Main menu

Background

Wednesday, 10 Mar 2010

     တချို့လူတွေက ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာနေတာကို မယုံကြည်ကြဘူး။ ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ် သဘာဝ တရားကြီးရဲ့ ပြောင်းလဲမှုရလဒ်လို့ပဲ ယုံကြည်နေ ကြပါတယ်။

Monday, 8 Mar 2010

မြန်မာ့ရေကြောင်းသဘာဝအရ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားမှာ အလေ့အကျ ပေါက်နေကြတဲ့ သဘာဝသစ်ဥသစ်ဖု ဖြစ်တဲ့ "ဝဥ" က အခုတော့ ပြည်ပနိုင်ငံ ခြားငွေ ရရှိစေတဲ့ ပြည်ပပို့ကုန်အဖြစ် လူသိများလာပါပြီ။"ဝဥ" ကို ဘာကြောင့်လူသိများလာတာလဲ "ဝဥ"ကို လူသိများလာတဲ့ အကြောင်း အရင်းကို လေ့လာတဲ့အခါ "ဝဥ"က ဆေးဖက်ဝင်သစ်ဥ သစ်ဖုဖြစ်သလို စား သောက်ကုန်အမျိုးမျိုးကိုလဲ ထုတ်လုပ် စားသုံးနိုင်တဲ့အတွက် ဂျပန်နိုင်ငံအပါ အဝင် နိုင်ငံများမှ ကြိုက်နှစ်သက်စွာ အသုံးပြုကြကြောင်း သိရပါတယ်။ဆေးဖက်ဝင်တဲ့ "ဝဥ" "ဝဥ"ရဲ့ ဆေးဖက်ဝင်ပုံကို လေ့လာ ကြည့်တော့ "Glucomannan" ဆိုတဲ့ ဓါတ်ပါဝင်မှုဟာ "ဝဥ" တစ်မျိုးတည်းမှာ သာရှိပြီး ဒီဓါတ်က ကယ်လိုရီ (Calorice) အလွန်နည်းတဲ့အတွက် ဝဖြိုးမှုကို တားဆီးနိုင်ကြောင်း၊ ရေမှာပျော်ဝင်မှု များပြီး ဖောင်းပွအားမြင့်မားတဲ့အတွက် စားသုံးသူကို ဆာလောင်မှုပြေပျောက် စေပြီး တင်းတိမ်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်ကြောင်း၊ ဒါကြောင့် အဆာခံနိုင်ပြီး နောက်ဆက် တွဲအနေနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်သွယ်လျချပ်ရပ် စေကြောင်းစတဲ့ အစွမ်းအာနိသင်တွေ ကို သိရပါတယ်။ ဒါ့ပြင် "ဝဥ" မှာ အမျှင် ဓါတ်<ကယ်ဝတဲ့အတွက် အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းကို သန့်ရှင်းစေတယ်။ ဒီအမျှင်ဓါတ်တွေက အဆိပ်အတောက် တွေကို စုပ်ယူဖယ်ရှားပေးတဲ့အတွက် ကင်ဆာရောဂါ အထူးသဖြင့်အစာအိမ် နဲ့ အူလမ်းကြောင်းကင်ဆာရောဂါကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တယ်လို့လည်း သိရပါ တယ်။ ပြီးတော့သွေးထဲမှာ ပိုလျှံနေတဲ့ ကိုလက်စထရော (Colestrol) ကို စုပ် ယူဖယ်ရှားပေးတဲ့ရလဒ်ကြောင့် နှလုံး ရောဂါကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ခြင်း၊ ပိုလျှံ တဲ့ သကြားဓါတ်တွေကို စုပ်ယူဖယ်ရှား ပေးတဲ့အတွက် ဆီးချို၊ သွေးချိုရောဂါ တွေကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ခြင်းစတဲ့ အစွမ်းတွေကိုလည်း လေ့လာသိရှိရပါ တယ်။ ဒီလိုဂုဏ်သတ္တိထူးတွေ ပြည့်စုံ <ကယ်ဝပြီး လူသားတို့ရဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို အထောက်အကူပြုနေတဲ့ သဘာဝသစ် ဥသစ်ဖုဖြစ်တာကြောင့် "ဝဥ"ကို လူ ကြိုက်များနေကြတာဖြစ်ကြောင်းပါ။စားသောက်ကုန်အမျိုးမျိုးထုတ်လုပ်တဲ့ "ဝဥ" "ဝဥ" ကနေ စားသောက်ကုန်အမျိုး မျိုးထုတ်လုပ်စားသုံးကြတာကို လေ့လာ ကြည့်ရာ"ဝဥ"က ဂျပန်လူမျိုးရဲ့ အမျိုး သားအစားအစာဖြစ်ပြီး"ဝဥ"ကထုတ် လုပ်တဲ့ စားသောက်ကုန်အမျိုးမျိုးကို နှစ်သက်စားသုံးကြတယ်လို့ သိရပါ တယ်။ "ဝဥ"ကနေ ခေါက်ဆွဲ၊ ကြာဇံ၊ အသားတု၊ စွပ်ပြုတ်စတဲ့ စားသောက် ဖွယ်ရာတွေ ပြုလုပ်တဲ့အပြင် အာလူး ကို ဟင်းချက်စားလို့တစ်မျိုး၊ တို့ဟူးလုပ် ပြီးသုပ်စား၊ ချက်စားလို့တဖုံ စုံလင်စွာ စားသောက်ကြပါတယ်တဲ့။ ဒါ့အပြင် အချိုပွဲအနေနဲ့ "ဝဥ"နဲ့လုပ်တဲ့ ဂျယ်လီ၊ ကျောက်ကျော၊ ပူတင်း၊ တော်ဖီနဲ့ သကြားလုံးတွေကို လည်း နှစ်ခြိုက်စွာ စားသုံးကြပါတယ်တဲ့။ ဂျပန်မှာ တစ်နှစ် ကို "ဝဥ" စားသုံးမှုတန်ချိန် ၅၀၀၀ ခန့်ရှိ တယ်လို့ သိရတဲ့အတွက် "ဝဥ"ရဲ့ပို့ကုန် ဈေးကွက်က အခိုင်အမာရှိနေတာ သေ ချာပါ တယ်။မြန်မာ့ဝဥခြောက်တင်ပို့မှုအခြေအနေ မြန်မာ့ဝဥခြောက်ကို ဂျပန်နိုင်ငံသို့ အများဆုံး တင်ပို့နေပြီး၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ သို့ ဒုတိယနဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံသို့ တတိယ အများဆုံးတင်ပို့လျက်ရှိပါတယ်။ ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ဘဏ္ဍာနှစ်မှာ ပုံမှန်ကုန် သွယ်မှုလမ်းကြောင်းမှ "ဝဥခြောက" တန် ချိန် ၂၃၀ ကျော်၊ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ သန်းခွဲကျော်ဖိုး တင်ပို့ခဲ့ပြီး နယ်စပ် ကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းမှ တန်ချိန် ၃၀၀၀ ခန့်၊ ကန်ဒေါ်လာ ၄ သန်းကျော် ဖိုးတင်ပို့ခဲ့ကြောင်း လေ့လာသိရှိရပါ တယ်။ ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ဇန်နဝါရီလအထိ ပုံမှန်ကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းမှ "ဝဥ ခြောက်" တန်ချိန် ၃၃၆ တန်ကျော်၊ ကန်ဒေါ်လာ ၂ ဒသမ ၇ သန်းကျော် ဖိုး တင်ပို့ခဲ့ပြီး နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှုလမ်း ကြောင်းမှ တန်ချိန် ၂၀၀ ကျော်၊ ကန် ဒေါ်လာ ၂ သန်းခွဲဖိုးခန့် တင်ပို့တယ်လို့ သိရှိရပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံကို အများဆုံး တင်ပို့ခဲ့တာပါ။ "ဝဥခြောက်"ဈေးနှုန်း အနေနဲ့ ၂၀၀၄-၂၀၀၅ ခုနှစ်က တစ်တန်ကို ကန်ဒေါ်လာ ၈၀၀ ခန့်သာ ရှိခဲ့ရာက ယခုဆိုရင် ဈေးကောင်းပိုမိုရရှိ လာပြီး တစ်တန်ကို ကန်ဒေါ်လာ ၂၅၀၀ ခန့်ရရှိနေတဲ့ အတွက် အကျိုး အမြတ်ရရှိမယ့် ပို့ုကုန်အမယ်ဖြစ်လာပါ ပြီ။ "ဝဥ"ရဲ့ အကျိုးအာနိသင်ကို သိရှိ အသုံးပြုသူများလာတဲ့အတွက် ဂျပန် နိုင်ငံသာမက၊ ကိုရီးယား၊ ထိုင်ဝမ်၊ ကနေဒါနဲ့ ဥရောပ နိုင်ငံများသို့ "ဝဥ" ဈေးကွက်တိုးချဲ့တင်ပို့နိုင်ဖို့ အလား အလာကောင်းတွေရှိလာပါပြီ။မြန်မာ့"ဝဥ"နဲ့ GSP အခွင့်အရေး မြန်မာ၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအိုနဲ့ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံများရဲ့"ဝဥ"တင်ပို့မှုကို ဂျပန်နိုင်ငံက မက်ထရစ်တန် ၂၄၀ ခွဲ တမ်းပေါ်မှာ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် (GSP) အခွင့်အရေးပေးထားကြောင်းနဲ့ ခွဲတမ်းကျော်ရင်တော့ တစ်ကီလိုဂရမ်ကို အမေရိကန် ၂၉ ဒေါ်လာ အခွန်ကောက် ခံတယ်ဆိုတာ သိရပါတယ်။ နိုင်ငံ ၄ နိုင်ငံအနက် မြန်မာနိုင်ငံက "ဝဥ"အများ ဆုံးထွက်ပြီး ကျန်သုံးနိုင်က မထွက် သလောက်ဆိုတာကိုလဲ သိရတဲ့အတွက် GSP အခွင့်အလမ်းကို မြန်မာတို့ မိမိရရ ဖမ်းဆုတ်ရယူနိုင်ဖို့လိုပါတယ်။ မြန်မာ  နိုင်ငံအနေနဲ့ သတ်မှတ်ခွဲတမ်းအတွင်း တင်ပို့နိုင်ရင် GSP အခွင့်အလမ်း အပြည့်အဝရရှိမှာပါ။ ဒါနဲ့စပ်လျဉ်းပြီး မြန်မာတိုင်းရင်း သားလုပ်ငန်းရှင်တို့ ကြိုးစားဆောင်ရွက် နေကြတဲ့ သတင်းများ ကိုလဲ အားတက် ဖွယ်ကြားသိရပါပြီ။ မြန်မာ့သဘာ၀ အလေ့ကျ "ဝဥ"ထွက်ရှိမှုက ဈေးကွက် လိုအပ်မှုအနေအထားအရ လုံလောက် မှုမရှိသေးတဲ့အတွက် "ဝဥ" စိုက်ပျိုးရေးခြံ တွေ စတင်စိုက်ပျိုးနေကြတဲ့သတင်း၊"ဝဥ" ကိုအပါးလွှာ၊ အခြောက်ခံ၊ အမှုန့် ကြိတ် စားသုံးနိုင်တဲ့ အဆင့်ရောက် သည်အထိ စက်ကိရိယာများနဲ့လည် ပတ်ဖို့ စတင်ဆောင်ရွက်နေကြတဲ့ သတင်းများကို ကြားသိနေပါပြီ။ သတိထားသင့်တာက အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံရဲ့ "ဝဥ"က မြန်မာတို့ထက်စောပြီး ခူးဆွတ်နိုင်တယ်။ မြန်မာတို့ရဲ့"ဝဥ"က စက်တင်ဘာလကျော်ကျော်မှ ထွက်ရှိ တယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံက တင်ဒါဖွင့်တာက မတ်လအလယ်ဆိုတော့ အချိန်ကိုက်ညီ မှုမရှိဘဲဖြစ်နေတဲ့အပေါ် နည်းလမ်းရှာ ဖွေ၊ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သင့်ပါတယ်။ ဒါ့ အပြင် "Glucomannan"ဓါတ်ပါဝင်မှု ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ရင် "ဝဥ"အမျိုး အစားကောင်းအဖြစ် စံချိန်စံညွှန်းသတ် မှတ်ချက်အရ အရည်အသွေးကောင်း အဆင့်မီတဲ့ "ဝဥခြောက်"များရရှိပြီး ရောင်းတန်းဝင်ဈေးကောင်းရရှိဖို့ နည်း ပညာပိုင်းဆိုင်ရာ လေ့လာမှု၊ စက်ကိရိ ယာအရည်အသွေးများမြှင့်တင်ဖို့ လို အပ်ပါတယ်။ ဆက်လက်ပြီး Value Added Product များအနေနဲ့ ထုတ် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားသင့်ပါတယ်။ ဒါမှ မြန်မာ့ "ဝဥ"များ ပြည်ပဈေးကွက်ပိုမိုတိုးချဲ့ထိုး ဖောက်တင်ပို့ပြီး ွှဏ အခွင့်အရေး အပြည့်အဝရရှိမှာဖြစ်တဲ့အတွက် အား ထုတ်ဆောင်ရွက်ကြပါစို့လို့ မြန်မာတိုင်း ရင်းသားလုပ်ငန်းရှင်များသို့ တိုက်တွန်း လိုက်ပါတယ်။ဒေါက်တာခင်ဦးမေ

Monday, 8 Mar 2010

အာဆီယံ-အိန္ဒိယFTAစတင်အကောင်အထည်ဖော်အာဆီယံ-အိန္ဒိယ  လွတ်လပ်သော ကုန် သွယ်ရေးဒေသ တည်ထောင်ရန်အတွက် ကုန်စည် ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်အတွင်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ လက်မှတ်ရေးထိုး ခဲ့ပြီး၊ ၁-၁-၂၀၁၀ နေ့မှစတင် အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါစာချုပ်အရ အကောက်ခွန် အခွင့်အရေး ခံစားနိုင်ရန်၊ ပင်ရင်းဒေသထောက် ခံချက် (ASEAN-India Co From AI) များကို ၁၅-၁-၂၀၁၀ နေ့မှစ၍ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက လုပ်ထုံးလုပ်နည်း နှင့်အညီ ထုတ်ပေးနေပြီဖြစ်၍ ကုန်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနနှင့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ဦးစီးဌာနတို့တွင် လျှောက်ထား ရယူနိုင်ပြီဖြစ် ကြောင်း ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ထားပါသည်။ပဲမျိုးစုံဈေးကွက်အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ပဲမျိုးစုံကိုနှစ်စဉ် အများ ဆုံး ဝယ်ယူတင်သွင်းသည့်နိုင်ငံဖြစ်ပါသည်။မြန်မာ နိုင်ငံသည် အာဆီယံ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနက် ပဲ မျိုးစုံ အများဆုံး တင်ပို့ရောင်းချသည့် နိုင်ငံဖြစ် ပါသည်။အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံမှ နှစ်စဉ် ပဲမျိုး စုံအများဆုံးဝယ်ယူတင်သွင်းသည့်နိုင်ငံဖြစ်ပါသည်။ပဲမျိုးစုံအရောင်းအဝယ်မပါသော FTAအိန္ဒိယနိုင်ငံအာဆီယံ-အိန္ဒိယ FTA တွင် ပဲမျိုးစုံအများ ဆုံး ဝယ်ယူတင်သွင်းသည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံကပဲမျိုးစုံကို FTA မှ ဖယ်ထုတ်ထားသဖြင့် ယင်းကုန်စည်များ သည် လွပ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေး၏ အကျိုးသက် ရောက်မှုမရှိသော ကုန်စည်များ ဖြစ်လာပါသည်။တစ်နည်းအားဖြင့်  အကောက်ခွန် အတားအဆီး (Tariff Barrier) အရလည်းကောင်း အုပ်ချုပ်မှု ပုံစံ (Non-tariff Barrier) အရ လည်းကောင်း၊ အကာအကွယ်ပေးထားသည့် ကုန်စည်များ ဖြစ်ပါ သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပဲမျိုးစုံအပေါ် စည်းကြပ် သည့် အခြေခံအကောက်ခွန်နှုန်းများမှာ-0708.10:Peas          30%0708.20:Beans         30ဝ%0708.90:Other Leguminous Vegetables  30%မြန်မာနိုင်ငံမြန်မာနိုင်ငံသည် ပဲမျိုးစုံ တင်ပို့ရောင်းချ သည့် နိုင်ငံဖြစ်သော်လည်း ပဲမျိုးစုံကို အာဆီယံ-အိန္ဒိယ FTA မှ Peas, Beans and other leguminous vegetables အောက်ရှိ ထောပတ်ပဲ၊ ပဲဖြူ၊ ကလေးပဲ၊ ကတ္တီပါ၊ ဆွန်တာပြာ၊ ဆိုကိတ်၊ ပဲလွန်း၊ ပဲယင်း၊ ပဲတီစိမ်း၊ မတ်ပဲ၊ ပဲစင်းငုံ၊ ပဲကြီး၊ ပဲပြား စားတော်ပဲ၊ ပဲရာ ဇာနှင့် အခြားပဲများအပေါ်စည်းကြပ်သည့်အခြေခံ အကောက်ခွန်နှုန်းမှာ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပါ သည်။ထိုင်းနိုင်ငံထိုင်းနိုင်ငံသည် ပဲမျိုးစုံအပေါ်   စည်းကြပ် သည့် အခြေခံအကောက်ခွန်နှုန်းကို ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း သတ်မှတ်ထားပါသည်။ အာဆီယံ-အိန္ဒိယ  FTA တွင် 0708.10:Peas နှင့် 0708.90:Other Leguminous Vegetables တို့ကို သာမန်လမ်း ကြောင်း (၂)တွင် ထည့်ထားပြီး ၃၁-၁၂-၂၀၁၆ နေ့တွင်အကောက်ခွန်နှုန်း သုည (ဝ%)သို့လျှော့ချ ပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် 0408.20: Beansကို အရေးကြီး ကုန်ပစ္စည်းစာရင်းတွင် ထည့်ထား ပြီး ၃၁-၁၂-၂၀၁၆ နေ့တွင် အကောက်ခွန်နှုန်း ၅ ရာခိုင်နှုန်းသို့လျှော့ချ၍ ယင်းနှုန်းအတိုင်း ဆက် လက် စည်းကြပ်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ဗီယက်နမ်နိုင်ငံဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ပဲမျိုးစုံကို အကောက် ခွန်နှုန်း ဖယ်ရှားပေးမည့် သာမန်လမ်းကြောင်း (၁) တွင် ထည့်ထားပါသည်။  Peas, Beans and other leguminous vegetables အောက်ရှိ ပဲ မျိုးစုံအပေါ်စည်းကြပ်သည့် အခြေခံအကောက်ခွန် နှုန်းမှာ ၃၀ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပါသည်။ ယင်းအကောက် ခွန်နှုန်းများကို ၃၁-၁၂-၂၀၁၈ နေ့တွင်အကောက် ခွန်နှုန်း သုညရာခိုင်နှုန်းသို့ လျှော့ချပေးမည် ဖြစ်ပါ သည်။အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ပဲမျိူးစုံကို အာဆီယံ-အိန္ဒိယ  FTA မှ ဖယ်ထုတ်ထားပါသည်။  Peas, Beans and other leguminous vegetables အပေါ် စည်းကြပ်သည့် အခြေခံအကောက်ခွန် နှုန်းမှာ မြင့်မာခြင်းမရှိဘဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်း သတ်မှတ် ထားပါသည်။မလေးရှားနိုင်ငံမလေးရှားနိုင်ငံသည် ပဲမျိုးစုံကို အကောက် ခွန်နှုန်း ဖယ်ရှားပေးမည့် သာမန်လမ်းကြောင်း(၁) တွင် ထည့်ထားပါသည်။ 0708.10.900: Others၏ အခြေခံအကောက်ခွန်နှုန်းမှာ ၁၀  ရာခိုင်နှုန်းဖြစ် ပြီး ကျန်ပဲမျိုးစုံအားလုံး၏ အခြေခံအကောက်ခွန် နှုန်းမှာ သုည(ဝ%)ဖြစ်ပါသည်။ 0708.10.900: Others၏ အခြေခံ အကောက်ခွန်နှုန်းကိုလည်း ၃၁-၁၂-၂၀၁၃နေ့တွင် သုည (ဝ%)သို့ လျှော့ချ မည်ဖြစ်ပါသည်။ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ပဲမျိုးစုံအပေါ် စည်း ကြပ်သည့် အခြေခံအကောက်ခွန်နှုန်းမှာ ၇ ရာခိုင် နှုန်းဖြစ်ပါသည်။ 0708.20:Beansကို အာဆီယံ-အိန္ဒိယFTA မှ ဖယ်ထုတ်ထားပြီး ကျန်ပဲမျိုးစုံတို့ ကို အကောက်ခွန်နှုန်းဖယ်ရှားပေးမည့် သာမန် လမ်းကြောာင်း(၁)တွင် ထည့်ထားပါသည်။ယင်းတို့ ၏ အခြေခံအကောက်ခွန်နှုန်း ၇ ရာခိုင်နှုန်းကို ၃၁-၁၂-၂၀၁၈ နေ့တွင် သုည(ဝ%)သို့ လျှော့ချ မည်ဖြစ်ပါသည်။လာအိုနိုင်ငံလာအိုနိုင်ငံသည် ပဲမျိုးစုံကို အကောက်ခွန် နှုန်း ၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချပေးမည့် အရေး ကြီး လမ်းကြောင်းတွင် ထည့်ထားပါသည်။ ပဲမျိုးစုံ အားလုံး၏ အခြေခံ အကောက်ခွန်နှုန်းမှာ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပြီး ယင်းတို့ကို ၃၁-၁၂-၂၀၂၁နေ့တွင် ၅ရာခိုင်နှုန်းသို့ လျှော့ချမည်ဖြစ်ပါသည်။ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ပဲမျိုးစုံကို အာဆီယံ-အိန္ဒိယ FTA မှဖယ်ထုတ်ထားပါသည်။ ယင်းတို့၏ အခြေခံ အကောက်ခွန်နှုန်းမှာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ပါသည်။သုံးသပ်ချက်အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်(၁၀)နိုင်ငံအကြား ပဲမျိုးစုံ ရောင်းဝယ်ခြင်းသည် အက်ဖ်တာ (AFTA) အစီ အစဉ်အရ အကောာက်ခွန်အခွင့်အရေး ရရှိပြီးဖြစ် ပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ အာဆီယံ-အိန္ဒိယFTAတွင် အာဆီယံနိုင်ငံများသည် ပဲမျိုးစုံနှင့် ပတ်သက်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံအား   အာဆီယံနိုင်ငံများနည်းတူ အကောက်ခွန်အခွင့်အရေး ပေးနိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ စဉ်းစားရန်သာ ဖြစ်ပါသည်။အိန္ဒိယနိုင်ငံသည်  ပဲမျိုးစုံနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အဓိကဝယ်ယူ  တင်သွင်းသည့် နိုင်ငံဖြစ်သဖြင့် အာဆီယံနိုင်ငံများသည် အထူးသဖြင့် ပဲမျိုးစုံတင်ပို့ ရောင်းချသည့်   အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံသည် အာဆီယံ-အိန္ဒိယ FTAတွင် ပဲမျိုးစုံအတွက် အကောက်ခွန် အခွင့်အရေးပေးသင့်ပါသည်။သို့မှ သာ သဘောတူစာချုပ်၏ နောက်ဆက်တွဲ-၁အရ၊ အာဆီယံ-အိန္ဒိယ FTA မှ ဖယ်ထားသည့် စာရင်း (Exclusion List) ကို ဈေးကွက် ဝင်ရောက်ရေး ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် နှစ်စဉ် ပြန်လည် သုံးသပ်ရာ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံက FTAမှဖယ်ထားသည့် ပဲမျိုးစုံကို အကောက်ခွန် လျှော့ချ ဖယ်ရှားပေးရ မည့်စာရင်းသို့ ပြောင်းပေးရန် ဦးဆောင်ဆွေးနွေး ညှိနှိုင်းနိုင်သည့် အခွင့်အရေး ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ပါ သည်။အကယ်၍ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ သည် ပဲမျိုးစုံကို အာဆီယံ-အိန္ဒိယFTAမှ ဖယ် ထားပါက ပဲမျိုးစုံအတွက် FTAအောက်မှ Market Access ရရန်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် ပြန်လည်သုံး သပ် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးနိုင်သည့် အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံး သွားပြီဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ရရှိပါသည်။မောင်မောင်ရီ (ဘောဂဗေဒ)

Monday, 8 Mar 2010

မြန်မာနိုင်ငံ စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်သူများ အသင်းက ကြီးမှူးကျင်းပတဲ့ "မြန်မာစက်မှုပြပွဲ ၂၀၁၀" ကို မတ်လ ၅ရက်က ရန်ကုန်မြို့ ဒဂုံမြို့နယ် ရှိ တပ်မတော်ခန်းမ၌ကျင်းပခဲ့ရာ မြန်မာဆန်စက် ကုမ္ပဏီလီမိတက်မှ ပေါင်းစပါး ထုတ်လုပ်စက်ကို ပြပွဲမှာ ခင်းကျင်းပြသခဲ့ပြီး ပေါင်းစပါး ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ ပတ်သက်၍  PTAC-2 မှ  မေးမြန်းခဲ့ရာမှာ ဦးသောင်းဝင်း (သောင်းဝင်း စက်မှုလက်မှု)မှ အခုလို ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်-"ပထမပိုင်း စပါးကို သန့်စင်စေဖို့အတွက် စပါးသန့်စင်စက် (Paddy Cleaner )ဖြင့် သန့် စင်ပြီးတ ဲ့နောက် သိုလှောင်ကန် (Storage Bin) ထဲမှာ စပါးများကို သိုလှောင်ရပါတယ်။ သိုလှောင် ပြီးတဲ့ စပါးများကို ရေပူစိမ်အိုး (Soaking Tank) မှာထည့်ပြီး အပူချိန် (၇၀ C)နဲ့  ၈ နာရီခန့် ရေစိမ် ရပါတယ်။ စပါးမှာ ရေဝလာတဲ့အခါမှာ ရေနွေး ငွေ့ပေါင်းအိုး  (Boiling Tank)ထဲမှာ စပါးကို ၂၀ မိနစ်ခန့် ပေါင်းပြီးတဲ့နောက် ရလာတဲ့ ပေါင်း စပါးကို အအေးခံစက် (Bed Cooler) သို့ ပို့ပေး ရပါတယ်။ အဲဒီလို ပေါင်းစပါးအအေးခံတဲ့အခါမှာ စပါးအစိုဓာတ် ၂၈ရာခိုင်နှုန်းခန့်တက်သွားမှာ ဖြစ် ပါတယ်။}}"တဖန် LSU စနစ် စပါးအခြောက်ခံစက် (Paddy Dryer) ထဲကိုထည့်ပြီး  ပေါင်းစပါးကို အခြောက်ခံ ပြီးတဲ့နောက် တစ်ရက်မှ နှစ်ရက်အထိ အအေးခံနှပ်ထားတဲ့အခါမှာ စပါးအစိုဓာတ် ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရလာပါတယ်။  အဲဒီအချိန်ဟာ ပေါင်းဆန်ထုတ်လုပ်ကြိတ်ခွဲဖို့ အဆင်သင့် အနေအထားရောက်နေပါပြီ။ အဲဒီ ပေါင်းစပါးအခြောက် ခံစက်ကိုတော့ စပါးခွံမီးဖိုနဲ့ တွဲဆက် တပ်ဆင် အသုံးပြုထားပါတယ်။""ပေါင်းစပါးထုတ်လုပ်ရာမှာ အဓိက ရေနွေး ငွေ့အိုး (Boiler) လိုအပ်ပါမယ်။ ဒီမှာပြသထားတဲ့ နမူနာ စက်ပုံစံအတိုင်း ပေါင်းစပါးစက်တွေ ထုတ် လုပ်နေပါတယ်။ တစ်နေ့  တန် (၇၀)ကျ ပေါင်း စပါး ထုတ်လုပ်စက်တွေကို  ကျိုက်လတ်မြို့နယ်၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်နဲ့ အိမ်မဲမြို့နယ်များမှာ တွင်တွင် ကျယ်ကျယ် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးနိုင်ဖို့အတွက် တည် ဆောက်နေပါတယ်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ် အတွင်း ပြီးစီးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။"ပေါင်းဆန်၏အကျိုးကျေးဇူးများကို မေးမြန်း ခဲ့ရာမှာတော့ ဦးသောင်းဝင်းက ယခုလို ဆက်လက် ရှင်းပြခဲ့ပါတယ်-"မြန်မာလူမျိုးများအနေဖြင့် ဆန်ဖြူဖြူကို စားလေ့စားထရှိတဲ့အတွက်  ဆန်ပေါ်မှာ အုပ်နေ တဲ့ ဖွဲနုကို ကုန်အောင် ရေနဲ့ဆေးကြောခဲ့ရာမှာ ကျန်းမာရေးအတွက် လိုအပ်တဲ့ ဖွဲနုမှာရှိတဲ့ ဗီတာ မင်များ ရေတွင်ပါဝင်သွားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ပေါင်း စပါးက ထုတ်လုပ်ရရှိတဲ့ပေါင်းဆန်ဟာ ဖွဲနု ထဲမှာပါတဲ့ ဗီတာမင်B1, B2နှင့် အခြားသတ္တု ဓာတ်များကို ဆန်အတွင်းပိုင်းသို့  စိမ့်ဝင်သွား သည့် အတွက် အပျက်အစီးမရှိဘဲ ဆန်သားမှာ အပြည့် အဝရှိလာပါတယ်။ အဲဒီပေါင်းဆန်ကို ကြိတ်ခွဲရာမှ ထွက်ရှိတဲ့ ဖွဲနုမှာ အဆီ ဓာတ်များ   ပါဝင်ပြီး  ဗီတာမင်ဓာတ်မှာလည်း  ရေတွင်   ပျော်ဝင်သွား တာကို   မတွေ့ရတဲ့ အတွက်  အဲဒီဖွဲနုကို ဆီ ကြိတ်ရာမှာ ဆီပိုမိုထွက် ရှိတာကို တွေ့ရမှာ ဖြစ် ပါတယ်။""ပေါင်းဆန် အနေနဲ့ သာမန် ဆန်ဖြူထက် ဆန် အိုးတက်တဲ့အပြင် သတ်မှတ်အရည်အချင်း အလိုက် ဥပမာ-၅%၊ ၁၀%၊ ၁၅%၊ ၂၅% အစ ရှိသဖြင့် ဆန်ဖြူ (၁၀%) ဈေးနှုန်းနှင့် ပေါင်းဆန် (၁၀%) ဈေးနှုန်းမှာ ကွာခြားမှုမရှိတဲ့အတွက် ပေါင်းဆန်ဟာ စားသုံးသူအတွက် တွက်ချေကိုက် ပါတယ်။ ဒါ့အပြင်ထုတ်လုပ်ရာတွင်လည်း အောက်တန်း ပိုကောင်းပြီး ဆန်ပိုထွက်ရှိတာကြောင့် ထုတ်လုပ်မှု စရိတ် သက်သာပါတယ်။ စပါးတင်း ၁၀၀ ကြိတ် ခွဲလျှင် ရိုးရိုးဆန်ဖြူတင်း ၃၀ခန့်ရပြီး၊ ပေါင်းစပါး တင်း ၁၀၀ ကြိတ်ခွဲပါက ပေါင်းဆန်တင်း ၄၀ ရရှိ ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ပေါင်းဆန်ဟာ စားသုံးသူ အတွက်နဲ့ ထုတ်လုပ်သူအတွက်သာမက နိုင်ငံ တော်အတွက်လည်း စပါးပိုမိုစိုက်ပျိုးလိုက်သကဲ့သို့ သုံးဦးသုံးဖလှယ် အကျိုးရှိပါတယ်။"တစ်ချိန်က မြန်မာနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့ပေါင်း ဆန် ဈေးကွက်မှာ အစောဆုံး နေရာရရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ၁၉၉၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှာတော့ တင်ပို့နိုင်ခြင်းမရှိတော့ပါဘူး။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ တွေဖြစ်တဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံတို့ဟာ ကမ္ဘာ့ ဈေးကွက်မှာ နေရာအများဆုံး ရယူထားပါ တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ မြန်မာ့ပေါင်း ဆန်ဈေးကွက် ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် ဝိုင်းဝန်း ကြိုးပမ်းသွားကြရန် လိုအပ်ကြောင်း တင်ပြလိုက် ရပါတယ်။                                  PTAC-2

Monday, 8 Mar 2010

အခြေခံအဆောက်အအုံထိုင်းနိုင်ငံဟာ   ပြည်ပတင်ပို့ဖို့အတွက် အခြေခံအဆောက်အအုံများ အပြည့်အစုံ ရှိကြပါ တယ်။ သိုလှောင်ရုံများ၊ ထုပ်ပိုးရုံများ၊ ဆန်ပြန်လည် ကြိတ်ဖွပ်ရောနှောစက်ရုံတွေဟာ လိုတာထက် တောင်  ပိုနေသေးတဲ့အတွက်  ကြီးကြီးမားမား ပြဿနာမရှိကြဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ထိုင်းမှာ ဆန်ကို  ပြည်ပတင်ပို့တဲ့အခါ ကျောက်ဖယားမြစ်တစ်လျှောက် ဘန်ကောက်ဆိပ် ကမ်းသို့ ဆန်သယ်စီဘီတွဲများနဲ့ သင်္ဘောတင်ပေး လေ့ရှိပါတယ်။  တစ်ခါတစ်ရံ ဒီရေတက်ချိန်မှာ ပြဿနာ အနည်းငယ်ရှိတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် မှာ စီဘီတွဲတွေဟာ တံတားတွေ အောက်က ဖြတ်ဖို့ မလွတ်မကင်း ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။  ထိုင်းဆိပ် ကမ်းတွေကတော့ ကုန်တင်ကုန်ချမှာ အတော်မြန် ဆန် ထိရောက်မှုရှိကြပါတယ်။ ဆိပ်ကမ်းတွေမှာ တစ်နေ့ တန်ချိန် ၃-၄ ထောင် တင်နိုင်ပြီး သင်္ဘော ကရိန်းကို အားကိုးရမည်ဆိုပါက တစ်နေ့ တန် ၁၅၀၀ လောက်ပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ဆန်စပါးလုပ်ငန်းအတွက် ငွေကြေးရရှိမှုထိုင်း အိတ်စ်ပိုတာ ကုမ္ပဏီကြီးတွေအနေနဲ့ ငွေကြေးအရင်းအနှီး လိုအပ်ချက်မှာ ပြဿနာ ကြီးကြီးမားမား မရှိကြပါ။ ဆန်အရောင်းအဝယ် စာချုပ်ချုပ်ပြီးရင် တန်ဖိုးရဲ့ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း လောက်ကို ဘဏ်တွေကနေ အချိန်တိုချေးငွေအနေနဲ့ ရယူ နိုင်ပါတယ်။ စူပါမားကက်တွေက ရက် ၉၀ ကြာမှ ငွေချေလေ့ရှိပြီး၊ စူပါမားကက်ကိုသွင်းတဲ့ ဆန်စက် ပိုင်ရှင်တွေ လက်ကား ကုန်သည်တွေ အနေနဲ့လည်း ဆန်အစုအဆောင်းကို အနည်းဆုံး သုံးလလောက် ကြိုတင် စုဆောင်း ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ငွေကြေး ထောက်ပံ့မှုကို ရယူတဲ့အခါ အချိန်ကာလဟာ ၆ လလောက် ကြာမြင့်နိုင်ပါတယ်။  ဆန်စက်တွေ အနေနဲ့လည်း ဘဏ်တွေကနေ ဆန်အစုအဆောင်းတွေ ပြပြီး ငွေချေးနိုင်ပါတယ်။  ဘဏ်တွေက ဆန် စက်ပိုင်ရှင ်တွေရဲ့ဆန်အစုအဆောင်းတွေကို လာ ရောက်စစ်ဆေးပြီးမှ ငွေချေးကြပါတယ်။ Supply Chain တစ်လျှောက်မှာတော့ အိတ်စ်ပိုတာ တွေ လက်ကားကုန်သည်တွေဟာ ရက် ၃၀-၆၀ အတွင်း ငွေချေလေ့ရှိပါတယ်။ ဆန်စက်တွေအနေ နဲ့ ငွေကြေးနဲ့ပတ်သက်၍ အခက်အခဲတော့ရှိနိုင် ပါတယ်။ လယ်သမားဆီက ငွေလက်ငင်းချေပြီးမှ စပါးဝယ်ယူလို့ရပေမယ့် သူ့ဆီက ဆန်ဝယ်တဲ့ သူကိုတော့ အေ<ကးရောင်းရတဲ့ အလေ့အထတွေ ရှိနေတော့ Supply Chain  လမ်းကြောင်းမှာ ဒါတွေဟာ မဆန်းတော့ပါဘူး။ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာတွင် လွယ်ကူမှုထိုင်းနိုင်ငံမှ ဆန်ကို ပြည်ပတင်ပို့နိုင်ဖို့ အတွက် အခက်အခဲ သိပ်မရှိလှပါဘူး။ ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ခုနှစ်အတွင်းမှာ ပြည်ပတင်ပို့ဖို့အတွက် ဆန် ရရှိဖို့ အခက်အခဲတွေ့ခဲ့ရတာပါ။ ထိုင်း အိတ်စ်ပို တာတွေဟာ ဆန်ပြည်ပတင်ပို့မယ်ဆိုရင် consignment တိုင်းအတွက် ခွင့်ပြုချက် ရယူခဲ့ရပါ တယ်။ ပြည်ပတင်ပို့မယ့်ဆန်တွေကို များသောအား ဖြင့် ွှှ လို စစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီတွေက စစ် ဆေးခဲ့တာပါ။ ထိုင်းစစ်ဆေးရေးကုမ္ပဏီ အချို့ လည်း ပေါ်ပေါက်နေပါပြီ။ စစ်ဆေးရေး ကုမ္ပဏီ တွေဟာ ဆန်ရဲ့သတ်မှတ်အရည်အသွေး၊ အလေး ချိန်နဲ့ ပိုးသတ်မှိုင်းတိုက်လုပ်ငန်းအပေါ် စစ်ဆေး တာပါ။ အစိုးရကတော့ ဆန်မွှေးကိုပဲ အဓိကထား စစ်ဆေးပြီး "ဟုန်မာလီ" ဆန် စစ်ကြောင်း အာမခံ ချက် ပေးပါတယ်။  ဒါပေမယ့် စိတ်ချရတဲ့စစ်ဆေး ချက်မျိုး ဟုတ်၊ မဟုတ်တော့ သံသယရှိစရာပါလို့ အကဲခတ်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။အတိုင်ပင်ခံအခန်းကဏ္ဍထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဆန်စပါး မူဝါဒကော်မတီ(Rice Policy Committee) ကို အစိုးရကဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ထားပါတယ်။ အဆိုပါ ကော်မတီကို ဝန်ကြီးချုပ်က ဦးဆောင်ပါတယ်။ ဆပ်ကော်မတီ အဆင့်မှာတော့ state holders တွေပါဝင်ပါ တယ်။ သို့ပေမယ့် ဆပ်ကော်မတီရဲ့ဥက္ကဋ္ဌကတော့ နိုင်ငံရေးသမားများသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထုတ်လုပ်မှု၊ ရောင်းဝယ်ရေး၊ စပါးပေါင်နှံခြင်း၊ ဆန်များ ထုတ် ရောင်းခြင်း၊ ဒေသအလိုက် ဘောင်ခတ်မှု၊ ဈေးနှုန်း အာမခံချက်နှင့် စာရင်းစစ်ဆေးခြင်းတို့နဲ့ပတ်သက် ပြီး ဆပ်ကော်မတီ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ။ဆပ်ကော်မတီတွေဟာ  အစိုးရကို စပါး ပေါင်နှံစနစ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြဿနာများ ရှိခဲ့ရင် အကြံပြုနိုင်ရန်အတွက် ရည်ရွယ်ဖွဲ့စည်းထားခြင်း သာဖြစ်ပါတယ်။ ဆန်စပါးလုပ်ငန်းကြီး တစ်ခုလုံး ခြုံငုံပြီး ပြဿနာတွေရှိခဲ့ရင်တော့ အကြံပြုတာကို မလုပ်ကြပါဘူး။ ဆပ်ကော်မတီထဲမှာ exporters association (သက်တမ်းအကြာဆုံး အဖွဲ့အစည်း လို့ ဆိုပါတယ်) millers association နှင့် rice packers' association တို့အပြင် လယ်သမားနှင့် ဆန်ကုန်သည် ကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်ပါတယ်။ ထိုင်းဆန်စက်ပိုင်ရှင်အသင်းကတော့ ဒီကော်မတီ တွေမှာ အိတ်စ်ပိုတာကြီးတွေနဲ့ လက်ကား ကုန် သည်ကြီးတွေကပဲ မင်းမူနေကြပါတယ်လို့ သုံးသပ် ကြပါတယ်။ ထိုင်းအစိုးရနဲ့ အသင်းတွေမှာပါတဲ့ stateholders  တွေ အကြားမှာလည်း မကြာခဏ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၂၀၀၉ ခုနှစ်က ပေါ်ပေါက်ခဲ့တဲ့ အစိုးရက ဆန် စပါးလုပ်ငန်းမှာ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုဟာ  ဒီ အသင်းအဖွဲ့တွေ၊ ဆပ်ကော်မတီတွေနဲ့ တိုင်ပင် ခြင်း မရှိခဲ့ကြဘူးလို့ စွပ်စွဲကြပါတယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဆန်စပါးလုပ်ငန်းကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ အသင်းအဖွဲ့ အစည်းမရှိသေးပါ။ (စာရေးသူ မှတ်ချက်။ ဒါကြောင့်လည်း မြန်မာ နိုင်ငံမှာ အသင်းသုံးသင်းကို အခြေခံပြီး ဆန်စပါးလုပ်ငန်း အသင်း (Myanmar Rice Industry Association) ကြီး ဖွဲ့စည်းလိုက်တော့ ထိုင်းနိုင်ငံက ဆန်စပါးနဲ့ ပတ်သက်သူတိုင်း တအံ့တသြဖြစ်သွားကြပြီး   အထူးစိတ်ပါဝင်စားကြပါတယ်။ မြန်မာ့ဆန်စပါးလုပ်ငန်းမှာ ပါဝင်သူတွေအားလုံး စုစည်းမှုရှိပြီး အသင်းကြီးတစ်သင်းရဲ့ သြဇာအာဏာအောက်မှာ ညီညီညွတ် ညွတ် လုပ်ကိုင်လာကြတော့မှာဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်ဝင်စားနေကြ တာပါ။)ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဆန်အိတ်စ်ပိုတာများနှင့် စက်ပိုင်ရှင်များရဲ့ ကိုယ်ပိုင်သဘောထား အယူအဆ များဟာ ကွဲပြားကြတဲ့အတွက် ညီညွတ် တဲ့ စုစည်းမှုမျိုးရရှိဖို့ တော်တော်လုပ်ယူရဦးမယ့် အနေအထား ပါ။ ကဲ ထိုင်းနိုင်ငံ ဆန်စပါးလုပ်ငန်းနဲ့ ပုဂ္ဂလိကအခန်းကဏ္ဍကို တစေ့တစောင်း လေ့လာကြည့်ခဲ့ပြီးပါပြီ။ စာရေးသူတို့ မြန်မာဆန်စပါးလုပ် ငန်းအသင်းရဲ့ အခန်းကဏ္ဍဟာ ပီပီပြင်ပြင်ဖြစ်လာနေပါပြီ။ရှေ့ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ဘယ်လို လုပ်ကိုင်သွားကြမလဲဆိုတာ ညီညီညွတ်ညွတ်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့ အချိန်ပါ။ မြန်မာဆန်စပါးလုပ်ငန်းထဲကို ထဲထဲဝင်ဝင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ လုပ်ကိုင်ကြမယ်ဆိုရင် လုပ်ကြပါ၊ လာကြပါ။ လုပ်တတ်ကိုင်တတ် သူမျိုးဆက်သစ်တွေ လိုနေပါတယ်။ တစ်နပ်စားÓဏ်နဲ့ခဏတဖြုတ် ဝင်နှောက်လိုက်မယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်မျိုးနဲ့တော့ ဆန်စပါးလောကထဲ ဝင်မလာကြပါနဲ့။ ဆန်စပါးလောကဆိုတာ သာမန်စီမံအုပ်ချုပ်တတ် ရုံနဲ့မရပါ။ Management က ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ Technology က ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် နားလည်မှ အောင်မြင်နိုင်ပါမယ်။မောင်တိုင်ပင်ကျမ်းကိုးစာရင်း၁။  ASEAN Rice + Maize Markets-the private sector perspective -A.W.Shephard၂။ Bank of Agriculture + Agricultural Cooperative BAAC-Poapongsakom 2008 ၃။ Bangkok Post သတင်းစာများ Nov.2009,Oct 2009၄။ Public Warehousing Organization, Poapongsakorn 2008၅။ Newsweek, July 2009၆။ Debate over food security, Peter C.Timmer  2008၇။ Rice Marketing System with Philippines &  Thailand, Dawe David; et al ;  2006

Monday, 8 Mar 2010

တိုယိုတာမော်တော်ကားများတွင်အန္တရာယ် ကင်းရှင်းမှုနှင့် ပတ်သက်သော ချို့ယွင်းချက်များ တွေ့လာရသဖြင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးသို့ ရောင်းချ ခဲ့ပြီးဖြစ်သည့် မော်တော်ကားမိုဒယ်အချို့မှ စီးရေ အများအပြားကို ကုမ္ပဏီက ပြန်လည်သိမ်းဆည်း နေရသည်။ ဤပြဿနာသည်  တိုယိုတာကုမ္ပဏီ ကိုယ်တိုင် ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ်ဖန်တီးခဲ့ခြင်း ဖြစ် သည်ဟု မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်ရေး  ကုမ္ပဏီ များက သဘောပေါက်ထားကြသည်။တကယ်တော့ တိုယိုတာကုမ္ပဏီ၏ လေ လွင့်ဆုံးရှုံးမှု အနည်းဆုံးနှင့် အကျိုးအဖြစ်ဆုံး ကုန်ထုတ်လုပ်မှု(Lean production) စနစ်ကို မိမိ တို့၏ ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်း ပေး သွင်းခြင်း ကွင်းဆက်စီမံခန့်ခွဲမှု (Supply-chain management)အဖြစ် နမူနာမယူဘဲ ထုတ်လုပ် နေသည့်  မော်တော်ကားကုမ္ပဏီဆို၍  ကမ္ဘာပေါ် တွင် တစ်ခုမျှမရှိပေ။ သို့ဖြစ်ရာ တိုယိုတာ၏ အမှားများကို အခြားကုမ္ပဏီအားလုံးက သင်ခန်း စာယူနေကြရသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့ က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အောက်လွှတ်တော် ကြီးကြပ်ရေးကော်မီတီရှေ့တွင် အစစ်ဆေးခံခဲ့ရာ၌ တိုယိုတာကုမ္ပဏီ အကြီးအကဲ မစ္စတာတိုယိုဒါက မိမိတို့ကုမ္ပဏီ တိုးတက်ရေး အတွက် လေလွင့်မှု အနည်းဆုံး၊ အကျိုးအဖြစ်ဆုံး လမ်းညွှန်သဘော တရားကို ဂိတ်ဆုံးလုနီးပါး ဖြန့်ကြက်ကျင့်သုံးမိခဲ့ ကြောင်း၊ သို့အတွက် ကနဦး အောင်မြင်မှုများ ရရှိစေခဲ့သည့် အခြေခံမူ အချို့မှ သွေဖည်လာသည် အထိ ရှုပ်ထွေးသွားရသည်ဟု ဖွင့်ဟဝန်ခံခဲ့သည်။တိုယိုတာ၏  အခြေခံမူများမှာ  "ဝယ်သူ ဖောက်သည် ပြေလည်ကျေနပ်စေရေးကို အခြား အရေးအရာ အားလုံးထက် အလေးထားခြင်းနှင့် ရပ်တန့် စဉ်းစားပြီး ပိုမိုတိုးတက် ကောင်းမွန် အောင် လုပ် (o stop, think and make improvements) နိုင်စွမ်းရှိခြင်း" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ တိုယိုတာ ကုမ္ပဏီသည် ကမ္ဘာ့မော်တော်ကားဈေးကွက် ဝေစု ကို ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း သို့ တိုးမြှင့်ရ ရှိအောင် ရည်မှန်းချက်ချခဲ့ကြောင်း၊ တကယ်တော့ ဈေးကွက်ဝေစု ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း ဆိုသည်မှာ မည် သည့် ဝယ်သူဖောက်သည်အတွက်မဆို လုံးဝမဆီ လျော်သည့်အပြင် ယင်းရည်မှန်းချက်ကို ပြည့်မီစေ ရန် " မိမိအတ္တဖြင့်သာ"  မောင်းနှင်ခဲ့သည်ဟု "ကမ္ဘာ ကို ပြောင်းလဲ စေခဲ့သော  စက်ယန္တရား"   (The Machine that Changed the World ) ဟူသော စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့သူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂျိမ်းစ်ဝူမက်ကသုံးသပ်သည်။ ထိုစာအုပ်မှာ တိုယိုတာ ကုမ္ပဏီ၏ ထုတ်လုပ်ရေး  တီထွင်ဆန်းသစ်မှု များအကြောင်း ထုတ်ဖော်ရေးသား ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ရန်အတွက် ပစ္စည်း ပေးသွင်းရေးကွင်းဆက်ကို မြန်မြန် ဆန်ဆန် တိုးချဲ့ လိုက်ခြင်းသည် တိုယိုတာယဉ်ကျေးမှုကို နက်နက် နဲနဲ နားမလည်သည့် မျက်နှာသစ်ပစ္စည်းပေးသွင်း သူများနှင့်တွဲဖက်ပြီး အလုပ်လုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဂျိမ်းစ်ဝူမက်က ဖွင့်ဆိုရှင်းပြသည်။တိုယိုတာ၏ မကြေညာသော အခြားရည် မှန်းချက်မှာ အမေရိကန်မှ  ဂျင်နရယ်မော်တာ (GM) ကို ကျော်တက်ကာ ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံး မော်တော်ကားထုတ်လုပ်သူနေရာကို ရယူနိုင်ရေး ဖြစ်သည်။  GM ကို ကျော်တက်ခဲ့သည့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှာပင် မော်တော်ကားအရည်အသွေး ပြဿ နာများ၊ ရောင်းထားပြီးမော်တော်ကားများ ပြန် လည်ရုပ်သိမ်းရသည့် ဖြစ်ရပ်များ အများအပြား တိုးပွားလာခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ တကယ်တော့ တိုယိုတာ၏ ပြဿနာအများစုမှာ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် စက်ရုံများ မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ယင်းကုမ္ပဏီသို့ ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်း ပေးသွင်းသူ များ (Suppliers) ကြောင့် ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ မော် တော်ကားထုတ်လုပ်သည့်  လုပ်ငန်းတွင်  မူရင်း စက်ကိရိယာထုတ်လုပ်သူများ (Original  equipment  manufacturer,OEMs) ကို ဗဟိုပြု၍ ပထမအဆင့် ပစ္စည်းပေးသွင်းသူ  (Tier-one  suppliers) ကုမ္ပဏီများဝန်းရံကာ ကွန်ရက်ဖွဲ့  ထုတ်လုပ်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့် လိုက်သည့် အခါ ပထမအဆင့် ပစ္စည်းပေးသွင်းသူ များက နောက်ထပ်ဒုတိယအဆင့်၊ ဒုတိယအဆင့် မှ တဖန်တတိယအဆင့်ပစ္စည်းပေးသွင်းသူ  (Tier-three supplier)အထိ အဆင့်ဆင့် တိုးချဲ့လာရ သည်။ဒုတိယဆင့်နှင့် တတိယဆင့်ပစ္စည်းပေးသွင်း သူတို့မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ထောင်သောင်းမက ပြန့်ကျဲနေပြီး ကားပစ္စည်း  အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု အတွက်ပင် ဒုတိယအဆင့်ပေးသွင်းသူအား ဝန်းရံ ထုတ်လုပ်ပေးနေသည့် တတိယဆင့် ပေးသွင်းသူ အများအပြား ဖြစ်လာရသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ ပြင်ပမှ  ပစ္စည်းပေးသွင်းသူ အများအပြားမှာ လုပ်ငန်း အတွေ့အကြုံ နည်းပါးကြသည့်ပြင်၊ ပစ္စည်းတစ်ခု ချင်း၏ အရည်အသွေးကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန်  တိုယိုတာကုမ္ပဏီတွင်လည်း ဝါရင့်အင်ဂျင်နီယာ များ လုံလောက်အောင်မရှိခဲ့ပေ။ ပြင်ပ ပစ္စည်း ပေးသွင်းသူများအပေါ် အမှီပြုလာရသည်နှင့်အမျှ ချို့ယွင်းချက်များ ပိုမိုများပြားလာရခြင်းဖြစ်သည်။ ယခုတော့  တိုယိုတာ၏  အလှမ်းကျယ် အလယ်လတ်ဗျူဟာ၏  နစ်နာဆုံးရှုံးမှုများက မော် တော်ကားထုတ်လုပ်ရေး   ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် ပစ္စည်းအစိတ်အပိုင်း   အပ်နှံထုတ်လုပ်ရေးကို ဘယ်အတိုင်းအတာအထိ  ချဲ့ထွင်သင့်သလဲဟု မေးခွန်းထုတ်နေပေသည်။ တိုယိုတာဖြစ်ရပ်သည် သင်ခန်းစာယူရုံသာ မဟုတ်ဘဲ၊ မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်သူများအား တုန်လှုပ်ချောက်ချားဖွယ် သတိပေးလိုက်ခြင်းလည်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါသည်။Ref;  The Economist.ဦးဟန်ထွန်း (အခွန်)

Monday, 8 Mar 2010

တချို့လူတွေက ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာနေ တာကို မယုံကြည်ကြဘူး။ ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ် သဘာ၀ တရားကြီးရဲ့ ပြောင်းလဲမှုရလဒ်လို့ပဲ ယုံကြည်နေ ကြပါတယ်။ တချို့ကတော့ လူတွေရဲ့ ပယောဂ ဖြစ်တဲ့  ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်လို  ဖန်လုံအိမ် အာနိသင်ဓာတ်ငွေ့တွေ  နှစ်ပေါင်းများစွာ အမြောက်အမြား  ထုတ်လွှတ်ခဲ့လို့  ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာတာကို လက်ခံယုံကြည်ကြပါတယ်။ရာသီဥတုပြောင်းလဲလာ မှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပုံနှိပ်ဖြန့်ဝေခဲ့တဲ့ သုတေသနစာတမ်း အများ အပြားဟာ ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင် လေထုအပေါ် မှာ အခြေခံပြီး လေ့လာတင်ပြခဲ့ကြတာကို တွေ့ ရပါတယ်။ ဒီလိုတင်ပြနိုင်ခဲ့တာကလည်း ကမ္ဘာ့ လေထုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ တိကျတဲ့မှတ်တမ်းမှတ်ရာ တွေ  ပြည့်စုံကောင်းမွန် ခဲ့တာကြောင့်  တစ် ကြောင်း၊  လူတို့ရဲ့  လုပ်ဆောင်မှုတွေကလည်း လေထုညစ်ညမ်း ပူနွေးလာအောင် မျက်မြင်ဖန် တီးနေကြတာကြောင့် တစ်ကြောင်း၊ ဖြစ်ပါ တယ်။ လေထုအတွင်း သိတာထင်ရှားတဲ့ ပြောင်း လဲမှုကြီး တစ်ခုကတော့ ကာဗွန်ဒိုင် အောက်ဆိုက် ဓာတ်ငွေ့လို ဖန်လုံအိမ်အာနိသင် ဓာတ်ငွေ့တွေဟာ နေရောင်ခြည်က အပူ ဓာတ်ငွေ့တွေကို ဖမ်း ယူထိန်းသိမ်းထားတဲ့အတွက်  ကမ္ဘာ့လေထုကို ပိုမို ပိုနွေးလာစေခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ဒါပေမယ့် ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်၊ လာ ဂျိုလာမြို့မှာရှိတဲ့  စခလစ်  အဏ္ဏဝါဗေဒပညာ တက္ကသိုလ်မှ   ဒေါက်တာတင်း(မ်)ဘားနတ်ဟာ အမေရိကန် နိုင်ငံခေတ်မီတိုးတက်တဲ့ သိပ္ပံပညာ ဆိုင်ရာအဖွဲ့ကို တင်သွင်းခဲ့တဲ့ သုတေသနစာတမ်း တစ်စောင်ထဲမှာ ရာသီဥတု  ပြောင်းလဲမှုနဲ့ ပတ် သက်ပြီး ကမ္ဘာ့လေထုတစ်ခုတည်းကိုသာ လေ့လာ နေကြတာဟာ နေရာလွှဲမှားနေတယ်လို့ ထောက် ပြခဲ့ပါတယ်။ သူ့အနေနဲ့ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာတွေကို လည်း လေ့လာဖို့ တိုက်တွန်း လိုတယ်လို့  ဆိုပါ တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ရေထုဟာ လေထု ထက် အပူဓာတ်ကို ပိုမိုပြီးထိန်းသိမ်းထားရှိနိုင်လို့ ပဲဖြစ်တယ်လို့ ညွှန်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကမ္ဘာကြီး  ပူနွေးလာမှု ကိုဖြစ်ပေါ်စေတဲ့  အပူဓာတ် အများစုဟာ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာတွေကြောင့် ဖြစ် နိုင်တယ်လို့ သူကတ္တုချခဲ့ပါတယ်။ (တချို့ သိပ္ပံ ပညာရှင်တွေက သမုဒ္ဒရာရေမျက်နှာပြင် ပူနွေး လာမှုကြောင့် မုန်တိုင်းတွေ ပိုမိုဖြစ်ပွား၊ ပြင်းထန် လာပြီး ရာသီဥတုကို ဆိုးဝါးလာစေတယ်လို့ ယူဆ ပါတယ်။)ဒေါက်တာတင်း(မ်) ဘားနတ်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း  ၆၅ နှစ်ကနေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့ သမုဒ္ဒရာအပူချိန်တွေကို လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ သူက ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်ကစပြီး သမုဒ္ဒရာတွေရဲ့ အပူ ချိန်ဟာမြင့်လာပြီး ပိုမိုပူနွေးလာခဲ့တာ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းမှာ သိသိသာသာပိုနွေး လာ ကြောင်း  သိရှိရတယ်လို့  တင်ပြထားပါတယ်။ သမုဒ္ဒရာတွေရဲ့ ရေအနက် မီတာ ၇၀၀ မှာရှိတဲ့ အပူချိန်ဟာ ပြောင်းလဲမှုမရှိသလောက် တွေ့ရ ပေမယ့် ရေမျက်နှာပြင်နားမှာရှိတဲ့ အပူချိန် ဟာ  စဲလ်စီးယပ်စ်  ဒီဂရီထက်ဝက်လောက် မြင့်တက်လာခဲ့တာ  တွေ့ရှိရတယ်လို့  သိရပါ တယ်။ ဒါကြောင့် တခြားဇလဗေဒ ပညာရှင်တွေ ယုံကြည်ခဲ့သလို လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ် အတွင်း  ကမ္ဘာကြီးဟာ  ပိုပြီးပူနွေးလာကြောင်း ဒေါက်တာတင်း(မ်)ဘားနက်က   ထောက်ခံခဲ့ပါ တယ်။ဒေါက်တာတင်း(မ်)ဘားနက်ဟာ  ကမ္ဘာ့ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု ပုံစံနှစ်ခုလုံးကို လေ့လာ ခဲ့ပါတယ်။ ဖန်လုံအိမ်အာနိသင်  ဓာတ်ငွေ့တွေ ကြောင့်  လေထုအတွင်း  အပူချိန်ပြောင်းလဲမှုပုံစံ ရော၊ သမုဒ္ဒရာအတွင်း  အပူချိန်ပြောင်းလဲမှုပုံစံပါ အမျိုးမျိုးလေ့လာပြီး သူ့ရဲ့ အယူအဆ မှန်၊ မမှန် စမ်းသပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ နောက်ဆုံးသူ့ရဲ့ တွေ့ရှိချက်ကတော့ လူတွေနေ့စဉ် နဲ့အမျှ တန် ချိန် အမြောက်အမြားထုတ်လွှတ်နေတဲ့ ဖန်လုံ အိမ်ဓာတ်ငွေ့တွေကြောင့် လေထုရော၊ ရေထုပါ အပူချိန်မြင့်တက်လာပြီး ကမ္ဘာကြီးကို ပိုမိုပူနွေးလာစေကာ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲစေခဲ့ကြောင်း၊ ဒါကြောင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို  ဖြစ်ပွား စေတဲ့ အဓိကတာဝန်ရှိသူ တွေဟာ စက်မှုနိုင်ငံတွေက စက်ရုံပိုင်ရှင်ကြီးတွေပဲ  ဖြစ်တယ်လို့ အခိုင်အမာ သက်သေထူ ခဲ့ကြောင်းပါခင်ဗျား။Ref; ''Oceans apart'' (Economist)မောင်ပုဆိုးကြမ်း

Monday, 1 Mar 2010

လယ်ယာကုန်စည်များအနက် ဆန်စပါးသည် ပြည်သူလူထု၏ အဓိက အစားအစာ ဖြစ်သော ကြောင့် အရေးပါဆုံးဖြစ်သော်လည်း ပဲမျိုးစုံသည် အများဆုံး လယ်ယာ ပို့ကုန်ဖြစ်သည့် အပြင် လယ်သမား များအတွက် အဓိကဝင်ငွေ ဇာစ်မြစ်ဖြစ်လာသောကြောင့် တစ်နေ့ တခြား ပိုမိုအရေးပါလာပေသည်။ ပဲမျိုးစုံလုပ်ငန်းသည် ဈေးကွက် စီးပွားရေးစနစ်ကျင့်သုံးသည့် နှစ် (၂၀) ကာလအတွင်း တိုးတက် ဖွံ့ဖြိုးမှု အမြန်ဆုံးဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံသည် အာရှတွင် ပဲအများဆုံး တင်ပို့သူ Leading Exporter ဖြစ်လာသလို ကမ္ဘာပေါ်တွင်လည်း ကနေဒါပြီးလျှင်  ဒုတိယ အများဆုံး တင်ပို့သူ  ဖြစ်လာပေသည်။ အချိန်တိုအတွင်း ပဲမျိုးစုံလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် လာရခြင်း၏ အခြေခံ အကြောင်းအရင်းမှာ အစဉ်တိုးတက်နေသော ပြည်ပ ဝယ်လိုအား ကြောင့်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယ၏ဝယ်လိုအား တိုးတက်လာမှု ကြောင့်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိအခြေအနေတွင် လယ်ယာသီးနှံများအနက် ပဲမျိုးစုံသည် ဈေးနှုန်းယှဉ်ပြိုင်နိုင်မှု (Price competitiveness ) အားအကောင်းဆုံးဖြစ်သည့်အလျောက် လာမည့် ကာလများအတွင်း ဆက်လက်တိုးတက်နေမည်ဖြစ်သည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း အရှေ့ တောင်အာရှနိုင်ငံများအနက် တစ်ဆက်တည်းကုန်းမြေ အကျယ်ဆုံး ဖြစ်ပြီး၊ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးနိုင်သော မြေဧရိယာသည် အခြားနိုင်ငံများ ထက် များစွာကျန်ရှိနေသေးခြင်း၊ သဘာဝရေမြေ အနေအထားအရ ပဲမျိုးစုံကို နေရာတော်တော်များများတွင် စိုက်ပျိုးနိုင်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရာ တွင်လည်း အခြားသီးနှံများလောက် အလုပ်မများဘဲ လွယ်ကူခြင်း၊ အရင်းအနှီး မများခြင်း စသည့်အချက်များကြောင့် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရန် များစွာ အလားအလာရှိပေသည်။ အခြားတစ်ဖက်ဖြစ်သော ဝယ်လို အား ဘက်မှ ကြည့်ပါလျှင်လည်း ပဲမျိုးစုံသည် အခြေခံစားကုန်(food)၊ တိရိစ္ဆာန်အစားအစာ (animal feed)၊ ဇီဝလောင်စာ (bio-fuel) စသည့်  ဘက်စုံအသုံးပြုနိုင်သည့်  လယ်ယာကုန်စည် ဖြစ်သည့် အလျောက် ကမ္ဘာ့ဝယ်လိုအားသည်လည်း တစ်နေ့တခြား တိုးလာ စေရန် တွန်းအားပေးလျက် ရှိပါသည်။ ယခုအခါ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပဲအများဆုံး ထုတ်လုပ်သူနှင့် စားသုံးသူ ဖြစ်သလို အများဆုံး တင်သွင်းနေသူလည်းဖြစ်ပြီး၊ တရုတ်နိုင်ငံသည်လည်း ယခုအခါ တိရစ္ဆာန်အစားအစာအတွက် ပဲကုန်ကြမ်းအများဆုံး တင်သွင်းနေသည့် နိုင်ငံဖြစ်လာပေသည်။ လက်ရှိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပဲမျိုးစုံထုတ်လုပ်မှု အခြေအနေကို သုံးသပ်ရသော် အကြမ်းဖျင်းအား ဖြင့် လွန်ခဲ့သည့် ငါးနှစ်တာကာလအတွင်း ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးထုတ် လုပ်မှုတွင် သိသာသော တိုးတက်မှု မတွေ့ရဘဲ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု တန်ချိန် ၁၃ဒသမ ၅သန်းမှ ၁၄ဒသမ ၅ သန်းဝန်းကျင်အတွင်း တန့်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤသို့ဖြစ်ရသည့်အကြောင်းအရင်းမှာ အစိုးရ၏ ဈေးနှုန်း ပေါ်လစီ တွင် အဓိကသီးနှံများဖြစ်သော ဆန်၊ ဂျုံတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အနိမ့်ဆုံး ထောက်ပံ့ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်မှု (minimum support price) မှာ နိမ့်ကျသောကြောင့် ဆွဲဆောင်မှု အားနည်း နေသေးခြင်း၊ စိုက်ပျိုးနိုင်သောမြေနှင့် ရေရရှိမှု တဖြေးဖြေး ပိုမိုရှားပါးလာခြင်း၊ ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်မှုများ ပိုမိုများပြားလာခြင်း စသည်တို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု မြင့်တက်မလာ သော်လည်း သဘာဝလူဦးရေတိုးနှုန်းအရ တစ်နှစ်လျှင် ခန့်မှန်းခြေ ၁၈ သန်းခန့် မှန်မှန်တိုးလာနေသောကြောင့် လိုအပ်ချက် (ယခုအခါ တန်ချိန် ၃ သန်းကျော်)ကို ပြည်ပမှ နှစ်စဉ်တင်သွင်းနေရဆဲဖြစ်သည်။ထို့အတူ တရုတ်နိုင်ငံသည်လည်း ပြီးခဲ့သည့် ၁၀ စုနှစ်အတွင်း စီးပွားရေး လျင်မြန်စွာ တိုးတက် လာသောကြောင့် လူအများစုဝင်ငွေ မှာ  သိသိသာသာ   မြင့်မားလာမှုနှင့်အတူ  စားသောက်မှု ပုံစံ (consumption pattern)  ပြောင်းလဲလာပြီး အရည်အသွေးမြင့် ကုန်စည်များ (quality food) ဖြစ်သော နို့နှင့်နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ အသားစားသုံးမှုများ ပိုမိုလာသောကြောင့် မွေးမြူရေး လုပ်ငန်းများ အထူးများပြားလာခဲ့ပါသည်။ တွက်ချက်မှုများအရ အသားတစ်ကီလို ရရန် အသားကုန်ကြမ်း ခုနစ်ကီလို လိုအပ်သဖြင့် ယခင်ကထက် တိရစ္ဆာန်အစားအစာကုန်ကြမ်း လိုအပ်ချက်ပိုမိုလာ၍ သွင်းကုန်ဖြင့် သာ ဖြေရှင်းနေသောကြောင့် ယခုအခါ ပဲကုန်ကြမ်းကို အများဆုံး တင်သွင်းနေပြီး၊ အမေရိကန်နှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံများမှ အများဆုံး ဝယ်ယူလျက်ရှိသည်။ နှိုင်းယှဉ်ဈေးနှုန်း (relative price) မြင့်မားနေ မှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ ဝယ်ယူမှုနည်းသေးသော်လည်း ဈေးနှုန်းပြိုင် ဆိုင်နိုင်လျှင် ပဲမျိုးစုံပို့ကုန်ကိုများစွာ တိုးချဲ့နိုင်ဦးမည်ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မိမိနှင့်အနီးဆုံး ဈေးကွက်ကြီးနှစ်ခုကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ထိုးဖောက်နိုင်အားရှိစေရန် လုပ်ဆောင်နိုင်မှသာ ပဲမျိုးစုံလုပ်ငန်း ရေ ရှည် စဉ်ဆက်မပြတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု(substainable development) ကိုရရှိနိုင်ရန် အလားအလာရှိမည်ဖြစ်သည်။ ပဲမျိုးစုံလုပ်ငန်းသည် ကျေးလက်လယ်သမားထုအတွက် အဓိကဝင်ငွေဖြစ်နေသောကြောင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးမှု မြှင့်တင်ရေးနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု ပပျောက်ရေး (poverty eradication) အတွက်လည်း များစွာအရေးပါပေသည်။ ထို့အတွက် ပဲမျိုးစုံလုပ်ငန်းရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး မဟာဗျူဟာ များ (strategies) ကို အဓိကထား၍  အကျဉ်းချုပ် ဆွေးနွေးတင်ပြ မည်ဖြစ်သည်။ပြည်ပဈေးကွက် ဦးစားပေး ဖွံ့ဖြိုးမှုပုံစံ (Foreign Market Oriented Development Model)ပဲမျိုးစုံလုပ်ငန်းတစ်ခုလုံး (supply chain) တွင် ထုတ်လုပ်သူ လယ်သမားမှအစ နောက်ဆုံးစားသုံးသူ (end user) အထိ ပါဝင်ပြီး၊ တိုးတက်မှု၏အရင်းအမြစ်ကို ရှာဖွေမည်ဆိုလျှင် နောက်ဆုံး စားသုံး သူများ၏ ဝယ်လိုအား အဆက်မပြတ် တိုးလာခြင်းကြောင့်ပင် ဖြစ် သည်။ ပဲမျိုးစုံ၏ end user မှာ ပြည်တွင်းထက် ပြည်ပ စားသုံး သူများဖြစ်နေပေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ပြည်ပစားသုံးသူများ တစ်နည်း အားဖြင့် ပြည်ပဝယ်လိုအား အခြေအနေနှင့် ပြောင်းလဲလာမှု၊ ကြိုက် နှစ်သက်မှုများ အဆိုပါ ဝယ်လိုအားကို အဓိကပြဋ္ဌာန်းနေသည့် အချက်များ၊ ပြိုင်ဘက်များ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်မှုနှင့် ထိုးဖောက်နိုင်စွမ်းအား အစရှိသည်တို့ကို အဆက်မပြတ် လေ့လာသုံးသပ်ပြီး၊ ဈေးကွက်လို အပ်ချက်ကို အမြန်ဆုံးတုံ့ပြန်နိုင်သည့် အခြေအနေအထိ ဆောင် ရွက်နိုင်မှသာ ရေရှည်ရှင်သန်တိုးတက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ်ပါ က မိမိရရှိထားသည့် ဈေးကွက်ဝေစုများ တဖြေးဖြေး အခြားသူများ က ရယူသွားမည်ဖြစ်ပေသည်။ ပြည်ပ ဈေးကွက်ဦးစားပေး ဖွံ့ဖြိုးမှု ပုံစံကို အောက်တွင်ဖော်ပြထားပါသည်။ ပြည်ပဈေးကွက် အခြေအနေ လေ့လာသုံးသပ်ချက်များကို အဆက်မပြတ်ပြုလုပ်၍ ပြောင်းလဲ နေသော ဈေးကွက်အခြေအနေ များအရ ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်များကို အမြန်ဆုံး ထုတ်လုပ် နိုင်ရန် မျိုးစေ့သစ်များ ထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်း၊ ဓာတ်မြေသြဇာ၊ ပိုးသတ် ဆေးများ၊ ထွန်ယက် ကိရိယာများနှင့် လယ်ယာသုံး ကိရိယာများ ထုတ်လုပ်သည့် လယ်ယာ အခြေခံ လုပ်ငန်းများ (Agro-based industries) သို့ အမြန်ဆုံးအကြောင်းကြားကာ ထုတ်လုပ်စေပြီး၊ ၎င်းင်းမှတစ်ဆင့် အောက်ခြေလယ်သမားများဆီသို့ ဖြန့်ဖြူးပျံ့နှံ့စေ ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်နိုင်ပါလျှင် ပြည်ပဈေးကွက်ဝယ်လို အား ပြောင်းလဲမှုနှင့် ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်ကို အမြန်ဆုံးတုံ့ပြန်နိုင် မည်ဖြစ်သောကြောင့် ဈေးကွက်ကိုလွှမ်းမိုးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဖော်ပြပါ အဖွဲ့အစည်းများ အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်မှုအား ကောင်းစေရန် အတွက် Extension Services များဖြင့် အမြန်ဆုံးလုပ်ဆောင်နိုင် ရန် တည်ဆောက်ထားရမည်ဖြစ်သည်။လက်ကားကုန်စည်ဒိုင် ပိုမိုထွန်းကားလာရေးပဲမျိုးစုံ ျကစစူပ ခ့ငေည တိုးတက်မှုဖြစ်ပေါ်စေရန် ပြည်ပ ဝယ်လိုအား တိုးတက်မှုက စေ့ဆော်နေ သော်လည်း အဓိကဇာတ် ဆောင်ဖြစ်သည့် လယ်သမား၏ တုံ့ပြန်မှုသည်လည်း များစွာ အရေး ကြီးပေသည်။                           လယ်သမားများ၏ တုံ့ပြန်မှု ကောင်းမကောင်းသည် ၎င်းင်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို မည်မျှ အကောင်အထည် ဖော်ပေးနိုင်သည်ဟူသော အချက်ပေါ်တွင်မူတည်ပေသည်။ ပြည်ပဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာ ပြီး၊ ဈေးနှုန်းကောင်းသော်လည်း လယ်သမားများအနေဖြင့် အကျိုး စီးပွားမခံစားရပါက တိုးတက်စိုက်ပျိုးလိုစိတ် အားနည်းကာ ပဲလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု မဖြစ်နိုင်ပေ။ ဆိုလိုသည်မှာ လယ်သမားအဆင့်အထိ အကျိုးကျေးဇူး ဖော်ဆောင်နိုင်မှသာ ရေရှည်တိုးတက်နိုင်မည် ဖြစ် သည်။ ထို့အတွက် လယ်သမားများအကျိုးကို ရေရှည် ဖော်ဆောင် နိုင်သည့် နည်းလမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်သော လက်ငင်းစနစ်ဖြင့် ရောင်းချဝယ် ယူသည့် လက်ကားကုန်စည်ဒိုင်များ(commodity spot wholesale market or exchange) ပိုမိုထွန်းကား လာစေရန် အထူးလိုအပ်နေပါ သည်။  လက်ကားကုန်စည်ဒိုင်များ  ကျေးလက်ဒေသ အရောက် ဖွင့်လှစ်ခြင်းဖြင့် လယ်သမားများ၏ အဓိကအခက်အခဲများဖြစ်သော လယ်ယာထုတ်ကုန်များ၏ သီးနှံပေါ်ချိန်ဈေးနှုန်း အထူးနိမ့်ကျခြင်း၊ ဈေးကွက်နှင့် ဈေးနှုန်းသတင်းပျံ့နှံ့မှု အားနည်းခြင်း၊ အထွက်တိုး နည်းပညာသိရှိမှု နည်းပါးခြင်း၊ သွင်းအားစုများ အသုံးပြုမှု နည်းပါး ခြင်း၊ ငွေကြေး အရင်းအနှီး ရှားပါးခြင်း၊ လယ်ယာကုန်စည်များ၏ အရည်အသွေး နိမ့်ကျခြင်း စသည်တို့ကိုလည်း အတိုင်းအတာတစ်ခု အထိ ဖြေရှင်းသွားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်တွင်မူ အထက် ဖော်ပြပါ အခက်အခဲများကြောင့် လယ်သမားအများစု အနေဖြင့် ပဲမျိုးစုံပို့ကုန်လုပ်ငန်း တိုးတက်မှု၏ အကျိုးစီးပွားကို ရသင့်သလောက် မရရှိသေးကြောင်း လေ့လာချက်များအရ သိရပါသည်။ အထက်ပါ အခက်အခဲများကို လက်ကားကုန်စည်ဒိုင်များ ကျေးလက်အရောက် ထူထောင်ခြင်း ဖြင့်  ဖြေရှင်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်။လက်ကားကုန်စည်ဒိုင်၏ အဓိကလက္ခဏာရပ်များ (၁) ကုန်စည်ဒိုင်များကိုကျေးလက်ဒေသအဆင့်ထိ တစ်ပြည် လုံး ပျံ့နှံ့တည်ထောင်ခြင်း။ (၂) ကုန်စည်ဒိုင်များတွင် အရည်အသွေးမီသည့် ဂိုဒေါင်များ (warehousing) ပါဝင်စေခြင်း။ (၃) ကုန်စည်ဒိုင်များတွင် လက်ငင်းရောင်းဝယ်မှုစနစ် ကျင့် သုံး၍ စွန့်စားမှုနည်းပါးစေခြင်း။ (ရောင်းချမှု၊ လွှဲပြောင်း ပေးမှု၊ အရည်အသွေး) (၄) သိုလှောင်နိုင်သော  လယ်ယာကုန်စည်များ  အကျုံး ဝင်ခြင်း။ (၅) ခေတ်မီနည်းပညာများ (ဥပမာ–IT) အသုံးပြုစေခြင်း (Electronic mode operation)။ (၆) အရည်အသွေး သတ်မှတ်ချက်ရှိခြင်း။ (၇) လယ်သမားများ၊ ကုန်သည်များ၊ စက်ပိုင်များ၊ အကျိုး ဆောင်များ၊ ကုမ္ပဏီများနှင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ ပါ ဝင်ခြင်း။လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ရာတွင် လယ်သမားများက ကုန်စည် ဒိုင်များသို့ ကုန်စည်များရောင်းချရန်အတွက် လာရောက်မည်ဆိုလျှင် ဒိုင်အနေဖြင့် အရည်အသွေးနှင့်ပတ်သက်၍ လိုင်စင်ရစစ်ဆေးသူများ  ထားရှိကာ ကုန်စည်များကို လက်ခံသိုလှောင်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ကုန်စည်သိုလှောင်လက်ခံ ပြေစာများကို ကုန်စည် ဒိုင်မှ ထုတ်ပေးရမည်ဖြစ်သည်။ (၎င်းင်းလက်ခံပြေစာသည် နိုင်ငံတကာ တွင် အပေါင်လက်မှတ်အဖြစ် လက်ခံအသုံးပြုနိုင်၍ အပေါင်ခံတန်ဖိုး ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိပင် ချေးငွေထုတ်ပေးမှုများ ရှိပါသည်။) ထို့ အတွက် ကုန်စည်ဒိုင်၏ပြေစာသည် ချေးငွေရရှိနိုင်သော ဇာစ်မြစ်ဖြစ် လာမည်ဆိုပါက  လယ်သမားများအတွက်ရော  ကုန်သည်များ အတွက်ပါ အထူးလိုအပ်နေသောချေးငွေကို ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဈေးနှုန်းဖွင့်ရာတွင်လည်း တစ်ဦးချင်း လျှို့ဝှက်ဖွင့်မည်မဟုတ်ဘဲ အများသိစေရန် ဈေးကွက်ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် ဖွင့်လှစ်မည်ဖြစ်သော ကြောင့် လယ်သမားများအနေဖြင့် ဈေးကွက်ပေါက်ဈေး အမှန်ကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ လက်ငင်းငွေချေစနစ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်ခြင်းကို တစ်နေ့အတွင်း အပြီးလုပ်ဆောင်ရမည် ဖြစ်သည်။ မှန်ကန်သော ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ခြင်းဖြစ်ပေါ်စေရန် ပြည်တွင်းအရပ်ဒေသ အသီး သီးရှိ ကုန်စည်ဒိုင်များနှင့် ချိတ်ဆက်ထားမှုရှိရမည့်အပြင် ရောင်းဝယ် မှု လျင်မြန်ရေးနှင့် လွယ်ကူချောမွေ့စေရေး၊ သတင်းဆက်သွယ်မှု ထိရောက်စေရေးအတွက်Electronic mode of operation ကို လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ယခုအခြေအနေ တွင် အပြည့် အဝလုပ်ဆောင်ရန် ခဲယဉ်းနေမည်ဖြစ်သော်လည်း လုပ်ဆောင်နိုင် သည့် အဆင့်မှစ၍ တစ်ဆင့်ချင်း ကြိုးစားသင့်ပါသည်။ (ဥပမာ- ဖက်စ်၊ မိုဘိုင်းဖုန်း)ဤစနစ် ထွန်းကားလာပါက အောက်ပါအကျိုးကျေးဇူးများကို ပဲမျိုးစုံ supply chain တစ်ခုလုံး ရှိမည်ဖြစ်သည်။လယ်သမားများရရှိမည့် အကျိုးကျေးဇူးများ (၁) လယ်သမားများအနေဖြင့် ဈေးကွက်ဈေးနှုန်း ရရှိစေ ခြင်း။ «သီးနှံပေါ်ချိန် ဈေးနှုန်း (low farm gate price) အခက်အခဲကို ကျော်လွှားနိုင်ခြင်း။» (၂) ကုန်စည်ဒိုင်များမှတစ်ဆင့် ဈေးကွက်နှင့်ဈေးနှုန်း နည်း ပညာဗဟုသုတများ ရရှိနိုင်ခြင်း။ (၃) လယ်သမားများ  ကြုံတွေ့နေရသည့်  ရာသီအလိုက် ဈေးနှုန်းကွာဟချက် ကြီးမားမှုကို လျှော့ချနိုင်ခြင်း။ (၄) လယ်သမားများ လယ်ယာလုပ်ငန်းမှ ဝင်ငွေပိုမိုရရှိနိုင် ခြင်း။ (၅) ဈေးကွက်ဈေးနှုန်းအရ မှန်ကန်သော သီးနှံရွေးချယ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း။  (၆) ရောင်းချမှုအတွက် စိတ်ချရခြင်း။ (၇) လယ်သမားများ သီးနှံအရည်အသွေး ပိုမိုကောင်းမွန် အောင် ကြိုးစားလိုစိတ် လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း။ကုန်သည်များ၊ ဝယ်ယူသူများနှင့် စားသုံးသူများအတွက် အကျိုးကျေးဇူး (၁) စစ်မှန်သော အရည်အသွေးမီ ကုန်စည်များကို မှန်ကန် သောဈေးနှုန်းဖြင့် ရရှိစေခြင်း။ (၂) အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာတွင် စွန့်စားမှုမရှိခြင်း။ (၃) အရည်အသွေးမီ ကုန်စည်များ လက်ဝယ်ရှိပြီးဖြစ်၍ ကုန်သွယ်မှုပမာဏနှင့် အရည်အသွေးမြင့်တက်စေခြင်း။တိုင်းပြည်အနေဖြင့် ရရှိနိုင်မည့် အကျိုးကျေးဇူး (၁) အဓိကထုတ်လုပ်သူ အခြေခံလယ်သမားများကို အသိ ပညာပေးမှုနှင့် လိုအပ်သော နည်းလမ်းများကို ကုန်စည် ဒိုင်များမှတစ်ဆင့် လွယ်ကူစွာပေးနိုင်ခြင်း။ (၂) လယ်ယာကုန်စည်၏ အရည်အသွေး တိုးတက်စေခြင်း။ (၃) ကြိုရောင်းကြိုဝယ်စနစ်ကြောင့် တိုင်းပြည်အဆင့် ပဲဈေး ကွက်နှင့် ဈေးနှုန်းကမောက်ကမ ဖြစ်မှုများကို ရှောင်လွှဲ နိုင်ခြင်း။ (၄) ICT  နည်းပညာများ ကျေးလက်အထိ တွင်တွင်ကျယ် ကျယ် အသုံးပြုစေခြင်း။ (၅) ကုန်စည်ဒိုင် ဖွံ့ဖြိုးမှုမှတစ်ဆင့် ပဲမျိုးစုံ supply chain တစ်ခုလုံး  တိုးတက်စေခြင်း။ (၆) အစိုးရအနေဖြင့် အခွန်ရငွေတိုးပွားစေခြင်းနှင့် လယ်ယာ လုပ်ငန်းများအတွက် ထောက်ပံ့ကြေးသက်သာလာခြင်း။ (၇) လယ်ယာဝင်ငွေ သိသိသာသာ တိုးစေခြင်းနှင့် ဆင်းရဲမွဲ တေမှုကို ကုစားနိုင်ခြင်း။ပဲမျိုးစုံ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ပြည်ပဈေးကွက် ဝယ်လို အားတိုးတက်မှုနှင့် လယ်သမားတို့ ကြိုးစားတိုးချဲ့ စိုက်ပျိုးမှုအပေါ် များစွာတည်ပေသည်။ ကုန်စည်ဒိုင်များတည်ဆောက်ရာတွင် လက်ရှိ လက်ကားကုန်စည်ဒိုင်များ ၃၀ ဝန်းကျင်ခန့်ရှိပြီးဖြစ်ပါသည်။ အထက် အဆိုပြုထားသည့် ကုန်စည်ဒိုင်များကို တည်ရှိပြီးသား လက်ကား ကုန်စည်ဒိုင်များမှတစ်ဆင့် တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ကာလ တိုနှင့် ကာလလတ်အတွင်း တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ပြည်ပဈေးကွက် ဝယ်လိုအားနှင့် ဈေးကွက်သုတေသန အဖွဲ့အစည်းကို အစိုးရမှဦးစီး၍ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍမှ ကျွမ်းကျင်သူ များဖြင့် ဖွဲ့စည်းလုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်သလို ကုန်စည်ဒိုင်များ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးကိုလည်း နိုင်ငံတော်မှ ဦးဆောင်၍ ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်း ရှင်များ၊   ကျွမ်းကျင်သူများပူးပေါင်းကာ   Public Private Partnership(PPP) ပုံစံဖြင့် လုပ်ဆောင်သင့်ပေသည်။ကိုးကား-Financial Technologies (India) limited (2009) ၏ “A Study on Setting up an Electronic Commodity Spot Exchange” မှ အချက်အလက်အချို့ကို မှီငြမ်းထားပါသည်။ဒေါက်တာမောင်အောင်

Monday, 1 Mar 2010

ကျွန်တော်က ကုန်သွယ်ရေးမှာ  အနှစ်(၃၀)လောက် ဝန်ထမ်း ဘဝနဲ့နေခဲ့ပြီး အခုတော့ ကိုယ်ပိုင်ကုမ္ပဏီလေးတစ်ခု ထူထောင်လို့ ကိုယ့်နိုင်ငံက လယ်ယာထုတ်ကုန်တွေကို အရင်တုန်းကသိခဲ့တဲ့ ပြည်ပ က မိတ်ဆွေကုမ္ပဏီတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်တင်ပို့ရင်း ရလာတဲ့ပို့ကုန်ဝင် ငွေကိုလည်း လူသုံးကုန်တွေ တင်သွင်းတဲ့ လုပ်ငန်းလုပ်နေပါတယ်။ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် မဟုတ်ပါဘူး။ မိသားစု တစ်ပိုင်တစ်နိုင်လုပ်ငန်း လေးပါ။ခုတလော ပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်လောကမှာ ကြားနေရတဲ့ သတင်း တချို့ကြောင့် ကျွန်တော်လည်း နားမလည်လောက်အောင် ဖြစ်နေ တာရှိပါတယ်။ ပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်လိုင်စင်ရဲ့ Port of Loding နဲ့ Port of discharge ကို အဲနီးကန်းထရီး အဲနီးပို့ (Any Country နဲ့ Any Port)လုပ်ပေးမှ အဆင်ပြေမယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတချို့ပါ။ကျွန်တော်သိတာတော့ ပြည်ပကို တင်ပို့တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ပြည်ပ က တင်သွင်းတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရောင်းသူဝယ်သူ ချိတ်ဆက်ကြ၊ အရည် အသွေး ဈေးစကားတွေ ပြောကြ၊ သတောတူရင် စာချုပ်ချုပ်ကြ၊ စာချုပ်နဲ့အတူ ကုန်ရောင်းအကြိုပို့လွှာ Proforma Invoice ကိုပါ ထည့်ကြပါတယ်။ ဒီ Profoma Invoice မှာ ဘယ်နိုင်ငံက ထုတ် လုပ်တဲ့ပစ္စည်းကို ဘယ်လိုငွေကြေး အမျိုးအစား၊ ဘယ်လိုဈေးနှုန်းနဲ့ ဘယ်လို ငွေပေးချေတဲ့စနစ်နဲ့ ရောင်းဝယ်မယ်ဆိုတာပါသလို၊ ဘယ် နိုင်ငံ ဘယ်ဆိပ်ကမ်းက တင်ပို့ပေးမယ်ဆိုတာလည်း ပါပြီးသားပါ။ဒီစာချုပ်တွေ Proforma Invoice တွေနဲ့ လိုင်စင်လျှောက်လာ လို့လည်း ဌာနဆိုင်ရာအဆင့်တာဝန်ရှိသူတွေက ဒီအထောက်အထား တွေပေါ်မှာစိစစ်ပြီးတော့ လိုင်စင်ခွင့်ပြုပေးခဲ့တာပါ။ ဒီလိုမဟုတ်ပဲ လိုင်စင်လျှောက်တုန်းက ဖော်ပြခဲ့တဲ့ Port of Loading နဲ့ Port of Discharge နဲ့ ကျွန်တော်တကယ်ပို့တာ သွင်းတာ မတူတော့ ပါဘူး။ တင်ချင်တဲ့နေရာ၊ ချချင်တဲ့နေရာကို အဆင်ပြေသလို လုပ်ချင် ပါတယ်ဆိုရင်တော့ လိုင်စင်လျှောက်တုန်းက တင်ပြခဲ့တဲ့ ရောင်းသူ ဝယ်သူစာချုပ်တွေ Proforma Invoice တွေကို ဘယ်လို သဘော ထားရမလဲ၊ ဒါတွေကို အချိန်ယူပြီး စိစစ်ဆောင်ရွက်နေတဲ့ ဌာန ဆိုင်ရာရဲ့ အချိန်အင်အား၊ လူအင်အားတွေကို ဘယ်လိုသဘော ထားသလဲ၊ စဉ်းစားစရာပါပဲ။နောက်တစ်ခုက နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှုမှာ နိုင်ငံတစ်ခုအနေနဲ့ ကိုယ့်နိုင်ငံက ပစ္စည်းကို ပို့ဆောင်ပြီး ပြည်ပမှာချမယ့် နိုင်ငံနဲ့ ဆိပ်ကမ်း Port of discharge ကိုယ့်နိုင်ငံက တင်သွင်းတဲ့ပစ္စည်းကို တင်ပို့မယ့် နိုင်ငံနဲ့ ဆိပ်ကမ်း Port of Loading ကို တိတိကျကျသိဖို့ အရေးကြီး ပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်အရ တချို့နိုင်ငံနဲ့ တချို့ဆိပ်ကမ်း တွေကို  အချို့ကုန်ပစ္စည်းများအတွက် ပို့တာသွင်းတာ ပိတ်ပင်ထား တာရှိပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတစ်ခုအနေနဲ့ ဒီဆုံးဖြတ်ချက် တွေကို  လိုက်နာရပါတယ်။ အာရှမှာ  ကွန်တိန်နာသင်္ဘောတွေ အများဆုံး အဝင်အထွက်ရှိပြီး ရေကြောင်းကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးမှာ ဗဟိုအချက်အချာဖြစ်နေတဲ့ စင်ကာပူတို့၊ ဟောင်ကောင်တို့မှာတောင် သူ့ဆိပ်ကမ်းကိုဝင်လာတဲ့ ပစ္စည်းရဲ့ မူလကလာတဲ့ ဆိပ်ကမ်း၊ ထပ်ပြီး တစ်ဆင့်ပို့မယ့်ဆိပ်ကမ်းကို စိစစ်ပြီးမှ လက်ခံခွင့်ပြုတာပါ။ စင်ကာပူ အကောက်ခွန်က ခွင့်မပြုလို့ ကုန်ချမယ့်နိုင်ငံကို ဆက်သွားခွင့်မရဘဲ မူလတင်ပို့တဲ့နိုင်ငံကို ပြန်သွားရတဲ့ သင်္ဘောတွေ၊ ကွန်တိန်နာတွေ စာရင်းကို စင်ကာပူအကောက်ခွန်ဌာနကို စုံစမ်းကြည့်ရင်သိနိုင်ပါ တယ်။ ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့လုပ်ငန်းရှင်တွေက လိုင်စင်မှာ အဲနီး ကန်းထရီး၊ အဲနီးပို့ (Any Country, Any Port) လို့ ဖော်ပြချင်တယ် ဆိုတော့ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှုစံနှုန်းတွေနဲ့အညီ ဆောင်ရွက်နေရတဲ့ ဌာနတစ်ခုရဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို အတော်ပဲ စွက်ဖက်ရာရောက်နေ သလားလို့ စဉ်းစားစရာပါ။ ဒီကိစ္စကို ကုန်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန၊ သွင်းကုန်လုပ်ငန်းဌာနက မိတ်ဆွေကိုမေးကြည့်တော့ "နိုင်ငံ တကာကုန်သွယ်မှု မူဘောင်တွေအရ သတ်မှတ်ထားတဲ့ လုပ်ထုံးလုပ် နည်း စည်းကမ်းတွေကို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ဖွဲ့ရဲ့ အကျိုးစီးပွားအတွက် ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်လို့ မရပါဘူး။ ထူးခြားတဲ့ အခြေအနေအကြောင်း ကြောင်းကြောင့် နစ်နာမှုရှိမယ့် အခြေအနေမျိုးဆိုရင် တာဝန်ရှိသူ တွေက ကိစ္စရပ်တစ်ခုချင်းအပေါ် သီးခြားစဉ်းစားပြီး အဆင်ပြေ အောင်ဆောင်ရွက်ပေးနေပါတယ်" လို့ ပြောပြပါတယ်။ဒီနေ့ မြန်မာ့စီးပွားရေးလောကကို လေ့လာရင် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ ကို ဦးစားပေးပြီး နိုင်ငံရဲ့အရေးကြီးတဲ့ စီးပွားရေး အစိတ်အပိုင်းတွေကို တောင် လွှဲပြောင်းပေးဖို့ စီစဉ်နေတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒီအခြေအနေ မှာ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍက လုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့ မိမိတို့ရဲ့ တွေးခေါ် မြော်မြင်မှုနဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေက နိုင်ငံတကာစံနှုန်းတွေ၊ ဒေသ တွင်း စံနှုန်းတွေအပြင် မိမိနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့ ညီအောင် လိုက်နာဆောင်ရွက်ဖို့ ပိုပြီးလိုနေပြီလို့ အကြံပြုပါရစေ ခင်ဗျား။                                           မောင်စံ

Monday, 1 Mar 2010

ပြောင်းလဲ  တိုးတက်လာသော ကမ္ဘာသည် နယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ခြင်း မရှိဘဲ စီးပွားရေး အင်အားကြီးမား အောင် ချဲ့ထွင်လာကြသည့်အတွက် ရောင်းဝယ်မှုကို ပုံစံသစ်ဖြင့် ဖန်တီး လာကြပါသည်။ စီးပွားရေးပညာရှင်များ လည်း ဈေးကွက်ဧရိယာကို သေချာစွာ ဆန်းစစ်  ဆောင်ရွက်ပြီးမှ  ဈေးကွက် ချဲ့ထွင်ခြင်း၊ ဈေးကွက် ထိုးဖောက် ဝင် ရောက်ခြင်း၊   ဈေးကွက်ဝေစု   ရရှိရန် ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကို ပုံမှန်အားဖြင့် ဆောင်ရွက်သည့်တိုင် ပုံမှန်စီးဆင်းနေ သော ကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းကို တီ ထွင်ဖန်တီး၍ မိမိလိုချင်သည့် လမ်း ကြောင်းပေါ် ပြောင်းလဲသည့် ရိုက်ချက် ပြင်းပြင်း ဗျူဟာများလည်း ရှိလာခဲ့ပါ သည်။ ရှေ့ဦးစွာ တင်ပို့လိုသည့် မိမိကုန် ပစ္စည်း၏ ပို့နိုင်စွမ်းရည်ကို ဆန်းစစ်ရပါမည်။ အမျိုးအစား အလိုက် စိုက်ပျိုးမှု၊ ထွက်ရှိမှု၊ စားသုံးမှု၊ ပိုလျှံမှုတို့ကို ပိုင်ပိုင် နိုင်နိုင်  လေ့လာရပါမည်။  လွယ်လင့် တကူအနေဖြင့် ပိုလျှံမှုမှ တွက်ချက်နိုင် သော်လည်း ရာသီဥတုအရသော်လည်း ကောင်း၊ တခြား အကြောင်းကြောင့် သော်လည်း၊ အတိုးအလျှော့၊ အနုတ် အသိမ်းကို ပိုင်နိုင်သေချာရပါမည်။ မိမိဘက်မှသေချာသည့် အခါပစ် မှတ်နိုင်ငံ၏ စားသုံးမှု၊ စားသုံးမှုအလေ့ အထ၊ စားသုံးအား ယင်းနိုင်ငံတွင်ထွက် ရှိမှုလိုအပ်မှုတို့အရ တင်သွင်းသည့်နိုင်ငံ များနှင့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ အခြား ဆက်နွယ်မှုများကို သုံးသပ်ရမည်။ ထို့ အပြင် ယခုအခါ နိုင်ငံ၏စားသုံးမှုတစ်ခု တည်းသာမက တင်သွင်းသည့် ပစ္စည်း ကိုပြုပြင်ဖန်တီး၍ (re export) ထပ် ဆင့်တင်ပို့မှု ၊ မိမိနိုင်ငံအတွင်းမှ ထုတ် လုပ်သည့်ပစ္စည်းတန်ဖိုးထက် သွင်းကုန် ကို တန်ဖိုးနည်းနည်းဖြင့်ရပါက အစား ထိုးစားသုံးမှု  (substitute) တို့သည် ဈေးကွက်ဖန်တီးမှုဟု ခေါ်ဆိုရပါမည်။ ယခင်ကကဲ့သို့ဈေးနှုန်း၊ ဒေသထွက်ကုန် တို့အပေါ် ဈေးကွက်မြှင့်တင်မှုဟူသော 4P (Price, Place, Product, Promotion)  လမ်းသည်  လမ်းသစ်၏ ကျောရိုးမျှသာရှိပါတော့သည်။ ဖန်တီး ဈေးကွက်ကို များသောအားဖြင့် ခရီး သွားဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများတွင် သုံးစွဲ မှု များပါသည်။ ခရီးသွားများအတွက် မိမိတို့ဒေသ၏ ဓလေ့ထုံးစံ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူမှုနေထိုင်မှုစရိုက်၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု တို့ကို အခမ်းအနားဖြင့် ပြင်ဆင်ပြသ၍ ဆွဲဆောင်ဖန်တီးကြပါသည်။ ဈေးကွက်များသို့ ထိုးဖောက် ဖန် တီးမှု  အနေဖြင့်  ပမာဆောင်စေရန် အရှေ့အာရှ နိုင်ငံများ၊ အရှေ့အလယ် ပိုင်းနိုင်ငံများ၊ အရှေ့ဥရောပနိုင်ငံများသို့ မြန်မာ့ထွက်ကုန်ပဲမျိုးစုံဖြင့် တင်ပို့နိုင်ရန် ခန့်မှန်းပါမည်။ ရှေးဦးစွာ မြန်မာနိုင်ငံမှ ပိုလျှံသည် တင်ပို့စွမ်းအားကို မတ်ပဲ တန် တစ်သန်းခန့်၊ ပဲတီစိမ်း တန်တစ် သန်းခန့် ၊ ပဲစင်းငုံ တန်ခြောက်သိန်းခန့်၊ ကုလားပဲဖြူ လုံးကြီး တန်နှစ်သိန်းခန့် နှင့် အခြားပိုလျှံပဲတို့ကို တစ်သိန်းခန့် သာ လျာပါမည်။ အမှန် ပို့နိုင်နှုန်းမှာ ပဲမျိုးစုံ၌ တန်ချိန် တစ်သန်းမှ ၁ ဒသမ ၂ သန်းခန့်ထိသာ ရှိခဲ့ကြပါသည်။ ထို့ ကြောင့် မိမိ၏ရောင်းအားကိုသိပြီ ဆို ပါက ပစ်မှတ်နိုင်ငံများကို ကြည့်ပါမည်။အရှေ့အာရှ နိုင်ငံများ  အရှေ့အာရှနိုင်ငံများတွင် တရုတ်၊ ဟောင်ကောင် (တရုတ်)၊ ဂျပန်၊ မကာ အို (တရုတ်) မွန်ဂိုလီးယား၊ မြောက် ကိုရီးယား၊ တောင်ကိုရီးယား၊ တရုတ် (တိုင်ပေ)တို့ ပါဝင်ကြပါသည်။ ၎င်းင်းတို့ ၏ တင်သွင်းသော ပဲများအနက် ပဲပုပ် စေ့သည် ၃၈၅၃၁၃၈၀ ဖြင့် တန်ချိန် အများဆုံးဖြစ်သည်ကို တွေ့ရပါသည်။ အမျိုးအစားအနေဖြင့် ထိုးဖောက် ချဲ့ ထွင်ရန်အကောင်းဆုံးအမယ် ဖြစ်သည့် တိုင်  မိမိတို့နိုင်ငံအနေဖြင့်  တန်ချိန် ၄၀၀၀ ခန့်သာ အများဆုံးတင်ပို့ခဲ့သဖြင့် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို ဦးစားပေးအရှိန် မြှင့်ရန်လိုအပ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ ဒုတိယဦးစားပေးအနေဖြင့် ပဲနီလေးနှင့် ကုလား ပဲဖြူလုံးကြီးတို့ကိုလေ့လာပါက တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ကိုရီးယား၊ ကိုရီးယား (တောင်)တို့ ရှိကြပြီး တရုတ်နိုင်ငံသို့ နယ်စပ်မှလည်းတင်ပို့နိုင်ပါသည်။ ဂျပန် နှင့် ကိုရီးယားသို့ ပို့ရန်မှာလည်း လမ်း ကြောင်းအရ လွယ်ကူသည့်တိုင် ဂျပန် သို့ တင်ပို့မည်ဆိုပါက ၎င်းင်းနိုင်ငံ၏ စား သုံးမှုနှင့် တင်သွင်းသော ဥပဒေအရ အရည်အသွေးမြှင့်ရန်လိုအပ်ခြင်း၊မတင် သွင်းမီ နမှုနာကို ကြိုတင်ပို့၍ စမ်းသပ် စစ်ဆေးခွင့်ပြုပြီးမှ တင်ပို့ခွင့်ရှိပါသည်။ ထို့ပြင် ဂျပန်နိုင်ငံဆိပ်ကမ်းရောက်ရှိပြီး မှ  ငြင်းပယ်ခံရသည်များ  ရှိ၍  ဈေး ကောင်းသော်လည်း ဈေးကွက် တည် ငြိမ်၍ စဉ်ဆက်မပြတ်စေရန် တင်ပို့သူ များအနေဖြင့် အရည်အသွေးကို သိပ္ပံ နည်းကျကျ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းစွမ်းရည် လိုအပ်ပါသည်။အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် နိုင်ငံ ပေါင်း ၁၆ နိုင်ငံရှိကာ လူဦးရေလည်း ၃၄၅ သန်းရှိသည့် အပြင် ပဲမျိုးစုံ တင် သွင်းမှုလည်းများပြားလာကာ ပဲမစားရ လျှင် မနေနိုင်သော လူမျိုးနွယ်များ နေ ထိုင်ရာဒေသဖြစ်ပါသည်။ ထို့ပြင် ဘာ သာရေးအရ ဘုရားဖူး ဧည့်သည်  ၂ သန်း မှ ၃ သန်းအထိလည်း နှစ်စဉ်လာ ရောက်ရာဒေသဖြစ်ပါသည်။ ပဲမျိုစုံတင် သွင်းမှုတန်ချိန်တွင် အများဆုံး တင်သွင်း သောပဲမှာ ပဲပုပ်စေ့ဖြစ်ပြီး ၃၆၅၄၄၈၀ တန်ဖြစ်ပါသည်။ ဒုတိယ အများဆုံး မှာ ပဲနီလေးဖြစ်ပြီး ၂၈၇၆၃၂ တန် ဖြစ်ပါ သည်။ တတိယအများဆုံးမှာ ကုလား ပဲဖြူလုံးပဲဖြစ်ပြီး ၁၆၀၀၄၆ တန် ဖြစ်ပါ သည်။ တင်သွင်းသော ပဲအမျိုးအစား နှင့် မြန်မာနိုင်ငံမှ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ် သော ပဲအမျိုးအစားများအရ ဈေးကွက် ဝင် ရောင်းတန်းဝင် ပဲအမျိုးအစားကို ချဲ့ထွင်စိုက်ပျိုးရန် လိုအပ်လျက် ရှိပါ သည်။ လက်ရှိ ရောင်းဝယ်နေသော မတ်ပဲ၊ ပဲတီစိမ်း၊ ပဲစင်းငုံတို့မှာ သူ့ဈေး ကွက်နှင့်သူ ရောင်းဝယ်မှုကိုလည်း မထိ ခိုက်စေဘဲ ဈေးကွက်ဝင် ပဲတိုးစိုက်ပျိုး ၍ ဈေးကွက် တစ်ခု ဖန်တီးသင့်ပါသည်။ မြန်မာမှ တင်ပို့သော ပဲ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်သာ အရှေ့အလယ်ပိုင်း သို့ဈေးကွက် ရရှိပြီး GCC-5(Gulf Cooperaton Council)ဟုခေါ်သော ဘာရိန်း၊ ကူ ဝိတ်၊ အိုမန်၊ ကာတာနှင့် ယူအေအီးတို့ ပါဝင်သည့် နိုင်ငံ ၅ နိုင်ငံ၏ တစ်နှစ် စားသုံးမှုပင်လျှင် ၁၅၀၀၀၀ တန်ခန့်ရှိပါ သည်။  အရှေ့အလယ်ပိုင်း  နိုင်ငံတွင် ဘုရားဖူးများအပြင် မွေးဖွားနှုန်းမှာ နှစ် စဉ် ပျမ်းမျှ ၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိသဖြင့် ပစ်မှတ်လွဲသွေဖွယ်ရာ မရှိပါ။အရှေ့ဥရောပနိုင်ငံများ အရှေ့ဥရောပ နိုင်ငံများထဲတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၉ နိုင်ငံပါဝင်၍ တင်သွင်း စားသုံးမှု အများဆုံး မှာလည်း ပဲပုပ်စေ့ ၂၈၇၁၅၅ တန် ဖြစ်ပါသည်။ ဒုတိယမှာ ပဲနီလေးပဲဖြစ်ပြီး တန်ချိန် ၁၈၇၄၅ ဖြစ် ပါသည်။ မိမိတို့နိုင်ငံမှ စီပွားရေးအရ ရောင်းဝယ်မှု အနည်းဆုံးနိုင်ငံများ ဖြစ် ကြပြီး ပထဝီအနေအထားအရ တင်ပို့မှု တွင် အခက်အခဲရှိလာပါသည်။ မြန်မာ မှ တင်ပို့ရန်ဆိုပါက အိန္ဒိယအငူကိုပတ် ၍  စူးအက်တူးမြောင်းကို  ဖြတ်ကာ ပင်လယ်နက်မှတစ်ဆင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံ ကို တစ်ဖန်ကျော်ဖြတ်ပို့ရမည် ဖြစ်ပါ သည်။ မြန်မာကုန် တင်ပို့နေသော အဖွဲ့ များမှလည်း သံရုံးများ၏ လိုအပ်ချက် အရမှ ပုံမှန်တင်ပို့နေသောလမ်းကြောင်း မရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။ လိုအပ်မှ သာ ကြိုတင်တင်ပို့နိုင်သောလမ်းဖြစ်ပါ သည်။ အရှေ့ဥရောပ နိုင်ငံများသည် ကုန်တွင်းပိတ် နိုင်ငံများ ဖြစ်နေသော ကြောင်း အဓိကအားဖြင့် အမေရိက၊ သြစတေးလျ၊ ကနေဒါမှ ထွက်ကုန်များ ကို အနောက်ဥရောပတို့မှတစ်ဆင့် တင် သွင်းကြပါသည်။ တင်သွင်းမှုကုန်အနေ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပထဝီဝင် အနေအရ လည်းကောင်း ဈေးကွက် ထိုးဖောက် ဖန်တီးရန် အားသာချက်များ နည်းနေ ပါသည်။ ခြုံငုံသုံးသပ် လေ့လာရမည် ဆိုပါ က  အရှေ့အာရှ၊  အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသများသို့  ဈေးကွက်  ဖန်တီးရန် အများဆုံး  တင်သွင်းသော  ပဲပုပ်စေ့၊ ကုလားပဲဖြူလုံးကြီး၊ ပဲနီလေးတို့ကို တိုး ချဲ့ စိုက်သင့်ပါသည်။ တင်သွင်းနိုင်ငံ များမှ ဓနအင်အား<ကယ်သောနိုင်ငံများ ဖြစ်၍ ကုန်ပစ္စည်းအရည်အသွေးမြှင့်ရန် မျိုး၊ ထုတ်လုပ်မှုနည်းပညာ၊ သိုလှောင် ထုတ်ပိုးမှုတို့အတွက် ပြည်တွင်းတွင် မြှင့် တင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဈေးကွက်ရှိပြီး ဖြစ်ပါသည်။ တင်ပို့မှုအနေဖြင့်လည်း ပုံမှန်ပို့ဆဲလမ်းကြောင်းများ ရှိနှင့်ပြီး ဖြစ် ပါသည်။ တိုးချဲ့ပို့နိုင်သော ပို့ဆောင် ရေးလုပ်ငန်းများ၊ လမ်းကြောင်းများ ရှိပါ သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသသည် လည်း လိုအပ်မှုရှိပါသည်။ လူဦးရေအရ လည်း တိုးပွားမှုများကြောင့် ဈေးကွက် ပျောက်မသွားနိုင်ပါ။ အရှေ့ဥရောပသို့ ပို့နိုင်ရန်မှာ များစွာချိန်ဆ ကြိုးပမ်းရန် လိုအပ်မည်ဟု သုံးသပ် တင်ပြအပ်ပါ သည်။ ပြည်ပမောင်

Pages