၁၆ ခုနှစ် တွင်ဘတ်ဂျက် ချိန်ခွင်လျှာမျှတမှု ရှိစေရန် အတွက် ဥပဒေတစ်ရပ်ကို ပါလီမန်က အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း ဖေါ်ပြပါသည်။IMF မှ သတိပေး ထောက်ပြထားချက်များ- ကမ္ဘာတွင် ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံကြီးများ သည်၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ဘတ်ဂျက်အလိုပြ တန်ဖိုးကြီးမားမှုများ ကို၊ ငွေကြေးထူမခြင်း ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့ ကြကြောင်း၊ ထို့ ပြင်၁၉၃၀ ပြည့်လွန် နှစ်များက ချေးယူ ခဲ့သည့် အစိုးရ၏ ချေးငွေများကိုလည်း ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများသည် ပြန်လည်ပေး ဆပ် ရန်ပျက်ကွက်မှု မရှိခဲ့သော်လည်း ယခုကဲ့သို့အေ<ကးဖိစီးသည့်နိုင်ငံများ ဖြစ်နေကြကြောင်း။- ဤကဲ့သို့ အနောက်နိုင်ငံများမှ ယခင်ကေ<ကးမြီ မြင့်မားရခြင်းမှာ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံသူများသည်   ၎င်းတို့၏ ငွေကိုနိုင်ငံတွင်းမှ ရွှေ့ပြောင်းရန် အခွင့်အလမ်းနည်း ၍ဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့အချိန်တွင် စီးပွားရေး ဖွံဖြိုး လာသည့် နိုင်ငံများဖြစ်သည့်တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့်ဘရာဇီးလ်နိုင်ငံတို့သည် အရင်းအနှီးများစွာကို လက်ခံခွင့်၊ရွေ့ ပြောင်းခွင့်များကို အလွယ်တကူပြုလုပ် နိုင်၍ဖြစ်ကြောင်း။- နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် Debt to GDP Ratio ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိပါက ရှင်သန်နိုင် ကြောင်း။- သို့ရာတွင် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၌ ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများ၌ Debt to GDPသည် ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိနေပြီး၊၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ၁၁၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိရှိလာမည်ဟုခန့်မှန်း ကြောင်း။- နိုင်ငံ၏ အစိုးရများသည် အေ<ကး များကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည့်အဆင့်သို့ပြန် လည် လျှော့ချရန် အတွက် ၂၀၁၀ ခုနှစ် တွင်နိုင်ငံ၏ ဘတ်ဂျတ်အလိုပြတန်ဘိုး (Deficit) ကိုပျမ်းမျှ ၃ဒသမ၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိ နေမှုအား၊၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် အသာရ တန်ဘိုး (Surplus) ၄ဒသမ၅ ရာခိုင်နှုန်းရရှိ ရေးအတွက်ကြိုးပမ်းရန်။- ယင်းအခြေအနေကို ၁၀ နှစ်ထိန်းထားရန်နှင့် အသုံးစရိတ်များထိန်းချုပ်ရန် နှင့်ရရန်ရှိသည်များ ကို ရယူရန်အကြံပြု ထားပါသည်။ဒေါ်ဝင်း

Tuesday, 19 Jan 2010

ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းကြီးရဲ့ အလယ်ဗဟိုနဲ့ တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်ကြီး ပေါ်က ရေခဲမြစ် (glaciers) တွေရဲ့ အကျယ်အဝန်းဟာ စတုရန်းကီလိုမီ တာ တစ်သိန်းကျော်ရှိတဲ့အတွက် ဝင်ရိုးစွန်း ဒေသနှစ်ခု ပြီးရင် အကြီးကျယ်ဆုံးသော ရေခဲပြင်ရှိတဲ့ ဒေသဖြစ်ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အဲဒီဒေသကို တတိယဝင်ရိုးစွန်းဒေသ (third pole) လို့ တင်စားပြီး ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေ မယ့်ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုရဲ့ ဒဏ်ကို အဆိုးဝါးဆုံးခံရတဲ့နေရာမှာတော့ ပထမနေရာမှာ ရှိနေပါတယ်။ အိန္ဒိယ ရေခဲမြစ်ကျွမ်းကျင်သူ (glaciologist) တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဆရက်အူဘယ်ဟာစနန် က "ဒီရေခဲမြစ်ကြီးတွေဟာ အာရှတိုက်ရဲ့ အလယ်ဗဟိုမှာ တည်ရှိနေတဲ့ အတွက် အဲဒီမြစ်တွေထဲကရေတွေ အရည်ပျော် ပြီး ပျောက်ကွယ်ကုန်ရင် လူတွေရေ အခက်အခဲတွေနဲ့ကြုံတွေ့ကာ အများကြီး သေကြနိုင်တယ်"လို့ပြောပါတယ်။ တကယ်တော့ ဟိမဝန္တာ တောင်ထိပ်တွေနဲ့ တိဗက်ကုန်းပြင် မြင့်ပေါ်က ရေခဲမြစ်ကြီးတွေဟာ အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်၊ နီပေါ၊ ဘူတန် နဲ့ တရုတ်နိုင်ငံတွေအတွက် အာရှ ရေစင်ကြီး (Water Tower of Asia) လို့ ခေါ်ဆိုနိုင်ပါတယ်။ နှစ်စဉ်နွေဦး ရာသီရောက်ရင် ရေခဲနဲ့နှင်းပွင့်တွေ အရည်ပျော် ကျပြီး ကမ္ဘာမှာ အကြီးကျယ်ဆုံးသော မြစ်ချောင်းအစု အဖွဲ့ကြီးအတွင်း စီးဆင်းခဲ့ကြပါ တယ်။ ဂင်္ဂါ၊ အိန္ဒု၊ ဗြဟ္မပုတြ၊ မဲခေါင်၊ မြစ်ဝါနဲ့ ယန်စီမြစ်ကြီး တစ်လျှောက်မှာနေထိုင်ကြတဲ့ လူဦးရေ သုံးဘီလျံခန့်ရဲ့ ရေလိုအပ် ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနေပါတယ်။ မိုးရာသီက သုံးလလောက်ပဲ မိုးရွာချပေး နိုင်ပေမယ့် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းကြီးပေါ် မှရေခဲမြစ်တွေကတော့ အချိန်မှန်မှန် အရည်ပျော်ပြီး လူတွေကိုဖြန့်ဝေပေး နေခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းကြီးပေါ်က ရေခဲမြစ်တွေဟာ ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုးစွန်း ဒေသနှစ်ခုမှာ ရှိတဲ့ ရေခဲမြစ်တွေနဲ့ မတူဘဲ တောင်အောက် ပိုင်းဒေသတွေမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ အလွန်များပြားတဲ့ လူဦးရေတွေ အသက်ရှင် သန်ရေးမှာ မရှိမဖြစ် လိုအပ်တဲ့ရေ အတွက် မှီခိုအားထားရာ အရေးကြီးတဲ့ မြစ်တွေဖြစ်နေပါတယ်။ ယခုအခါ လွတ်လပ်တဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေရဲ့ လေ့လာသု တေသနပြုချက်တွေအရ ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှုကြောင့် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းကြီးပေါ်မှ ရေခဲမြစ် တွေရဲ့ အရည်ပျော်မှုဟာ ပိုပြီးမြန် ဆန်လာကာ တချို့ရေခဲမြစ်တွေဆို ရင် ခမ်းခြောက်ပျောက်ကွယ်သွား ခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ ၁၉၆၀ ပြည့် နှစ်ကစပြီး ဟိမဝန္တာတောင်တန်း ပေါ်ရှိ ရေခဲပြင်ပမာဏဟာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ပျောက်ဆုံးလျော့နည်း သွားခဲ့ပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ ရာသီ ဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ နိုင်ငံတ ကာညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့ (IPCC) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်အရ ဟိမ ဝန္တာတောင်တန်းကြီးပေါ်က ရေခဲ မြစ်တွေဟာ တခြားကမ္ဘာ့ဒေသ တွေထက် လျင်မြန်စွာခမ်းချောက် ပျောက်ကွယ် သွားကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံမှ သုတေ သီတွေရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၇၀ ပြည့်နှစ် ရောက်ရင် အဲဒီရေခဲမြစ် တွေရဲ့ ဧရိယာဟာ ၄၃ ရာခိုင်နှုန်း အထိ လျော့နည်းသွားနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ပြင်သစ်ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်း သိမ်းရေးအုပ်စုတစ်ခုဖြစ်တဲ့ GERES ရဲ့ လေ့လာချက်အရ လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၅ နှစ် အတွင်း ဟိမဝန္တာတောင်တန်းဒေသရဲ့ ဆောင်းရာသီအပူချိန်ဟာ ပျမ်းပျှအား ဖြင့် တစ်ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မြင့်တက်လာ ပြီး ဆီးနှင်းကျဆင်းမှုကလည်း လျော့ နည်းလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။ နီပေါ နိုင်ငံ ဧဝရက်တောင်ထိပ်ပေါ်ကိုတက် တဲ့ အခြေခံစခန်းအနီးမှာရှိတဲ့ ခန်ဘူရေ ခဲမြစ်ကြီးဟာ ၁၉၅၃ ခုနှစ်က အဲလ်မတ်ဟီလာရီ တောင်ထိပ်ပေါ် ပထမဆုံး ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ယခုအခါ ၅ ကီလိုမီတာခန့်အရည်ပျော်ပျောက် ကွယ်သွားခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။ အဲဒီ တုန်းက လမ်းပြလုပ်ခဲ့တဲ့ ရှက်ပတ်(စ်) က ယခုအခါ ရေခဲတွေနည်းသွားတဲ့ အတွက် ဧဝရက်တောင်ထိပ်ပေါ်တက် ရတာ ပိုခက်ခဲပြီး ဘေးအန္တရာယ်လည်း များလာတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ အဲဒီ ဒေသမှာ နေထိုင်ကြတဲ့သက်ကြီးရွယ်  တွေကလည်း သူတို့ကလေးဘဝတုန်းက ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းကြီးပေါ်မှာ တွေ့ခဲ့တဲ့ ရေခဲမြစ်တချို့ဟာ ယခုအခါ ပျောက်ကွယ် သွားခဲ့ရတယ်လို့ ပြောကြ ပါတယ်။ NASA  အဖွဲ့ကြီးရဲ့ လေထု သိပ္ပံပညာရှင် တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အဲလစ် ဝေးလ်ကော့စ်က ဒေသတွင်း ဒီဇယ်အင်ဂျင်တွေတဲ့ ထင်းမီးသွေးတွေ လောင်ကျွမ်းရာမှ ထွက်ရှိလာတဲ့မီးခိုးတွေနဲ့ ကမ္ဘာ့ လေထုတွင်း များပြားလာတဲ့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် ဓာတ်ငွေ့တွေ ကြောင့် ဟိမဝန္တာတောင်တန်း ဒေသရှိ အပူချိန်ဟာ မြင့်တက်လာပြီး ယခုလိုရေ ခဲမြစ်တွေ အရည်ပျော်မ ှုမြန်ဆန်လာခဲ့ ရတယ်လို့ ထောက်ပြထားကြ ပါတယ်။ လက်ရှိ အခြေအနေမှာ ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှုရဲ့ အလွန် ကြောက်စရာ ကောင်းတဲ့အန္တရာယ် ကြီးကို မျက်ဝါးထင်ထင် တွေ့ရှိနေရတဲ့ ဒေသဟာ ရေခဲမြစ်တွေ အရည်ပျော် ပျောက်ကွယ်နေတဲ့ ဟိမဝန္တာ တောင်တန်း ဒေသကြီးပဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီရေခဲမြစ်တွေ အရည်ပျော် ပျောက်ကွယ် သွားလောက်အောင် ဘယ်လောက် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်တွေ ထုတ်လွှတ်ခဲ့သလဲဆိုတာ တွက်ချက်လို့ မရသလို အဲဒီရေခဲမြစ်တွေ နောက်ထပ် အရည်ပျော်ကျ မသွားအောင် ဘယ်လောက် လုပ်ဆောင်ကြရမလဲ ဆိုတာ တွေးဆလို့ မရနိုင်ဘဲ ဖြစ်နေကြပါတယ်။ နီပေါနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် မဟိတ်ကူးမားနီပေါက "ဒီဖြစ်စဉ် ကြီးကို ခုခံကာကွယ်ဖို့ ကမ္ဘာလုံး ဆိုင်ရာ မူဝါဒ တစ်ခုတော့ ရှိဖို့လိုလာ ပြီဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ပူနွေးလာမှုဒဏ်ကို ဦးစွာ ခံစားနေရတဲ့ ကျွန်တော်တို့ နီပေါနိုင်ငံအနေနဲ့ ဒီစိန်ခေါ်မှုကြီးဟာ သေရေးရှင် ရေးသမျှ အရေးကြီးလာနေတယ်" လို့ ပြောကြောင်းပါ ခင်ဗျား။မောင်ပုဆိုးကြမ်းRef: ''A River Ran Through It''        By Bryan Walsh / LEH        (Time)

Tuesday, 19 Jan 2010

 အာဆီယံသည် နိုင်ငံရေးအရ အရေးကြီးသော ကုန်စည်အချို့နှင့် အဖွဲ့ ဝင် တစ်နိုင်ငံချင်း၏ စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလုံရေး နှင့်လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ၊ပြည်တွင်း မူဝါဒတို့ကို အသိအမှတ်ပြုပြီး အာဆီယံ စီးပွားရေး ဝန်ကြီးများသည် ဆန်နှင့်သကြား အတွက် အထူး စဉ်းစားပေးရန် အခြေပြစာချုပ်(Protocol to Provide Special Consideration for Rice and Sugar) ကို၂၀၀၇ ခုနှစ်၊သြဂုတ် ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ မာကာတီ မြို့၌ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြ ပါသည်။ အခြေပြ စာချုပ်၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ပုံမှန်မဟုတ်သော ကိစ္စများ အရအာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံသည် ဆန်နှင့် သကြားအတွက် CEPT သဘောတူစာချုပ်နှင့် ယင်းစာချုပ်နှင့် ဆက်စပ်သော အခြေပြ စာချုပ်များတွင် လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် သဘောတူထား သည့်ကတိကဝတ်များကို လျော့ပေါ့ရွှေ့ ဆိုင်းပေးရန် မေတ္တာရပ်ခံ တင်ပြလာပါက ခွင့်ပြုပေးရန်ဖြစ်ပါသည်။ ဤနေရာ၌ CEPTသဘောတူစာချုပ်နှင့် ယင်းစာချုပ်နှင့် ဆက်စပ်သော အခြေပြ စာချုပ်များတွင် လိုက်နာ ဆောင်ရွက်ရန် သဘောတူထားသည့် ကတိကဝတ်များ ကိုဖေါ်ပြရန် လိုအပ်ပါသည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက် နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့၌ လက် မှတ်ရေးထိုးခဲ့ သော CEPT သဘောတူ စာချုပ်ကို ပြင်ရန်အ ခြေပြစာချုပ် (Protocol  to Amend the Agreement on the Common Effective Preferential Tariff Scheme for  the ASEAN Free Trade Area-AFTA) ၏ အာတီကယ်-၁ အရ စက်မှုထုတ်ကုန်ပစ္စည်း အားလုံးသည် လည်း အကောက်ခွန်နှုန်း လျှော့ချသည့် ဇယားတွင် ပါရှိရမည်ဖြစ်ပါသည်။ လယ်ယာ ထုတ်ကုန် ပစ္စည်းများသည် အရေးကြီး ကုန်ပစ္စည်းများဖြစ်သဖြင့် အချို့ကို အကောက်ခွန်နှုန်း ဖယ်ရှား မပေးနိုင်ပဲလျှော့ချရုံသာလျှော့ချနိုင်သည် ဖြစ်၍ အရေးကြီးနှင့်အလွန်အရေးကြီး ကုန်ပစ္စည်းများ (List of Sensitive and Highly Sensitive Products) စာရင်းအဖြစ် ထားရှိခွင့်ရှိရန် ညှိနှိုင်း သဘောတူခဲ့ ကြပါသည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃၀  ရက်နေ့တွင ်စင်ကာပူနိုင်ငံ၌ အရေးကြီး နှင့်အလွန် အရေးကြီး ကုန်ပစ္စည်းများအတွက် အထူးအစီအစဉ်ဆိုင်ရာ အခြေပြ စာချုပ်(Protocol on the Special Arrangement for Sensitive and Highly Sensitive Products)ကိုလက်မှတ်ရေး ထိုးခဲ့ကြပြီး အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည်၊ အလွန်အရေးကြီး ကုန်ပစ္စည်းများ  စာရင်း (List of Highly Sensitive Products) နှင့် အရေးကြီး ကုန်ပစ္စည်းများ စာရင်း(List of Sensitive Products)တို့ ကို သီးခြားစီထား ရှိခဲ့ကြပါသည်။ယင်းအခြေပြ စာချုပ်၏ အာတီကယ်-၂အရအ ဆိုပါ ကုန်ပစ္စည်းများကို အကောက်ခွန် လျှော့ချပေးရမည့်  CEPTအစီအစဉ်သို့ သတ်မှတ်အချိန် ကာလတွင် ထည့်သွင်း ပေးကြရပါသည်။ အာတီကယ်-၃၊အရ CEPT အစီအစဉ်တွင် ပါဝင်လာသည့် ယင်းကုန်ပစ္စည်းများကို အကောက်ခွန် နှုန်းလျှော့ချရမည်ဖြစ်ရာ အရေးကြီး ကုန်ပစ္စည်း များဖြစ်ပါက၊သုညမှ ၅ ရာခိုင်နှုန်း            (ဝ-၅ %)ထိ လျှော့ချပေး ရမည်ဖြစ်ပြီး အလွန်အရေးကြီး ကုန်ပစ္စည်းများ ဖြစ်ပါက အနိမ့်ဆုံးရှိရမည့် နောက်ဆုံးအကောက်ခွန်နှုန်း(Ending rate) ကို ညှိနှိုင်းဆုံးဖြတ် ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ အထက်ဖေါ်ပြပါ၊ အကောက်ခွန်နှုန်းများ လျှော့ချပေးရမည့် ကတိကဝတ် များကို ဆန်နှင့် သကြားအတွက် အထူးစဉ်း စားပေးရန် အခြေပြ စာချုပ်အရ လျှော့ ပေါ့ရွှေ့ဆိုင်းခွင့်ပေးရန ်အတွက် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတိုင်းသည် မေတ္တာရပ်ခံ တင်ပြခွင့်ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် အင်ဒိုနီး ရှားနိုင်ငံသည် သာမန်မဟုတ်သော အခြေအနေများ အရ၊ ဆန်နှင့် သကြားဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်များကို လျော့ပေါ့ရွှေ့ဆိုင်း ခွင့် (Waiver) ရရန် မေတ္တာရပ်ခံ တင်ပြ ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။Waiver ရရန် ဆောင်ရွက်ရသည့် လုပ်ငန်းစဉ် ဝန်ကြီးများ ပါဝင်သော AFTA Codeသို့ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုမီရက် ၉၀  ကြိုတင်၍ စာရေးသား တင်ပြရပါမည်။ ထိုသို့ တင်ပြ သည့်စာတွင် Waiver တောင်းခံသည့် ကုန်ပစ္စည်း၏ AHTN Council၊ အကျိုးအကြောင်း ဖေါ်ပြချက၊် ယင်း ကုန်ပစ္စည်း၏ နောက်ဆုံး ၃ နှစ်အ တွက် သွင်းကုန် စာရင်းဇယား၊ ယင်းကုန်ပစ္စည်းအတွက် အကောက်ခွန်နှုန်း လျှော့ ချမည့် ယာယီပုံစ ံဇယားတို့ ပါရှိရမည်ဖြစ်ပါသည်။ AFTA Council က Waiver  ပေးရန် ဆုံးဖြတ်လျှင်အဆိုပါ ဆုံးဖြတ်ချက်တွင် လိုအပ်ပါက လိုက်နာ ဆုံးဖြတ်ချက်များ နှင့်အတူ Waiver ပေးသည့် အချိန်ကာလတို့ ပါဝင်ပါမည်။ပို့ကုန်နိုင်ငံများနှင့်ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး ခြင်း Waiver  ခံစားရသည့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံသည် ယင်းကုန်ပစ္စည်း တင်ပို့ရောင်းချသည့် အခြားအဖွဲ့ဝင ်နိုင်ငံက တောင်းဆိုလာလျှင် နှစ်နိုင်ငံ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခွင့် ပေးပြီး ပို့ကုန် နိုင်ငံ၏ ထိခိုက်နစ်နာမှုအတွက် ဖြေရှင်းပေး ရပါမည်။နှစ်ပတ်လည်ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း AFTA Council သည် Waiverကိစ္စ ကိုတစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး Waiverတောင်းခံသည့်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ၏ မေတ္တာရပ်ခံချက်ပေါ်မူတည်၍လိုအပ် လျှင် Waiverသက်တမ်းကိုတိုးမြှင့်ပေး နိုင်ပါသည်။အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံကို ဆန်နှင့်သကြား အတွက် Waiver သက်တမ်း တိုးမြှင့်ပေးခြင်း ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး ပျက်ကပ်နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ ဖြင့် တွေ့ကြုံနေရသော အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံက ဆန်နှင့် သကြားအတွက် Waiver သက်တမ်း တိုးမြှင့်ပေးရန် တင်ပြမှုအပေါ် အာဆီယံနိုင်ငံများက သဘောတူခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Waiver သက်တမ်း တိုးမြှင့်ရရှိသဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ဆန်နှင့် သကြား အပေါ် စည်းကြပ်သည့် အကောက်ခွန်နှုန်းများကို အခြေခံ MFN နှုန်းအတိုင်း စည်းကြပ်ခွင့်ရရှိ ပါသည်။ သို့ရာတွင် ယင်းကုန်ပစ္စည်း   ၂ မျိုးကို တင်ပို့ရောင်းချသော အခြား အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ ဈေးကွက်ဝင် ရောက်သည့် အခွင့်အရေးကို မထိခိုက်စေရန်အတွက် စိတ်ဝင်စားသည့် အဖွဲ့ဝင် ပို့ကုန်နိုင်ငံများနှင့် နှစ်နိုင်ငံညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးရပါသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် အာဆီယံဒေသ တွင်ဆန်နှင့်သကြားအများဆုံးတင်ပို့ ရောင်းချသည့် နိုင်ငံဖြစ်ပါ သည်။ ဗီယက်နမ်သည် ဆန်ကို ဒုတိယ အများဆုံးတင်ပို့ ရောင်းချသည့် နိုင်ငံဖြစ်ပါ သည်။ ထို့ကြောင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ သည်နှစ်နိုင်ငံညှိနှိုင်းမှုများအရဆန် ကိုထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့ မှ ခွဲေ၀၀ယ်ယူလျက် ရှိသကဲ့သို့ သကြားကိုလည်း ထိုင်းနိုင်ငံမှဝယ်ယူ တင်သွင်းလျက် ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ယခင်က မြန်မာနိုင်ငံမှ နှစ်စဉ် ဆန်တန်ချိန် တစ်သိန်းခန့်ဝယ်ယူ တင်သွင်းခဲ့သည့် ဖောက်သည် နိုင်ငံဖြစ်ပါသည်။ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံအချင်းချင်း ဖြစ်သဖြင့် ဈေးကွက်ဟောင်းကို မြန်မာ့ ဆန် ပြန်လည်တင်ပို့ ရောင်းချနိုင်သည့် အခွင့်အရေးများ ရှိနေကြောင်း တင်ပြလိုက်ပါသည်။မောင်မောင်ရီ

Tuesday, 19 Jan 2010

   မဟာစီးပွားပျက်ကပ်(Great Depression) နောက်ပိုင်း အဆိုးဝါးဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းကို ၂၀၀၈ခုနှစ် စီးပွားရေး တုံ့နှေးကျဆင်းမှုကြီး(Great Recession)ဟုပင် သတ်မှတ်သည်။ ယင်းအကျပ်အတည်း၏ နောက်ဆက်တွဲ နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုရေး အကျိုးဆက် များသည် မှန်းထားသလောက် မဆိုးဝါး မပြင်းထန်ခဲ့ပေ။ ၁၉၉၇-၉၈ အာရှငွေကြေး အကျပ်အတည်း ဖြစ်ပြီးနောက် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံ အစိုးရများ ကစင့်ကရဲ ဖြစ်ခဲ့ရမှုမျိုး မပေါ်ပေါက် ခဲ့ချေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် စတုတ္ထသုံးလပတ် အတွင်းက ချမ်းသာနိုင်ငံများ၏ အမှန်ဂျီဒီပီတန်ဖိုး သည် ၅%မှ ၁၀% အထိ ကျဆင်း သွားခဲ့ပြီး၊ စင်ကာပူ၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဘရာဇီးလ်တို့အပါအဝင် ကမ္ဘာတွင် အလျင်မြန်ဆုံး ဖွံ့ဖြိုးနေသည့် နိုင်ငံများ၏ နှစ်ချုပ်ဂျီဒီပီ ကျဆင်းမှုနှုန်းသည် ၁၅% ဝန်းကျင် အထိ ရောက်သွားခဲ့သည်။  ကုန်သွယ်မှုနှင့် ဘဏ္ဍာရေးလုပ် ငန်းတို့တွင် အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားကြသည့်  အတိုင်းအတာ အလျောက် စီးပွားရေး ထွန်းသစ်စ နိုင်ငံများအကြား ထိခိုက်နစ်နာမှု ကွဲပြား ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် စတုတ္ထ သုံးလပတ် အတွင်းက အာရှကျားနိုင်ငံ များ၏ ပို့ကုန်ရောင်းချမှု ပမာဏသည် ထက်ဝက်ခန့် အထိပင် ချောက်ချားဖွယ် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံ ဘဏ်လုပ်ငန်းများတွင် အကျပ်အတည်း ကြုံတွေ့ လာရသဖြင့် ထွန်းသစ်စနိုင်ငံ များသို့ အရင်းအနှီး စီးဝင်မှုသည်လည်း ထိုးကျသွားခဲ့ရသည်။ ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်း ဇာတ်သိမ်း သွားပြီဟု သုံးသပ် သူအများအပြား ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။  စီးပွားထွန်းသစ်စ နိုင်ငံများက အနောက် နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း ကူးစက်လာမည်ကို ကာကွယ်ရန် အတွက် မိမိပြည်တွင်း စီးပွားရေးကို အလေးပေးရန် အတွင်းဘက်သို့ ပြန်လှည့်ကြ လိမ့်မည်ဟု တွက်ဆခဲ့ကြ သည်။ အချို့ကလည်း လူဦးရေသန်းရာ ပေါင်းများစွာ ငတ်မွတ်ကြလိမ့်မည်ဟု ဟောကိန်း ထုတ်ခဲ့ကြ သည်။  ၂၀၁၀ ပြည့် နှစ်ဆန်းချိန်တွင် နှစ်ပေါင်း ၄၀ အတွင်းပထမဆုံးအကြိမ် အဖြစ်  စားနပ်ရိက္ခာ မလောက်ငသူ ဦးရေ အမှန်တကယ်ပင် သန်းတစ်ထောင် ဖြစ်လာသည်။ သို့သော်လည်း အခြားခန့် မှန်းချက်များကမူ လွဲချော်သွားခဲ့သည်။၂၀၀၈ ခုနှစ် နောက်ဆုံး သုံးလအတွင်း ကပ်ဘေး တစ်ခုပြီး တစ်ခု တွေ့ကြုံခဲ့ကြသော်လည်း ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် နာလန်ထ စီးပွားရေးသည် အရင်းအနှီး၊ ငွေချေးဘွန်းစာချုပ်အရောင်းအဝယ်နှင့် စတော့ဈေးကွက်များ၏ အခြေအနေတို့ ဖြင့် တိုင်းတာကြည့်လျှင် ထူထူထောင် ထောင်ဖြစ်လာသည်ဟုဆိုနိုင်သည်။    လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး ဖြစ်သည့် တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတို့မှာ ချမ်းသာ နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း ဒဏ်ကို များများစားစား မခံခဲ့ရသဖြင့် ရီဆက်ရှင် အဆင့် အထိ မရောက်ဘဲ ဖွံ့ဖြိုးမှု အရှိန်နှေးသွား ရုံသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘရာဇီးလ်နှင့် အာရှကျားနိုင်ငံများ၏ ကုန်ထွက် ကျဆင်းသွားခဲ့ ရသော်လည်း ပုံမှန်အခြေ အနေသို့ ပြန်ရောက်လာသည်။ ဘောလ် တစ် နိုင်ငံများတွင်မူ စီးပွားပျက်ကပ် အဆင့်သို့ ကျရောက်သွားခဲ့သည်။ အမေရိက စီးပွားရေး အပေါ်အမှီပြုခဲ့ သည့် မက္ကစီကိုတွင်လည်း အထိနာခဲ့ သည်။ အရှေ့ဥရောပနိုင်ငံများမှာ အာရှ နိုင်ငံများထက် ဆိုးဝါးစွာထိခိုက်ခဲ့ ကြပြီး၊ ဆင်းရဲသော အာဖရိကနိုင်ငံများ သည် ဝင်ငွေ အလယ်အလတ်တန်း ရှိကြသည့် အာရှနိုင်ငံ များထက် ပိုပြီး ထိခိုက်နစ်နာခဲ့သည်။  ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း ကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရာ၌ အနောက်နိုင်ငံ သားများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်တော့ ထွန်း သစ်စအာရှနိုင်ငံသားများက ကိုယ့်နိုင်ငံ၊ ကိုယ့်အစိုးရအပေါ် ပိုပြီးကျေနပ်အားရ ခဲ့ကြသည်။ စစ်တမ်းကောက်ကြည့်ရာ တွင် ၄၀ရာခိုင်နှုန်းကျော်က မိမိတို့ ဘဝကို ကျေနပ်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ မှာဆိုလျှင် ကျေနပ်အားရသူ ၈၇% ကျော်ရှိခဲ့သည်။ ပြင်သစ်၊ ဂျပန်နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့တွင်မူ ကျေနပ်သူ ၃၀% အောက်တွင်သာ ရှိသည်။ ဤအခြေ အနေက စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းမှ မြန်ဆန်စွာ နာလန်ထလာနိုင်ခြင်းကို ထင်ဟပ်ပြသည်ဟု ဆိုပါသည်။ အချုပ်ပြောရလျှင် ပြီးခဲ့သည့် အကျပ်အတည်း ကာလအတွင်း ယိမ်းယိုင်နေသည့် အခြေအနေ များထဲမှ ဖွံ့ဖြိုး ဆဲနိုင်ငံ အများစု၏ စီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲ မှုအရည်အချင်းမှာ ချီးကျူးဂုဏ်ပြုဖွယ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အရင်းအနှီး ဈေးကွက်များ ပုံမှန်အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ လာအောင် စွမ်းဆောင် နိုင်ခဲ့ကြသည်မှာလည်း အံ့သြဖွယ် ကောင်းသည်။ ဘဏ္ဍာရေး အထောက်အပံ့ များဖြင့် မြန်ဆန်စွာ တုံ့ပြန်ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း ကြောင့်လည်း ထွန်းသစ်စနိုင်ငံများ၏  ဘဏ္ဍာရေး ဆိုင်ရာ အမြော်အမြင် ကြီးမားမှုသည် အထင်ကြီး လေးစားရဖွယ် ဖြစ်လာရသည်။ စီးပွားရေး ပါဝါသည် မျှော်မှန်းထားသည်ထက် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာပင် အနောက်နိုင်ငံများအား စွန့်ခွာလာခဲ့ပြီ ဖြစ်ကြောင်း ပြီးခဲ့သည့် ရီဆက်ရှင်က အထင်အရှား ပြသလိုက်သည်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။ စီးပွားရေး ထွန်းသစ်စ နိုင်ငံကြီး ၂၀ ၏ ေ<ကးမြီ-ဂျီဒီပီအချိူး (Debt-to-GDP ratio)သည် အချမ်းသာဆုံး နိုင်ငံ ၂၀ တွင်တင်ရှိနေသည့် ေ<ကးမြီ-ဂျီဒီပီ အချိုး၏ ထက်ဝက်ခန့်သာ ရှိနေသည်။ နောင်နှစ် အနည်းငယ် အတွင်း ချမ်းသာနိုင်ငံများတွင် ေ<ကး မြီတာဝန် ပိုမိုဖိစီး လာဦးမည်ဖြစ်ရာ လာမည့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်ရောက်လျှင် ထွန်းသစ်စနိုင်ငံများ၏ေ<ကးမြီအချိုးမှာ ချမ်းသာနိုင်ငံများေ<ကးမြီအချိုး၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်သာ ရှိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်း ထားကြသည်။Ref:The Economistဦးဟန်ထွန်း(အခွန်)

Tuesday, 19 Jan 2010

ဘဏ္ဍာရေးစနစ် ၁၉ ရာစုနှစ် အရင်းရှင်စနစ် သည် စက်မှုလုပ်ငန်းအရင်းရှင်စနစ် (ပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုကို အခြေခံသော စနစ်)မှ ဘဏ္ဍာ အရင်းရှင်စနစ်သို့ ကူး ပြောင်းခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်း ဘဏ္ဍာ အရင်းရှင်စနစ်သည်  အရမ်းတိုးတက် ခဲ့သည်။ လုပ်ငန်းတိုင်းသည် ချေးငွေကိုဗဟိုပြု၍ လည်ပတ်လာရ သောအခါ ထုံးစံအတိုင်းဘဏ် စနစ် တစ်နည်းပြောလျှင် ဘဏ္ဍာရေး စနစ်သည် အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ရှိတော့သည်။ စီးပွားရေး တစ်ခုလုံးကို ဘဏ္ဍာရေး စနစ်က လွှမ်းခြုံထားလေရာ ကုန်ချောပစ္စည်း ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းတို့သည် ဒုတိယအဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ ဘဏ္ဍာရေးစနစ်နှင့် ကုန်ထုတ် လုပ်မှု စနစ်တို့ကို နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဘဏ္ဍာ ရေးစနစ်က အရာရာကို လွှမ်းမိုးသော စနစ်ဖြစ်လာသည်။ဂရိတ်ရီဆက်ရှင်း သို့ဖြင့် ၂၁ ရာစုနှစ် တစ်ခုလုံး ၌ ဘဏ္ဍာရေး စနစ်နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု စနစ်တို့ကြား တစ်ဖက်စောင်းနင်း ဖြစ်လာသည်။ ဤသို့ တစ်ဖက်စောင်းနင်း ဖြစ်နေချိန်၌ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စီးပွား ပျက်ကပ် (ဂရိတ်ရီဆက်ရှင်း)ဖြစ်ပေါ် လာသည်။ သို့သော် နိုင်ငံအသီးသီးတို့ ၏အစိုးရတို့က စီးပွားရေးထဲ ငွေအလုံး အရင်းနှင့်ဝင်ကယ်လိုက်သဖြင့် စီးပွားရေး ပြန်လည် နာလန်ထလာသည်။ သို့သော် ဘဏ္ဍာရေး လောကအပိုင်းက အရေးပါ အရာရောက်နေပြီး ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းတို့က တန်ခိုးမှိန်လာသည်။ သဘောမှာ ဘဏ္ဍာရေးစနစ်နှင့် ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းတို့ကြား မျှခြေပျက် စီးလာခြင်းဖြစ်သည်။ မန်နေဂျာရှားပါး စီးပွားရေး ပြန်လည်ဦးမော့ လာသည်လို့ သာဆိုသည် ဘဏ္ဍာရေး စနစ်နှင့်ထုတ်လုပ်မှု စနစ်တို့ကြား မျှခြေ ပျက်နေသည်။ ဤအခြေအနေသည်  ကောင်းသော အလားအလာ မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် မျှခြေပြန်ကိုက်ရန် အလို့ငှာ ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်း ပြန်လည ်သွက်လက်လာရန် စီစဉ်ဖို့လို သည်။ ကုန်ချော ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းတို့ကို နောက်ချန်ထား၍ မဖြစ်ပေ။ ထို့ကြောင့် စီးပွားရေး ပြန်နာလန်ထူချိန်၌ ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းတို့ ကိုမြှင့်တင်ရန် စဉ်းစားကြသည်။ သို့သော် အခက်အခဲ တွေ့နေသည်မှာ ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းတို့အတွက် အလုပ် သမား တွေရှိသော်လည်း မန်နေဂျာတွေ မရှိခြင်းဖြစ်သည်။ မန်နေဂျာ ရှားပါးနေ ခြင်းဖြစ်သည်။ မန်နေဂျာတို့သည် လစာကောင်းသော ဘဏ္ဍာရေး လောကထဲ တွင် ရောက်နေကြသည်။ ရည်မှန်းချက်ပြောင်းပြန်ပြောင်း  ကုန်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်း၌ ကုန်ပစ္စည်းကွာလတီ ကောင်းမွန်ရေးနှင့် ဈေးကွက်ဝေစု ပိုမိုရရှိရေး တို့ကို ရည်မှန်း ရသည်။ ဘဏ္ဍာရေးအက်ဆက်တို့ကို စီမံရာ၌ အက်ဆက်တန်ဖိုးတို့ကို မှန်မှန် ကန်ကန်အကဲဖြတ်နိုင်ရေးတို့က အရေး ကြီးသည်။ တစ်နည်းဆိုလျှင် အရင်း အနှီးတို့ကို ထိထိ ရောက်ရောက် လည်ပတ်ရန် စီမံဖို့အရေးကြီးခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ထုတ်လုပ်မှုလုပ် ငန်းဘက် ပြန်လည်ဦးတည်ဖို့ဆိုရင် အခြေခံရည်မှန်းချက်တို့ကို ပြောင်းပြန် ပြင်ဆင်ရန်လိုသည်။ အက်ဆက်တန်ဖိုး အကဲ ဖြတ်ခြင်း၌ ကျွမ်းကျင်မှုမှာ ကုန်ပစ္စည်း  အရည်အသွေး(ကွာလတီ) ကောင်းရေး နှင့် ဈေးကွက်ဝေစုတိုးချဲ့ ရေးဆိုသော ရည်မှန်းချက်တို့ ပြောင်းပြန် ပြန်ပြောင်းရ မည်။ အခြားပြဿနာ တစ်ခုမှာထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းတို့ အတွက် စီမံခန့်ခွဲရာမန်နေဂျာတို့ကို မည်သို့ရှာဖွေမည်နည်းဟု စဉ်းစား စရာလိုသည်။ လက်ရှိစီမံခန့်ခွဲမှု ကျောင်း တို့က လခကောင်းကောင်း ရသော ဘဏ္ဍာ ရေး၊ မန်နေဂျာတို့သာ မွေးထုတ်ထား သည်။ စက်ရုံ မန်နေဂျာတို့ကို လုံလုံ လောက်လောက ်မမွေးထုတ်ထားပေ။ ထို့ကြောင့် စီးပွားစီမံ ကွပ်ကဲမှုကျောင်းတို့ ၏ ယဉ်ကျေးမှုပုံစံကို မပြောင်းလဲဘဲ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်း ဘက်ရွှေ့ပြောင်း ရန်မဖြစ်နိုင်ဟုဆိုသူက ဆိုလာသည်။ လိုရင်းပြောလျှင် ဘဏ္ဍာ ရေးလောကကို အရေးပေးခြင်းမှ ထုတ်လုပ်မှုဘက် အရေးပေးခြင်းသို့ ရွှေ့ ပြောင်း ရမည်။အညွှန်း။ The New Republicမောင်စူးစမ်း

Thursday, 14 Jan 2010

စားသုံးသူကာကွယ်ပေးရေးဘယ်နေ့လဲ     ကမ္ဘာပေါ်မှာလူထုအတွက် အမှတ်ရပြီးမမေ့သင့်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေအတွက် နေ့ထူးနေ့မြတ်၊ အမှတ်တရနေ့တွေ သတ် မှတ်ပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံးလှုပ်ရှားမှုလေးတွေ ပုံစံမျိုးစုံနဲ့ဆောင်ရွက်တာတွေရှိပါတယ်။ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာနေ့၊ အမေနေ့၊ ချစ်သူများနေ့ စသည်စသည်ဖြင့်သောနေ့တွေထဲမှာ ဒီနှစ်တော့နေ့တစ်နေ့တိုးလာပါတယ်။ အဲဒါကတော့ တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စားသုံးသူအားလုံး အတွက်  ''ကမ္ဘာ့စားသုံသူ အခွင့်အရေးများနေ့ (World Consumer Rights Day)'' ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရက်ကိုတော့ အပြည်ပြည် ဆိုင်ရာ စားသုံးသူများအဖွဲ့ (Conumer International) ကနေပြီး တော့ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ကို သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဆောင်ပုဒ်    ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ကျင်းပမဲ့ ၂၀၁၀ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ ကမ္ဘာ့စားသုံးသူအခွင့်အရေးများနေ့ Consumer Rights Day အတွက် ဆောင်ပုဒ်ကတော့ ''Our Money, Our Rights"  ''ကျွနု်ပ်တို့ရဲ့ ငွေကြေး၊ ကျွနု်ပ်တို့ရဲ့အခွင့်အရေး'' ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စားသုံးသူအကာအကွယ်ပေးရေးအစ    စားသုံးသူ အကာကွယ်ပေးရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ပထမဆုံး စတာကတော့ အမေရိကန်ပါ။ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ကြီးအနေနဲ့ ကတော့ ၁၉၈၅ ခုနှစ်ကစတင်ပြီး အခြေခံအချက် ၈ ချက်နဲ့ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။  အာဆီယံအဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ကတော့ ၂၀၀၇ ခုနှစ်က စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ (Commerce Journal Vol.9, No. 16/39 တို့တွင် အသေးစိတ်ဖော်ပြပြီး)အသင့်တော်ဆုံးအချိန်    အခုကာလအချိန်အခါဟာ စားသုံးသူကာကွယ်ပေးရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စားသုံးသူများအားလုံးပါဝင် ဆောင်ရွက်ဖို့ အတွက် စတင်ပြီးပညာပေးဘို့အတွက် အသင့်တော်ဆုံးအချိန်အခါဖြစ်နေတဲ့အတွက် ကမ္ဘာ့စားသုံးသူအခွင့်အရေး များနေ့ကို သတ်မှတ်ရတာပဲဖြစ်ပါ တယ်။ ဒီနှစ်ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးစားသုံးသူများ အခွင့်အရေးနေ့မှာတော့ ဆောင်ပုဒ်အတိုင်း ငွေကြေး ဆိုင်ရာဝန်ဆောင်မှုတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ထင်သာမြင်သာအောင်မီးမောင်းထိုးပြကြရမှာပါ။ ဆိုလိုတာကတော့ တည်ငြိမ်စိတ်ချရပြီး သင့်တင့်မျှတတဲ့ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းဟာ စားသုံးသူအား လုံး နေရာတိုင်းမှာရှိနေတဲ့သူ အားလုံးအတွက် အရေးပါ မှာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ်ဘူးဆိုရင်တော့ အခုကာလမတိုင်ခင် အချိန်တွေတုံးက စားသုံးသူတွေရဲ့ပြဿနာကိုချပြဥပမာပေး ဆောင် ရွက်မယ်ဆိုရင်လည်း အခုအချိန်အခါဟာအသင့်တော်ဆုံးအချိန်ဖြစ်ပါတယ်။အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စားသုံးသူအဖွဲ့ရဲ့ဆန္ဒ    အတိတ်ကာလကနေ အခု အချိန်ထိကြုံရတဲ့ စားသုံးသူတွေရဲ့နစ်နာဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ အခွင့်အရေး၊ ပြဿနာ၊ နစ်နာဆုံးရှုံးမှုတွေကို စနစ်တကျဖော် ထုတ်ပြီး မီးမောင်းထိုးပြနိုင်ဖို့အတွက် အကောင်းဆုံးအချိန်ရောက်ပြီဆိုပြီး၊ ရက်သတ်မှတ်ပြီးဆောင်ရွက်တာပါ။ ဒါကြောင့် လူထုဆွေးနွေးပွဲကျင်းပကာ စာစောင်ထုတ်ဝေတာတွေ၊ တစ်ဖွဲ့ချင်း ဆွေးနွေးတာတွေ ဆောင်ရွက်ပေးစေချင်တာပါ။ ဒီလိုဆောင်ရွက်ပေးရင်တော့ မိမိနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ စားသုံးသူတွေ အားလုံးဟာ အတွေ့အကြုံလဲရ၊ ပညာလဲရပြီး စားသုံးသူကာကွယ် ပေးရေး၊ စားသုံးသူအခွင့်အရေးတွေကိုနားလည်သဘောပေါက်သွားကြမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုစားသုံးသူတွေကို အတွေ့အကြုံ၊ အသိ ပညာ၊ ဗဟုသုတပေးနိုင်ဖို့ အတွက်ကတော့ မိမိကိုယ်တိုင်ဘဲ လက်တွေ့ကွင်းဆင်းပြီးတွေ့ရှိလာတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို အထောက်အထားခိုင်လုံစွာ ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်တွေနဲ့ချပြဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပါကြောင်း။

Pages