Background
ပြီးခဲ့သည့် ဇွန်လအတွင်း စာရင်းဝင်ကုမ္ပဏီများ၏ စတော့ရှယ်ယာ အရောင်း အဝယ်ဖြစ်မှုတန်ဖိုး ကျပ်သန်း ၆၀ဝကျော်ရှိခဲ့ကြောင်း ရန်ကုန်စတော့အိတ်ချိန်း (ှ့ဌ) မှ သိရ သည်။ အဆိုပါကာလအတွင်း အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မြောက်သည့် ရှယ်ယာ အစောင် ရေ စုစုပေါင်း ၂၂၄၁၈၃ စောင်ရှိပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် ကျပ် ၆၈၄ ဒသမ ၃၅ သန်းရှိခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုချင်းစီ၏ အစုရှယ်ယာရောင်းချနိုင်မှုအနေဖြင့်Myanmar Investment(FMI)) က အစုရှယ်ယာ ၁၈၉၇၄ စောင် ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး တန်ဖိုး ကျပ် ၁၇၂ သန်း၊ ပြညောမေ ွှ့ငူတေေ ှနဇ ံသိူငညျါ ဏကဘူငခ (ြွှှံ) က အစုရှယ်ယာ ၆၂၂၁၀ စောင် ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး တန်ဖိုး ကျပ် ၂၀၂ဒသမ ၆၂၄ သန်း ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ရွှေလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း YGEA မှ ထုတ်ပြန်လျက် ရှိသည့် အကယ်ဒမီ မီးလင်းရွှေ တစ်ကျပ်သားဈေးနှုန်းမှာ ယခုတစ်ပတ်အတွင်း ကျပ် ၄၆ သိန်းကျော်တွင်ရှိပြီဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါအသင်းမှ သိရသည်။ YGEA မှ နေ့စဉ်ရောင်းချရမည့် ရွှေဈေးနှုန်းကို တစ်နေ့သုံးကြိမ် ထုတ်ပြန်ပေးလျက်ရှိကြောင်း၊ ရွှေရောင်းချသည့်အခါတွင် သတ်မှတ်သည့် ဈေးနှုန်းအတိုင်း ရောင်းချပါရန် အသိ ပေးထားပြီး ရွှေဆိုင်များကိုလည်း နေ့စဉ်ဖွင့်လှစ်၍ အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ပါရန် ပန်ကြားထားသည်။
လွဲမှားနေသည့် အယူအဆတစ်ခုမှာ IPO သည် ချမ်းသာ မှုအတွက် လုံးဝအာမခံသည်ဆိုသည့် အချက်ဖြစ်သည်။ IPO များမှတစ်ဆင့် အလွန့်အလွန်ချမ်းသြွာကယ်ဝသွားသည့်Google Starbucks Alibaba စသည့် ကုမ္ပဏီများရှိသော်လည်း IPO မှာ အခြားသောရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကဲ့သို့ပင် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ Risk)) ရှိ စမြဲဖြစ်သည်။ IPO နည်းဗျူဟာကို စဉ်းစားခြင်းမပြုမီ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံသူတို့အနေဖြင့် IPO ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ၊ ဘယ်လို အလုပ် လုပ်လဲဆိုသည်ကို နားလည်အောင် လေ့လာဖို့ အရေးကြီးပါသည်။
အသီးမှာ ဘုရင်ဟု ဆိုစမှတ်ရှိသော ဒူးရင်း သီး၏ အင်္ဂလိပ်အမည်မှာDURAIN၊ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Durio Zibethenus ၊ မျိုးရင်းအမည်မှာ Bombaceae ဖြစ်ပြီး မူရင်းဒေသမှာ အီကွေတာ မိုးသစ်တောဒေသများနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများဖြစ်တဲ့ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ ထိုင်းနှင့် မြန်မာတို့တွင် အဓိက ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။ မြန်မာပြည်တွင် မြန်မာပြည် တောင်ဘက်ပိုင်း မွန်၊ ကရင်၊ တနင်္သာရီဒေသများတွင် အကောင်းဆုံး စိုက်ပျိုး ဖြစ်ထွန်းသည့် အသီးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်၊ ပဲခူး အရှေ့ခြမ်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး တို့တွင်လည်း ယခုအခါ စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးလာကြ သည်။
နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးနှင့် လူနေမှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားမှုသည်လည်း ကဏ္ဍအလိုက် ဆန်းသစ်တီထွင် ဖန်တီးနိုင်မှု၊ နိုင်ငံတွင်းရှိ အသေးစားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှု၊ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု များပြားလာမှုစသည့် အချက်များအပေါ်တွင် မူတည်လျက်ရှိသည်။ မူပိုင်ခွင့် (Intellectual Property) ) သည် အဆိုပါကဏ္ဍများ ဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်စေရေးအတွက် အဓိကစီးပွားရေးကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ကုန်အမှတ် တံဆိပ်မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ အပါအဝင် မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေ လေးရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်း ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မူပိုင်ခွင့်စနစ်တစ်ခုကို စတင်ကျင့်သုံးရန် အတွက် ပထမဦးဆုံးခြေလှမ်းသည် အမှတ်တံဆိပ် မှတ်ပုံတင် လျှောက်ထားခြင်းဖြစ်လာသည်။ အမှတ်တံဆိပ် အဟောင်းများ အတွက် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်မှစ၍ အီလက်ထရွန် နစ် မှတ်ပုံတင်စနစ် WIPO File System) ဖြင့် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် ကနဦး စတင်လက်ခံခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်အနေဖြင့် Online Trading Platform မှတစ်ဆင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်မှ စတင်၍ ဇွန်လအထိ ပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် ဒေါ်လာ၊ တရုတ်ယွမ်နှင့် ထိုင်းဘတ်များ ရောင်းချပေးလျက် ရှိပြီး ဇွန်လအထိ နိုင်ငံခြားငွေပမာဏ ဒေါ်လာ ၃၆ သန်းခန့် ရောင်းချပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်အနေဖြင့် Online Trading Platform မှတစ်ဆင့် ငါးလတာကာအတွင်း ၁၄ ကြိမ် ရောင်း ချပေးထားပြီး စုစုပေါင်း နိုင်ငံခြားငွေပမာဏ ဒေါ်လာ ၃၆ သန်းခန့် ရောင်းချပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ Online Trading Platform အပြင် အခြား နည်း လမ်းများဖြင့် နိုင်ငံခြားငွေများက
ဘိလပ်မြေ
မော်လမြိုင်မြို့၌ ဇွန်လစတုတ္ထ ပတ်တွင် ဘိလပ်မြေ ဈေးကွက်မှာ အရောင်းအဝယ် ပုံမှန်ရှိနေပြီး ဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်နေကြောင်း သိရသည်။ ဈေး ကွက်ထဲ အရောင်းအဝယ် ပုံမှန်ဖြစ်နေ သောဈေးမှာ ယခုတစ်ပတ်တွင် ကြံ့နှစ် ကောင် (အနီ) ကျပ် ၁၃၆၀ဝ၊ ကြံ့တံဆိပ် (အပြာ) ကျပ် ၁၂၄၀ဝ၊ ကြံ့တံဆိပ်(အဝါ) ကျပ် ၁၂၁၀ဝ ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ် နေပြီး မော်လမြိုင်မြို့၌ ဓာတ်မြေသြဇာ နှင့် ပိုးသတ်ဆေးဈေးနှုန်းမှာ အရောင်း အဝယ်ပုံမှန်ရှိနေပြီး ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ် နေကြောင်း သိရှိရသည်။
ဓာတ်မြေသြဇာ
မြန်မာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးကို အခြေခံသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ စိုက်ပျိုးရေးထုတ် ကုန်များကို အများဆုံးတင်ပို့ပြီး မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို လည်း တွဲဖက်လုပ်ကိုင်နေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် မြစ် ချောင်း၊ အင်းအိုင်ပေါများသော နိုင်ငံဖြစ်သည့်အတွက် ငါး လုပ်ငန်းကဏ္ဍသည် နိုင်ငံ၏ အရေးပါသော စီးပွားရေးကဏ္ဍအဖြစ် ပါဝင်နေသည်။
ကမ္ဘာ့လောင်စာဆီ ဈေးကွက်အနေဖြင့် အခြေအနေအား လေ့လာကြည့်ရာတွင် ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းသည် ဇွန် ၂၄ ရက် ွူသဘေူ ဏနအမသူ ဏမငခနျ ျွှနဘျငအန တွင် ဖော်ပြထားရှိသည့် ဈေးနှုန်းများအရ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း ၁၂၅ နိုင်ငံအနက် နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံသည် ယခု တစ်ပတ်တွင် ၁၀ ဒသမ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှု အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့ပြီး အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် ၇ ဒသမ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံတွင် ၄ ဒသမ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း နှင့် ဃကမခေသေ နိုင်ငံတွင် ၄ ဒသမ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ဈေးနှုန်းမြင့်တက်ခဲ့သည့် နိုင်ငံပေါင်း ၂၆ နိုင်ငံရှိကြောင်း တွေ့ရှိရ သည်။